Sayt test holatida ishlamoqda!
05 Noyabr, 2026   |   25 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:38
Quyosh
06:59
Peshin
12:12
Asr
15:32
Shom
17:17
Xufton
18:32
Bismillah
05 Noyabr, 2026, 25 Jumadul avval, 1448

Hajarul asvadning hikoyasi

02.12.2024   9208   4 min.
Hajarul asvadning hikoyasi

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Hajarul asvad nima ekanini bilasizmi? Hajarul asvad «qora tosh» degani. Aslida mening nomim hajarul as'ad, ya'ni baxt toshi bo‘lgan. Men jannatdan tushganman. U paytda nuqradek shaffof oq tosh edim. Oh... jannat qanday joy-ki! Shu desangiz men yerga tushgandan keyin arab sahrosida yana bitta oy paydo bo‘lgandek bo‘ldi. Osmoni falakda oymoma-yu, yerda esa men. Tahoratsiz, irkit qo‘llari bilan yuzlarimni silab yuzlariga surtishar, onadan tug‘ilgandek yalong‘och xollarida tavof qilishardi. Bu sharmandaliklardan yer yorilsa-yu yerga kirib ketsam. Ammo tushgan joyim – jannatga qayta olmayman. Shunday qilib mendagi nur kundan kunga xira tortib, so‘nib boraverdi. Oxiri hajarul asvad – qop-qora toshga aylanib qoldim.

Ibrohim alayhissalom o‘g‘li Ismoil alayhissalom bilan Allohning uyi bo‘lmish Ka'bani tiklaganlarida meni ham e'zozlab, poydevorga o‘rnatdilar. Vaqti kelib, Ka'batullohni sel bosdi, vayron bo‘ldi. Men Ka'baning devorlari bilan tuproq tagida ko‘milib ketdim. U yerda qancha qolganimni bilmayman.

Tuproq tagida yotgan davrimda bir kuni Ka'batullohning qaytadan qurilishi haqida qandaydir xabarlarni eshitib qoldim. Quruvchilar binoning Ibrohim alayhissalom qurgan qadim poydevorini qidirishar edi. Ishqilib Allohning marhamati bilan meni topishsin-da, yangi qurilajak Ka'batullohdan men ham joy olayin-da deb ichki hayajonda yorug‘likka chiqadigan kunlarimni kutib yotardim. Voh, ana meni topishdi! Quruvchilar shunaqangi sevinib ketishdiki... Ulardan ko‘ra mening xursandchiligimning chek-chegarasi yo‘q edi.

Lekin shu payt bir muammo paydo bo‘ldi. Hajarul asvadni eski o‘rniga men qo‘yaman, yo‘q uni qo‘yishga bizning qabila haqli, deguvchilar ko‘paydi. O‘rtada janjal chiqdi. Qon to‘kilishi aniqqa o‘xshab qoldi. Yo Allohim, meni deb bandalaringni qoni to‘kilmasin, deb Yaratganga iltijo qilardim. Bunday xunrezlikka sabab bo‘lgandan ko‘ra tuproqqa qorishib, jimgina yotganim ming marta yaxshi edi. Ana shunday tang bir paytda Alloh taolo odamlar orasida bir kishining diliga soldi. U yig‘ilganlarga yuzlanib:

– Bunday qilsak, mana bu eshikdan biz tomon kim kirib kelsa, bu sharafli ishni o‘shanga topshiramiz. Shunda hech kimning bir-biridan gina qilishga haqqi qolmaydi, – dedi.

Bu taklif hammaga ma'qul tushdi. Hammaning ko‘zi eshikka qaratilgan edi. Baxti chopgan odam kim bo‘lar ekan-a? Shuayb avlodlari qurgan eshikdan bir zot ko‘rindi. To‘planib turgan olomon behad xursand bo‘lib ketdi.

– Ana Muhammad amin kelyapti!..

– U amin rostgo‘ydir...

– Ha, oramizdagi eng halol, pok inson.

– Uni bizga Xudoning o‘zi yubordi, axir u Ibrohim payg‘ambarning naslidan-da.

– U bu ishga hammadan ham haqliroq!

Bu gaplarni eshitib, Muhammad amin kim ekan deb men ham qiziqa boshladim. U kishi mening yonimga keldilar. Qani endi men Muhammad aminning o‘rnida bo‘lib qolsam, degandek u zotga havas bilan qarab turganlardan rido berishni so‘radilar. Ridoni qo‘llariga olgach, ohista uni yerga to‘shadilar, keyin meni ko‘tardilar va haligi ridoning ustiga qo‘ydilar. Ibrohim alayhissalomdan keyin menga inson qo‘li tegmagan edi. Muhammad aminning qo‘llari shunaqayam yoqimli, shunaqayam muloyim ediki... Bu qo‘llarda bitmas-tuganmas barokat borligini sezdim. Men o‘shanda bu kishining oxirgi zamon payg‘ambari bo‘lib dunyoga tanilishlarini hali bilmasidim. Chunki payg‘ambarlik vahiyi qirq yoshlarida kelgan-da. Ka'batulloh qayta qurilayotganda u kishi o‘ttiz besh yoshlarda edilar.

Shunday qilib desangiz, hammalari u zotga qarab qolishdi. U kishi har bir qabiladan bittadan vakil chaqirdilar va hammalari baravar ridoni ushlab, meni ko‘tarib borib, Baytullohga o‘rnatishdi. Bu tadbir hozirgina urush holatida turgan qabilalar uchun bamisoli bir mo‘jiza bo‘ldi. Ham janjalning oldi olindi, ham bu qutlug‘ ishda Makkada nechta qabila bo‘lsa hammasi baravar qatnashdi. Ana shunaqa gaplar...

Mabodo haj yoki umra ibodatini ado etishga kelib qolsangiz, meni Ka'butullohning burchagiga o‘rnatilgan kumush gardish ichidan topasiz.

Erkin bobo
«Hilol» jurnali 4 (61) son

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston musulmonlari idorasi tizimidagi masjidlarning 2026–2027 yillar kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik holati va tizimdagi kompleks islohotlar natijadorligi to‘g‘risida BRIFING

16.10.2026   8501   3 min.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tizimidagi masjidlarning 2026–2027 yillar kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik holati va tizimdagi kompleks islohotlar natijadorligi to‘g‘risida  BRIFING

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Assalomu alaykum, hurmatli yurtdoshlar!

Muhtaram Prezidentimiz rahnamoligida mamlakatimizda aholi uchun munosib turmush sharoitlarini yaratish, ijtimoiy-infratuzilma obyektlarini kuz-qish mavsumiga sifatli tayyorlash borasida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Ushbu tizimli yangilanishlarning uzviy davomi sifatida, O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan tizimdagi masjidlarda 2026–2027 yillar kuz-qish mavsumini barqaror va betalofat o‘tkazish, shuningdek, namozxonlar uchun qulay va issiq sharoitlar yaratish bo‘yicha maqsadli chora-tadbirlar dasturi ijrosi ta’minlanmoqda.

Bugungi brifingimizda mazkur yo‘nalishda amalga oshirilgan ishlarning eng muhim raqamlari va natijalarini e’tiboringizga havola etamiz.

Bugungi kunda respublika bo‘yicha mavjud 2 163 ta masjidning 2 078 tasi (ya’ni 96,1 foizi) isitish manbalari va tizimlari bilan to‘liq ta’minlandi. Manbalar kesimida tahlil qiladigan bo‘lsak:

973 ta masjid — tabiiy gaz;

810 ta masjid — barqaror elektr energiyasi;

295 ta masjid — qattiq yoqilg‘i (ko‘mir va o‘tin) yordamida isitilmoqda.

Hozirgi daqiqalarda qolgan 85 ta masjidda isitish tizimlarini modernizatsiya qilish va ishga tushirish bo‘yicha yakuniy bosqich ishlari reja jadvali asosida olib borilmoqda.

Davlatimizning qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirish siyosatiga mos ravishda, diniy-ma’rifiy sohada ham ekologik va energiya tejamkor texnologiyalar faol joriy etilmoqda. Ushbu mavsumda ushbu yo‘nalishda quyidagi ko‘rsatkichlarga erishildi:

Quyosh panellari: Respublikadagi 1 888 ta masjidda (umumiy masjidlarning 87,3 foizida) jami quvvati 13 942 kVt bo‘lgan zamonaviy quyosh panellari o‘rnatildi. Endilikda ushbu masjidlar nafaqat o‘z ehtiyojini qoplaydi, balki tarmoqqa energiya sotish imkoniyatiga ham ega bo‘lmoqda.

Issiq suv ta’minoti: Ko‘plab masjidlarda umumiy sig‘imi 189 150 litr bo‘lgan geliokollektorlar (quyosh suv isitgichlari) ishga tushirildi. Bu ibodat qiluvchilarga qish mavsumida ham uzluksiz va ekologik toza issiq suv (tahoratxonalar uchun) ta’minotini kafolatlaydi.

Mavsum davomida kutilmagan anomal sovuqlar yoki texnik uzilishlarning oldini olish maqsadida joylarda 980 tonna ko‘mir va o‘tin zaxirasi shakllantirildi.

Iqlim sharoitidan kelib chiqib, asosiy zaxiralar vodiy viloyatlariga yo‘naltirildi.

Shu bilan birga, «Vaqf» xayriya jamoat fondi tomonidan tizim xodimlarini ijtimoiy himoya qilish va chekka hududlardagi masjidlarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha alohida dastur amalga oshirildi. Fond hisobidan jami 251 tonna ko‘mir quyidagi tartibda manzilli yetkazildi:

130 ta masjidga — 130 tonna (isitish mavsumi uchun);

Ijtimoiy ko‘makka muhtoj va chekka hududlarda xizmat qilayotgan 121 nafar masjid xodimining xonadoniga qishni betalofat o‘tkazishlari uchun 1 tonnadan (jami 121 tonna) ko‘mir bepul yetkazib berildi.

Kuz-qish mavsumida nafaqat issiqlik, balki fuqarolarimiz xavfsizligini ta’minlash bosh vazifamizdir. Shu maqsadda Diniy idoraning hududiy vakilliklari, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va tegishli soha mutaxassislari bilan hamkorlikda tuzilgan maxsus ishchi guruhlar tomonidan doimiy nazorat tadbirlari yo‘lga qo‘yilgan.

Bunda asosiy e’tibor:

Isitish uskunalari, qozonxonalar va dudburonlarning texnik sozligini qayta ko‘rikdan o‘tkazish;

Yong‘in xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya etilishi;

Eng muhimi — is gazidan zaharlanish va havo aylanish tizimlaridagi nosozliklarning oldini olishga qaratilgan. Masjidlar xodimlari uchun bu bo‘yicha maxsus yo‘riqnomalar va texnik vazifalar belgilab berilgan.

Hurmatli hamyurtlar!

O‘zbekiston musulmonlari idorasi tizimidagi masjidlar qishgi mavsumiga to‘liq tayyor. Yurtimizdagi islohotlarga mos ravishda, masjidlarimiz nafaqat ibodat maskani, balki ijtimoiy mas’uliyat va xavfsizligi yuqori darajada ta’minlangan namunali maskanlarga aylanmoqda.

Maqsadimiz — mo‘min-musulmon yurtdoshlarimizning ibodatlarini xotirjam, issiq va shinam sharoitlarda ado etishlarini ta’minlashdir.

E’tiboringiz uchun rahmat!

O'zbekiston yangiliklari