Junayd Bag‘dodiy hazratlari Bag‘dodda yashagan buyuk olim va avliyo edi. Bir kuni uning huzuriga soch-soqoli oqargan, beli bo‘kilgan bir qariya keldi va:
– Ey Junayd, meni muridlikka qabul et, sening shogirding bo‘lmoq orzusidaman, – dedi.
Junayd Bag‘dodiy hazratlari:
– Agar istaging rost bo‘lsa, seni shogirdlikka bir shart bilan qabul qilaman, – dedi.
Qariya undan:
– Sharting nima? – deb so‘radi.
Junayd:
– Men nima desam hech inkor etmasdan bajarishga so‘z bersang, seni shogird qilib olaman, – dedi.
Qariya:
– Bu shartni qabul etdim, – dedi-da qo‘llarini qovushtirib, Junayd Bag‘dodiy hazratlarining xizmatiga shay turdi.
Oradan yigirma yil o‘tdi. Bir kuni Bag‘dodiy hazratlari qariyaga:
– Ey oqsoqol, chiroqqa moy solib sozla, bugun oqshom birgalikda bir do‘stimning ziyoratiga boramiz, – dedi. Qariya chiroqni tayyorlab yoqqanidan so‘ng oradan bir oz vaqt o‘tib ular yo‘lga chiqdi. Tun zimisiton, yer balchiq-loy edi. Oldinda Junayd, orqada chiroqni ko‘tarib qariya borar edi. Bir oz yo‘l bosganlaridan so‘ng ularning qarshisidan bir odam chiqib qoldi va Junaydga:
– Ey Junayd, shu loy-balchiqli yo‘lda o‘zi arang yurib kelayotgan qariyaga chiroq ko‘tartirib qo‘yib unga aziyat berish sendek olim odamga yarashadimi? – dedi.
Junayd unga xitoban:
– Shayton aziyatda bo‘lmog‘i kerak – dedi.
Qo‘lidagi chiroq bilan shilta yo‘lda zo‘rg‘a yurib kelayotgan qariya murid qo‘lidagi chiroqni jahl bilan yerga uloqtirib:
– Ey Junayd! Sen mening shayton ekanimni bilarmiding? – deb so‘radi.
Junayd:
– Sening shayton ekaningni kelgan kuningoq bilgan edim, – dedi.
Shayton kelgan kunidan boshlab poylagan fursati hozir kelganini taxmin etib:
– Ey Junayd! Sen haqiqatan buyuk inson ekansan, seni faqat bir marta vasvasaga solish uchun eshigingda yigirma yil qullik qilib, zahmat chekdim. Ammo buni bajara olmadim, – deya uning qalbida kibr uyg‘otmoqchi bo‘ldi.
Allohning yordami ila shaytonning bu ustamonligini fahmlagan Junayd:
– Bu yerdan hoziroq daf bo‘l, mal’un! Qalbimga mag‘rurlik hissini solib, yigirma yil davomida bajara olmagan ishingni hozir bajarmoqchimisan, – deya shaytonning sharridan Allohga sig‘indi.
Junayd Bag‘dodiyning buyukligini qarangki, shaytoni la’inni yigirma yil ibodat qilishga majbur etibdi. Parvardigor bizni ham shaytonning hiylasidan shunday saqlanmoqni nasib aylasin!
Robiya JO‘RAQULOVA tayyorladi.
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumining uchinchi yalpi sessiyasi 26 avgust kuni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmun-mohiyati» mavzusida bo‘lib o‘tmoqda. Sessiyada Qur’on merosi, qadimiy qo‘lyozmalar, xattotlik, hujjatli kino hamda tarixiy manbalarni o‘rganishda sun’iy intellektdan foydalanish masalalari o‘rin olgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Asosiy loyihalardan biri — «114 Qur’on: islom olami xattotligining 114 durdonasi» bo‘ladi. Uni Mueller & Schindler nashriyot uyi vitse-prezidenti Aleksandr Vilgelm taqdim etdi. Shuningdek, sessiyada «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va afsonalar» xalqaro loyihasi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Uni Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov taqdim qildi.
Sankt-Peterburg hujjatli filmlar studiyasi bosh direktori Aleksey Telnov «Yagona tarixiy meros sahifalari» loyihasi doirasida yaratilgan «Masjid» filmining treylerini namoyish etdi. Islomshunos va madaniyat arbobi Ketlin Gyobel ishtirokchilarni «Allohning 99 ismi: Uning go‘zal ismlari orqali Yaratganni anglash» noshirlik loyihasi bilan tanishtirdi.
Alohida blok yangi texnologiyalarga bag‘ishlanadi. Sberbank Istiqbolli texnologiyalarni rivojlantirish boshqarmasi ijrochi direktori Vladimir Kox hamda Islom sivilizatsiyasi markazi professori, bosh ilmiy xodimi Zohidullo Munavvarov «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasini taqdim etadi. Dasturdan, shuningdek, «Payg‘ambarning fazilatlari» kitobi va «O‘zbekiston tarix xaritasida: imperiyalar, sivilizatsiyalar, davrlar» loyihasi ham o‘rin olgan.
Xalqaro munozara «Jaholatdan ma’rifat sari: stereotiplar va islomofobiyani bartaraf etishda medianing o‘rni» mavzusida o‘tkaziladi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, shuningdek, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat va xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etadi.
Bundan tashqari, O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi Shuhrat Orif «Jurnalistikada tarix va sun’iy intellekt: merosni onlayn makonda qanday saqlash mumkin?» loyihasini, Islom sivilizatsiyasi markazi media bo‘limi rahbari O‘ktam Usmanov esa «O‘zbekistonni dunyoga mashhur qilgan olimlar» kitobini taqdim etadi. Sessiya «Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» taqdimoti bilan yakunlanadi. Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih turli mamlakatlar va islom xattotlik maktablari an’analarini birlashtiruvchi noyob Qur’onni yaratish bo‘yicha xattotlar o‘rtasidagi Jahon tanlovini e’lon qiladi.
Forumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi. Unda deyarli 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafar vakili — mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati