Sayt test holatida ishlamoqda!
04 Noyabr, 2026   |   24 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:37
Quyosh
06:58
Peshin
12:12
Asr
15:34
Shom
17:18
Xufton
18:33
Bismillah
04 Noyabr, 2026, 24 Jumadul avval, 1448
Maqolalar

Musulmon jinoyatchi bo‘lmaydi

05.12.2024   13068   4 min.
Musulmon jinoyatchi bo‘lmaydi

Bugun ayrim kimsalar moddiy manfaat ilinjida o‘g‘rilik, tamagirlik, bosqinchilik, odam savdosi, firibgarlik kabi jinoyatlarni sodir etmoqda. Bular orasida aql hushini taniganlari ham, g‘o‘r yoshlar ham bor. Oxirgi yillarda jinoyatchilik holatlari to‘rt barobar oshgan. Bunda yoshlarning salmog‘i 61 foizni tashkil qilmoqda. Bu raqamlar har qanday kishini ho‘shyorlikka chorlaydi.
 

Afsuski, keyingi paytlarda eng ko‘p kuzatilayotgan jinoyatlardan biri plastik kartadan pul o‘g‘irlashdir. Bu jinoyatni sodir etayotganlar jabrlanuvchining kimligiga ham, ahvoliga ham qaramay uni qaqshatmoqda. Hatto muhtoj, og‘ir bemorlar uchun yig‘ilgan xayriya pullarinida o‘marmoqda. Nahot, inson shu darajada tubanlikka borsa, deya xayron qolasan kishi. Bunday o‘g‘irlikni o‘zgalar qilsa, biror nima deyishing qiyin. Ammo bu ishni bank xodimi yoki biror yaqining qilsa, dodingni kimga aytishni ham bilmay qolarkansan.


Yaqinda Bo‘stonliq tumanida isqtiqomat qiluvchi shaxs huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlarga bank kartasidan pul o‘g‘irlangani bo‘yicha shikoyat qilgan. Surushtiruvlarga ko‘ra bu jinoyatni o‘smir jiyani qilgani ma’lum bo‘ldi. Bunday qing‘irlikni bank xodimi qilganiga nima deysiz? Shu kunlarda bir bank xodimi fuqarolarning plastik kartalaridagi SMS xabar va pul o‘tkazish xizmatini o‘zining telefon raqamiga ulab, ko‘p miqdordagi mablag‘ni o‘zlashtirib yuboradi. Uning qilmishi fosh bo‘lib, u kasbidan ham, xalol rizqidan ham mahrum bo‘ldi.


Pul ilinjida o‘zgalarni zaharlashdan toymaydiganlar ham borligi alamlidir. Bu ishni bir necha farzandning ota-onasi qilganiga nima deyish mumkin. Yaqinda ichki ishlar xodimlari er-xotin til biriktirib giyohvand moddalar savdosi bilan shug‘ullanganini aniqladilar. Endi ular bu qilmishi uchun panjara ortida javob bermoqdalar. Axir ko‘plab yoshlarning umriga xazon bo‘layotgan bu og‘ufurushlar o‘z farzandi ham aynan shu yo‘l bilan nobud bo‘lishidan qo‘rqmasalar.


Mo‘may daromad ilinjida o‘zgalarni aldab, qo‘rqitib manfaat olmoqchi bo‘layotganlar ham oramizda topiladi. Yaqinda poytaxtimizda istiqomat qiluvchi kimsalar bir tadbirkorga do‘q-po‘pisa qilib, undan 340 000 AQSH dollari miqdorida pul talab qiladi. Agar bu pulni bermasa, oila a’zolarini o‘ldirishini aytadi. Ularning bu niyati amalga oshmay qo‘lga tushdi.


Jinoyatchilarni bunday ishlarga nima yetaklamoqda, degan savol kishini mulohazaga chorlaydi.


Albatta, buning bosh sababi birinchi o‘rinda moddiy manfaat, oson boyishdir. Ammo pul topishning halol yo‘llaridan borish, unga sabr-matonat bilan yetishishni tushunish uchun esa kishida to‘g‘ri tarbiya olmog‘i kerak. Dinu dinyonatdan, odob-axloqdan xabardor bo‘lmog‘i lozim.


Dinimiz har qanday zo‘ravonlikdan, harom luqmadan yiroq bo‘lishga chaqirib, halol kasb qilishga buyuradi. Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Musulmon – musulmondan uning qo‘li va tilidan salomatda bo‘lgan odamdir”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).


Yana bir hadisda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam bunday deganlar: «Parvardigor azza va jalla aytadi: “Ey bandalarim, Men O‘zimga zulmni harom qildim va uni sizlarning orangizda ham harom qildim. Bas, bir-biringizga zulm qilmanglar”» (Imom Muslim rivoyati).


Mo‘min kishi o‘zgalarning taniga, moliga va ahliga zulm qilmaydi. Doim xushmuomolada, yaxshilik payida bo‘ladi. Eng asosiysi, harom luqma bilan oilasini boqmaydi. Qachondir harom luqma yegan farzandlar albatta uning badalini to‘laydilar. Shuning uchun ham xalqimizda “Birovning haqi buyurmaydi” degan gap yuradi.


Qur’oni karimda: “Ey iymon keltirganlar! Mol-mulklaringizni o‘rtada nohaq (yo‘llar) bilan yemangiz!... deya marhamat qilinadi (Niso surasi, 29-oyat). Demak, har qanday mo‘min kishi o‘zgalar haqidan qo‘rqishi, doim halol rizq talabida bo‘lishi zarur. Illo, buning aksi bo‘lsa, ikki dunyoda ham qattiq so‘roq borligini unutmasak bo‘lgani. 


Shohrux UBAYDULLOH
tayyorladi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi delegatsiyasi O‘mon Sultonligiga amaliy tashrifini boshladi

04.11.2026   16020   4 min.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi delegatsiyasi O‘mon Sultonligiga amaliy tashrifini boshladi

Maskat, 2026 yil 3 noyabr. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov boshchiligidagi delegatsiya O‘mon Sultonligiga amaliy tashrifini boshladi. Tashrifda O‘zbekiston Respublikasining O‘mon Sultonligidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Abdusalom Xatamov, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi vakillari, shuningdek, Markaz Ilmiy kengashi a’zolari — O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti Bahrom Abduhalimov, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un G‘afurov hamda Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy xodimi Shorustam Shomansurov ishtirok etmoqda.

Tashrif doirasida delegatsiya O‘mon Sultonligi Milliy hujjatlar va arxivlar boshqarmasi raisi, doktor Hamad bin Muhammad al-Zuvayyoniy bilan uchrashdi, xabar bermoqda iccu.uz..

Uchrashuvda O‘mon tomoni boshqarmaning asosiy faoliyat yo‘nalishlari, tarixiy hujjatlarni restavratsiya qilish, saqlash, tizimlashtirish va raqamlashtirishda qo‘llanilayotgan zamonaviy texnologiyalar hamda ilg‘or tajribalar haqida ma’lumot berdi. Shuningdek, muassasaning ilmiy nashrlari va kitob to‘plamlari taqdim etildi. Delegatsiya a’zolariga boshqarma faoliyati va uning muhim loyihalariga bag‘ishlangan videomaterial ham namoyish qilindi.

Muzokaralar davomida ilmiy va madaniy-tarixiy hamkorlikni rivojlantirish, arxivshunoslik sohasida o‘zaro tajriba almashish, hujjatli merosni asrab-avaylash hamda qo‘shma ilmiy-tadqiqot loyihalarini amalga oshirish istiqbollari muhokama etildi.

Muloqotning muhim yo‘nalishlaridan biri O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasidagi tarixiy, madaniy va ijtimoiy aloqalarga bag‘ishlangan qo‘shma xalqaro konferensiya o‘tkazish tashabbusi bo‘ldi.

Doktor Hamad bin Muhammad al-Zuvayyoniy ikki xalqning tarixiy mushtarak jihatlari, turmush tarzi, diniy-ma’naviy merosi, me’morchilik an’analari hamda tarixiy numizmatika sohasidagi aloqalarini chuqur tadqiq etish taklifini ilgari surdi.

Hamkorlik istiqbollariga to‘xtalar ekan, doktor Hamad bin Muhammad al-Zuvayyoniy quyidagilarni ta’kidladi:

«O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi mintaqaning boy tarixiy, ilmiy va ma’naviy merosini o‘rganish hamda uni xalqaro miqyosda keng targ‘ib etish uchun katta imkoniyatlar yaratmoqda. Biz O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning mamlakat taraqqiyoti, tarixiy-madaniy merosni asrab-avaylash va keng ko‘lamli ma’rifiy tashabbuslarni amalga oshirish borasidagi sa’y-harakatlarini yuksak qadrlaymiz. Davlat rahbarining ezgu maqsad va rejalari ro‘yobga chiqishini tilaymiz. Ishonamizki, Islom sivilizatsiyasi markazi bilan O‘mon muassasalari o‘rtasidagi hamkorlik yangi ilmiy tadqiqotlar olib borish, tarixiy manbalar almashish va qo‘shma ko‘rgazma loyihalarini amalga oshirishga xizmat qiladi».

O‘z navbatida, Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov xalqaro hamkorlikni kengaytirish muassasa faoliyatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri ekanini ta’kidladi.

«O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning topshirig‘iga muvofiq, Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatining uch yillik dasturini ishlab chiqishga kirishdik. Ushbu dasturning asosiy yo‘nalishlaridan biri xalqaro ilmiy va madaniy hamkorlikni kengaytirish, xorijiy muassasalar bilan sheriklik aloqalarini mustahkamlash hamda qo‘shma tashabbuslarni hayotga tatbiq etishdan iborat. Ishonchim komilki, O‘mon Milliy hujjatlar va arxivlar boshqarmasining, ayniqsa, tarixiy hujjatlar va qo‘lyozmalar bilan ishlash borasidagi tajribasi ushbu dastur doirasida muhim ahamiyat kasb etadi va mutaxassislar o‘rtasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi», — dedi Firdavs Abduxoliqov.

Tashrif dasturi O‘mon Milliy hujjatlar va arxivlar boshqarmasining ixtisoslashtirilgan bo‘linmalari faoliyati bilan tanishish orqali davom etdi. Delegatsiya a’zolari tarixiy hujjatlarni zararsizlantirish, restavratsiya qilish va saqlashga ixtisoslashgan bo‘limlarda bo‘lib, arxiv materiallarini muhofaza etishning zamonaviy usullari, maxsus uskunalar va texnologik jarayonlar bilan tanishdilar.

Ayniqsa, tarixiy hujjatlarga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan zamburug‘lar, bakteriyalar va hasharotlarga qarshi ishlov berishga ixtisoslashgan bo‘lim faoliyati katta qiziqish uyg‘otdi. Mutaxassislar arxiv materiallarini biologik omillar ta’siridan himoya qilish bo‘yicha qo‘llanilayotgan amaliy usullar va maxsus jihozlarni namoyish etdilar.

O‘mon Sultonligi Milliy hujjatlar va arxivlar boshqarmasining yetakchi mutaxassisi Fahd bin Muborak al-Damdamiy tajriba almashish va sohaviy kadrlarni tayyorlash muhimligini ta’kidladi:

«Ushbu sohadagi 16 yillik faoliyatim davomida arxiv merosini saqlashda zamonaviy laboratoriya texnologiyalari va mutaxassislarning kasbiy tayyorgarligi naqadar muhim ekaniga amin bo‘ldim. Bizda zarur uskunalar va tajribali mutaxassislar jamoasi mavjud. Shu bois o‘zbekistonlik mutaxassislar uchun amaliy stajirovkalar tashkil etishga va ularni ish jarayonida qo‘llanilayotgan usullar bilan tanishtirishga tayyormiz».

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi delegatsiyasining O‘mon Sultonligiga amaliy tashrifi davom etmoqda.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari