Ma’rifatparvar bobomiz Abdulla Avloniy: “Har bir millatning dunyoda borlig‘ini ko‘rsatadurgan oyinai hayoti tili va adabiyotidur. Milliy tilni yo‘qotmak millatning ruhini yo‘qotmakdur”, deydi. Haqiqatan ham xalqning milliy tili orqali, tilga bo‘lgan e’tibori orqali uning ma’naviyatini, tarixini anglash va tushunish mumkin. Til – millat ma’naviyatining ko‘zgusi. Boisi xalq ma’naviyatini anglash uning tilini o‘rganish orqali amalga oshiriladi.

Istiqlol yillarida o‘zbek tilining xalqaro miqyosdagi nufuzi yanada oshdi. BMT, YUNESKO kabi xalqaro tashkilotlar minbarlarida o‘zbek tilida ma’ruzalar o‘qilmoqda. Dunyoning rivojlangan mamlakatlari oliy ta’lim muassasalarida esa o‘zbek tili kafedralari faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Eng muhimi, chet ellik olimlarning o‘zbek mumtoz adabiyoti, tarixi, san’ati kabi o‘nlab yo‘nalishlarda o‘zbek tilida ilmiy tadqiqotlari ishlarini muvaffaqiyatli olib borayotganliklari hammamizga cheksiz faxr va iftixor bag‘ishlaydi.

Qolaversa, keyingi yillarda Davlatimiz rahbarining e’tibori va tashabbusi bilan sport, san’at, ta’lim va tadbirkorlik sohalari rivojiga katta e’tibor qaratilmoqda. Yoshlarimiz xalqaro sport va fan olimpiadalarida, turli bellashuvlarda yurtimiz sharafini munosib himoya qilmoqdalar. Shuning bilan birga ular ona tilimiz – o‘zbek tili obro‘si oshishiga ham hissa qo‘shmoqdalar.

Olimlarimiz hamda til bo‘yicha mutaxassislar ilm-fan va turli sohalarga oid ensiklopediya va lug‘atlar, darslik va o‘quv qo‘llanmalari chop etib, kishilarni ona tilimizning jozibasi va go‘zalligidan bahramand etib kelishmoqda. “O‘zbek tilining izohli lug‘ati” esa ana shu sa’y-harakatlar mahsuli, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Ushbu nashr mumtoz adabiyotimiz namunalari, sakson mingdan ziyod so‘z va so‘z birikmasi, fan, texnika, sanoat, madaniyat va boshqa sohalarga oid atamalar, shevalarda qo‘llaniladigan minglab so‘zlarni o‘zida mujassam etgan.

Albatta, ona tilimiz shu qadar boyki, uning xazinasidan istalgan so‘zning bir nechta sinonimlarini topish mumkin. Shuning uchun ham so‘z mulkining sultoni, o‘zbek tilining asoschisi hazrat Alisher Navoiy turkiy tilda “Xamsa” yaratib tilimizning teranligini jahonga namoyon etgan.

Bugungi avlod esa ajdodlarimizdan qolgan ana shu muqaddas meros – ona tilimizning qadriga yetib, uni asrab-avaylashlari lozim.

Bugungi kunda jahonda 7 mingga yaqin til mavjud bo‘lib, ularning bir qismi yo‘qolib ketish arafasida turibdi. Demak, har bir xalq va millat o‘z ona tilini himoya qila bilishi ham shart ekan.

Til – millatning ma’naviy boyligidir. Tillarning saqlanib qolishi uchun esa bu tillarni qo‘llab-quvvatlash zarur. Aynan til tufayli insoniyat u yoki bu xalqqa mansubligini anglaydi va faxrlanib yashaydi. 

Shaxnozaxon SODIQOVA 
tayyorladi.