Minoga kelgach tosh otish boshlanadi. Hayitning 1 – kuni yetti dona tosh otiladi. Toshni Muzdalifadan yo xohlagan boshqa joydan terib olsa bo‘ladi. Tosh hajmi no‘xatdek bo‘ladi. Tosh oldin otilgan bo‘lmasligi kerak. Tosh otish Ibrohim (a.s) dan qolgan bo‘lib, u zot o‘g‘lini qurbonlikka so‘yishga olib ketayotganlarida shayton ig‘vo qilmoqchi bo‘lganda, Ibrohim a.s. uni tosh otib quvgan.
Hayitning 1 – kuni Jamratul aqobada tosh otiladi. U jamratul kubro, jamratul uxro deb ham ataladi. Tosh aqobadan besh gaz uzoqlikdan turib, barmoqlarning uchi bilan otiladi. Har bir tosh “Allohu akbar” deb otiladi. Tosh agar maxsus joyga tushmasa, qayta otish vojib bo‘ladi. Birinchi toshni otgan zahoti “talbiya”ni to‘xtatadi. Tosh otish vaqti subhi sodiqdan, keyingi kunning subhigachadir. Tosh otgan zahoti u yerdan ketish kerak bo‘ladi. Keyingi kun subhigacha otilmasa, jonliq so‘yish vojib bo‘ladi. Kechasi otish makruh. Ammo ayollar, qarilar, kasallar kechasi otgani afzal. Tosh otayotgan joy 2 qavatli bo‘lib, qaysidan otsa ham bo‘laveradi.
Uzrli kishilarni toshini boshqa otsa ham bo‘ladi, faqat avval o‘zinikini otishi shart. Tosh otilgach, ifrod hajni niyat qilgan kishi soch oldiradi. Lekin u agar qurbonlik qilmoqchi bo‘lsa, avval qurbonlik qilib keyin sochini oldiradi. Qiron, Tamattu’dagilar shunday qilishi shart. Endi ehromda man qilingan ishlarning ayollardan boshqasi halol bo‘ladi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Hurmatli otalar! Agar oilangizda birdamlik, o‘zaro hurmat-e’tibor, mehr-muhabbat bo‘lishini istasangiz, o‘z qarashlaringizni ayolingiz va farzandlaringizga majburlab singdirishga urinmang. Xato qilsangiz ularning oldida tan ola biling.
“Bu uyda mening aytganim bo‘ladi”, deya qaysarlik qilib turib olmang! Ahlingizni biror foydali ishga chorlar, buyurar ekansiz, ularga halimlik va sabr bilan muomala qiling. Unutmang, hamma birday fikrlab, tushunib, idrok etib ketavermaydi. “Nega men tushungan narsani bular anglamaydi?” deya xunob bo‘lmang. Yotig‘i bilan anglating. Usul va yo‘l qidirishdan to‘xtamang.
Uyingizdan tashqarida duch kelgan g‘am-tashvishlaringiz oilangizga sizib kirib, ichki muammolaringiz bilan qo‘shilib-kattalashishiga yo‘l qo‘ymang! O‘z hayotingizni do‘stingiz yo yaqiningizning hayotiga taqqoslab, uni o‘zingizdan ko‘ra baxtliroq deb o‘ylamang. Hamma narsa ko‘ringani kabi bo‘lavermaydi.
Aksincha, hayotingizni siz hali duch kelmagan qiyinchilik va mashaqqatlarni boshdan o‘tkazayotgan kishilarning hayoti bilan qiyoslang! Shunda siz muammo deb o‘ylagan ba’zi narsalar aslida unday emasligini ko‘ra boshlaysiz. Siz ham bir xatokor bandasiz. O‘zingizga shu nazar bilan qarang. Hammasi iziga tusha boshlaydi. Farzandlaringiz haqiga ko‘p-ko‘p duo qiling...
Hasson Shamsiy Poshoning "Oqshom go‘zalliklari" kitobidan
Abdussami’ Xayrulloh, G‘iyosiddin Habibulloh tarjimasi