5-FATVO
Yurti bilan Makka shahri o‘rtasidagi uzoqlik safar masofasi (90–100 km)ga teng yoki ortiq bo‘lsa, ayol kishi uchun hajga birga borib keladigan mahram bo‘lishi shart qilingan. Mahram deb, eri yoki o‘rtalarida nikoh ravo bo‘lmaydigan erkak qarindoshlaridan biri tushuniladi. Uning qarindoshligi nasab yo emikdoshlik, yoki qudachilik jihatidan bo‘lishi mumkin. Musulmon bo‘lishi shart emas. Oqil, bolig‘, ishonchli bo‘lsa, kifoya. Nikohning farqiga bormaydigan majusiy mahramlikka yaramaydi.
«Olamgiriya», «Xulosa», «Qozixon», «Muhit».
6-FATVO
Mahram bo‘lib hajga hamroh sifatida borib keluvchi kishining ovqat va yo‘l xarajatlari ayolning zimmasidadir. Ayol kishida yo‘lga qodirlik va mahram mavjud bo‘lsa, farz sanaluvchi hajga erining ruxsatisiz ham borishi joiz. Ammo nafl sanaluvchi haj safariga erining ruxsatisiz borishi joiz emas. Ayolga mahram topilmagani uchun erga tegib, uni olib ketishi vojib emas.
«Olamgiriya», «Qozixon».
7-FATVO
Ayol kishiga qo‘yilgan shartlardan yana biri – iddada o‘tirganlardan bo‘lmasligidir. Iddasi eri o‘lgani yoki taloq qilingani sababli bo‘lishining farqi yo‘q. Agar haj safari asnosida eri o‘lib yoki taloq bilan idda o‘tirishga to‘g‘ri kelib qolsa, yetgan joyidagi shahardan iddasi tugaguncha chiqmasligi lozim.
«Olamgiriya», «Qozixon».
8-FATVO
Hajni ado etish uchun ham uchta shart mavjud. Ular – ehrom, makon va zamon. Hajning rukn (farz)lari – Arafotda bo‘lish, «ziyorat tavofi» (Ka’ba tavofi) va ehromga niyat bilan kirish. Vojiblari – Muzdalifada turish, Safo bilan Marva orasida (yetti bor) yurish, shaytonga tosh otish, sadr (qaytish) tavofi va soch oldirish yoki qisqartirish. Sunnatlari – qudum tavofi, unda yoki farz tavofida «raml» (kerilib yurish), ikki ko‘k mil (yashil belgi) orasida shitob yurish, Minoda tunash (nahr kunlari), Minodan Arafotga quyosh chiqqandan keyin jo‘nash, Muzdalifadan Minoga tong otmasdan burun jo‘nash, Muzdalifada tunash, tosh otiladigan uchta jamarotda belgilangan tartibda tosh otish ham sunnat amallardandir.
«Olamgiriya», «Fathul-Qadir»,
«Muxtasar», «al-Bahrur-roiq».
Xalqaro oila kuni, yaqinlashayotgan qutlug‘ Qurbon hayiti hamda 1 iyun — Bolalarni himoya qilish kuni munosabati bilan Toshkent islom institutida ta’lim muassasasi tarixida ilk bor «Oilaviy ochiq eshiklar kuni» tashkil etildi. Instituti hovlisida o‘zgacha quvonch va samimiyat muhitini ulashgan ushbu fayzli tadbirni ta’lim muassasasi rektori Uyg‘un G‘afurov kirish so‘zi bilan ochib berdi.
Tadbir doirasida institutda faoliyat yuritayotgan professor-o‘qituvchilar va xodimlarning 200 nafardan ziyod farzandlari hamda nabiralari uchun unutilmas bolalar sayli uyushtirildi.
Mazkur tashabbusdan ko‘zlangan asosiy maqsad — bolajonlarning o‘z ota-onalari mehnat qilayotgan tabarruk ilm dargohi va bu yerdagi ma’rifiy muhit bilan yaqindan tanishishi hamda qalbida ilm ahliga nisbatan yuksak hurmat-ehtirom tuyg‘usini shakllantirishdan iboratdir.
Bayram dasturi doirasida bolajonlar uchun «Shirinliklar bayrami» tashkil etilib, milliy o‘yinlar, rasm chizish, xattotlik, shaxmat-shashka va stol tennisi kabi sport musobaqalari o‘tkazildi.
Shuningdek, qizlar uchun milliy hunarmandchilik mahorat darslari, sayyor attraksionlar va multfilmlar namoyishi bolajonlarga haqiqiy quvonch ulashdi. Tantanali tadbir yakunida institut ma’muriyati tomonidan barcha ishtirokchilarga maxsus bayram sovg‘alari va shirin tushliklar taqdim etildi.
Ota-onasining jamiyat uchun manfaatli mehnatidan faxrlangan bolajonlarning chehrasidagi beg‘ubor tabassum ushbu xayrli va ma’naviy tadbirning eng katta yutug‘i bo‘ldi. Zero, oilasi ahil, farzandlari baxtiyor bo‘lgan yurtning kelajagi hamisha nurli va barqarordir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati