Yuz bergan kuchli to‘fondan bir boy kishining barcha mol-dunyosi suvga g‘arq bo‘libdi. Butun boyligi birpasda yo‘q bo‘lganiga chidamagan boy ko‘chalarda faryodu-fig‘on chekib yig‘lab ketayotsa, qarshisidan bir odam chiqib qolibdi:
- Kap-katta odamga yig‘lash nimasi? - deya savol beribdi ajablanib.
- Men yig‘lamay kim yig‘lasin? - debdi u. - Bir zumda hamma mol-mulkimdan ayrilib, faqir-qashshoq bo‘lib qoldim-ku!..
- Ko‘p g‘am chekma, - deya ovutishga tushibdi yo‘lovchi kishi. - Umr yo‘ldoshing bormi?
- Bor, - debdi boy biroz hayron bo‘lib.
- Uning aqlu-hushi, farosati bormi? Boy bir zum o‘ylanib qolibdi va:
- Ha, bu jihatdan baxtiyorman! Farosatli, soliha, har doim kayfiyatimga qarab yashaydigan jufti halolim bor, - debdi boy.
- U holda nega yig‘laysan, ey g‘ofil banda?! Bu dunyoda mato uchun ham ko‘z-yosh to‘kadimi, odam? Saboq uchun bir gap aytay senga, men shunday bir xotinga uylanganmanki, erning qadr-qimmatiga yetmaydi. Sen falokatning nimaligini bilmas ekansan. Agar sen ham aqli kalta, tili uzun, jag‘i tinmas bir xotinga uylangan bo‘lganingda, o‘shanda bilarding haqiqiy falokat nimaligini! Do‘konlaring suvga g‘arq bo‘lgan bo‘lsa, sen sog‘ ekansan-ku, hammasini topasan. Faqat yoningda ko‘nglingdagidek ayoling senga madadkor bo‘lsa, ma’naviy quvvat berib tursa tezda o‘zingni o‘nglab olasan, - debdi, yo‘lovchi.
Xalqimizda "Yaxshi xotin yarim davlat" degan gap bejiz aytilmagan. Darhaqiqat, soliha, oqila ayol faqat jufti halolining emas, butun jamiyatning gultoji hisoblanadi. Chunki, tarbiyasi go‘zal ayol avvalo, ota-onalarini e’zozlaydi, turmush o‘rtog‘ini ardoqlaydi, asosiysi, farzandlariga chiroyli tarbiya berib, jamiyatga komil insonlarni voyaga yetkazib beradi.
TII talabasi
Tojiddinov Abdussomad
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Qurbon hayiti yaqinlashgani sari ijtimoiy tarmoqlarda qurbonlik qilinadigan hayvonlarni masxara qilish, ustidan kulish, ularni insonlar kabi “gapirtirish”, so‘yilishi oldidan qo‘rquvini hazil qilish kabi turli mazaxni aks ettirgan videolar ko‘payadi.
Dinimizda qurbonlik qilinadigan hayvonlarni masxara qilish “shar’an harom va gunoh amal” sanaladi. Buning bir nechta asosiy sabablari bor:
1. Jonliqlarni mazax qilish – Allohning shiorlarini ulug‘lashga zid amal.
Qurbonlik – bu shunchaki jonliqni so‘yish emas, balki Alloh taologa yaqinlashtiradigan ulug‘ ibodat va dinning shioridir. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Kim Allohning nishonlarini ulug‘lasa, bas, albatta, bu, qalblarning taqvosidandir” (Haj surasi, 32-oyat).
Boshqa oyatda: “Biz tuyalarni sizlar uchun Allohning shiorlaridan qildik...” deyiladi (Haj surasi, 36-oyat).
Imom Qurtubiy rahimahulloh va boshqa bir qancha mufassirlar “Oyatdagi “shior” so‘zi – insonni Alloh taologa yaqinlashtiradigan ibodatni anglatadi” deydilar.
Demak, qurbonlikka atalgan jonliqni masxara qilish – bevosita Alloh buyurgan ibodatni masxara qilish, Allohning shiorlarini pastga urish bilan barobardir.
2. Ibodat bilan hazillashishning xatari
Diniy amallar, xususan qurbon hayiti kabi muqaddas kunlarda bajariladigan qurbonlik ibodati hazil-mazax mavzusi bo‘lmasligi kerak. Agar inson qurbonlikni yoki shariatning biror amalini qasddan kamsitib, masxara qilsa, bu uning iymoniga putur yetkazadi. Hatto “shunchaki hazil” deb qilinayotgan bo‘lsa ham, bu ish gunoh va ibodat hisoblangan amalga nisbatan hurmatsizlik hisoblanadi.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: «Agar ulardan so‘rasang, albatta: “Biz faqat o‘zimizcha gap qilib o‘ynayotgan edik, xolos”, deyishadi. Sen: “Allohni va Uning oyatlarini istehzo qilayotgan edingizmi?” deb ayt» (Tavba surasi, 65-oyat).
Xulosa qilib aytganda, qurbonlik – Alloh taolo buyurgan ibodat. Uni “mem” yoki “prikol”ga aylantirishdan ehtiyot bo‘ling. Buning uchun:
1. Bunday rasm va videolarga “layk” bosmang va ularni tarqatmang.
2. Bunday kontent tayyorlayotganlarni ogohlantiring.
3. Qurbonlik bu – Alloh buyurgan va Uning roziligi uchun qilinadigan ibodat ekanini unutmang.
Davron NURMUHAMMAD