Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Mart, 2026   |   23 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:22
Quyosh
06:40
Peshin
12:38
Asr
16:40
Shom
18:30
Xufton
19:42
Bismillah
12 Mart, 2026, 23 Ramazon, 1447
Maqolalar

"Mahri misl" nima degani?

10.02.2025   9647   3 min.

Sahih xilvatdan oldingi taloq atalgan mahrning yarmini vojib qiladi.

Bu hukm Qur’oni karimda kelgan. Alloh taolo «Baqara» surasida bunday deb marhamat qiladi:

«Agar ularga qo‘l tekkizmay turib taloq qilsangiz va mahrni belgilab qo‘ygan bo‘lsangiz, belgilanganning yarmini berasiz, magar ular afv qilsa yoki nikoh tuguni qo‘lida bo‘lgan kishi afv qilsa», (bermaysiz) (237-oyat).

Agar mahr atalmagan bo‘lsa, sahih xilvatdan oldingi taloqda «mut’a», undan keyingida «mahri misl» vojib bo‘ladi.

Bu hukm ham Qur’oni karimda kelgan. Alloh taolo «Baqara» surasida bunday marhamat qiladi:

«Agar xotinlarni, ularga qo‘l tekkizmay turib yoki ular uchun mahrni belgilamay turib, taloq qilsangiz, sizga gunoh yo‘q. Ularni boy boricha, yo‘q holicha ma’ruf ila bahramand eting. Yaxshilik qiluvchilar zimmasiga burch o‘laroq» (236-oyat).

Bu oyatda nikohdan keyin, mahrni aniqlamagan holatda, duxuldan oldin taloq qilganda nima bo‘lishi haqida so‘z ketmoqda. Avvalo, shunday holatda taloq qilish gunoh emasligi bayon qilindi.

«Agar xotinlarni, ularga qo‘l tekkizmay turib yoki ular uchun mahrni belgilamay turib, taloq qilsangiz, sizga gunoh yo‘q».

Chunki insongarchilik yuzasidan turli holatlar bo‘lib turadi. Albatta, bu taloq kelin uchun, uning ahli uchun og‘ir bo‘ladi. Umid bilan nikohdan o‘tib, orzu-havas bilan yangi turmushni ko‘zlab turganida, oilaviy hayotni boshlamay turib, taloq bo‘lishi katta musibat. Buning ustiga, do‘stu dushman, yoru birodarlarning oldida nima degan gap bo‘ladi?! Ana shu holatlarni hisobga olib, mahr hali tayin bo‘lmaganligi uchun bu kelinga «mut’a» (foyda) deb nomlangan moliyaviy taqdirlash berish shariatda ushbu oyati karima asosida joriy qilingan.

Beriladigan mut’aning miqdori kuyov tarafga bog‘liq, imkoniga qarab, ko‘proq narsa bersa, yaxshi bo‘ladi. Rivoyat qilishlaricha, imom Hasan roziyallohu anhu mut’a uchun o‘n ming dirham bergan ekanlar.

Ulamolarimiz: «Mut’a o‘z davrlarining o‘lchovida beriladi: boy bir xizmatchi olib beradi, kambag‘al uch sidra kiyim-bosh bersin», deganlar.

Shunday qilinsa, kelin tarafga yengil bo‘ladi, ko‘ngillari taskin topadi. Do‘st-dushmanning gap-so‘zidan ham qutuladilar. Chunki shunchalik mol-dunyo berish qizda ayb yo‘qligining, yigit taraf uni hurmat qilishining, ammo noilojlikdan ajralayotganining alomati bo‘ladi. Shu bilan birga, kuyov tarafni ham qiynab yuborish kerak emas.

Oyatda:

«Ularni boy boricha, yo‘q holicha ma’ruf ila bahramand eting», deyilyapti.

Kuyov taraf «yaxshilik ila» harakat qilishi kerak, shuningdek, kelin taraf ham. Oyatning oxirida foyda berish yuqori maqom ekani:

«Yaxshilik qiluvchilar zimmasiga burch o‘laroq», deb yana bir bor ta’kidlanyapti.

«Mahri misl» o‘sha yurtda, o‘sha zamonda boshqa kelinlarga odat bo‘yicha qancha mahr berish joriy bo‘lib turgan bo‘lsa, o‘sha miqdordagi mahrdir.

"Baxtiyor oila" kitobidan

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Sadaqaning 63 ta foydasi

11.03.2026   2514   4 min.
Sadaqaning 63 ta foydasi

ULUG‘  USTOZ  ULAMOLARIMIZ  bayon  qilib  berganlar:

Kalomulloh – Qur’oni karimning muborak oyati karimalaridan

va

Janobi Payg‘ambarimiz Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning muborak hadisi shariflaridan

Ustoz ulamoi kiromlarimiz aytadilar: 

“Juda oz bo‘lsa ham,

kuniga sadaqa qilishni odat qiling!"

Chunki "SADAQA – RADDI BALO".

 

  1. Sadaqa – jannat eshiklaridan biridir.
  2. Sadaqa – solih amallarning eng afzali. 
  3. Sadaqa Qiyomat kuni o‘z sohibiga soyabon bo‘ladi.
  4. Sadaqa qabr issig‘ini pasaytiradi.
  5. Sadaqa – mayyitga qilinadigan eng yaxshi va eng foydali hadyadir. Alloh taolo uni ko‘paytirib beradi. 
  6. Sadaqa nafsni poklaydi.
  7. Sadaqa Qiyomat kunidagi qo‘rqinchdan omonlik beradi.
  8. Sadaqa xato va gunohlarga kaforat bo‘ladi.
  9. Sadaqa – o‘lim oldi xotimani go‘zal qiladi.
  10. Sadaqa xursandchilikka sabab bo‘ladi.
  11. Sadaqa qiluvchi – odamlarning eng yaxshisidir.
  12. Sadaqa sohibiga juda ham ko‘p va beqiyos buyuk yaxshiliklar va juda ham ulkan savoblar va’da qilingan.
  13. Sadaqa qilish – taqvodorlarning sifatlaridandir. 
  14. Sadaqa – saxovatning belgisidir.
  15. Sadaqa – duo qabul bo‘lishiga sababdir.
  16. Sadaqa – tashvishning arishiga sababdir.
  17. Sadaqa baloni qaytaradi.
  18. Sadaqa umrni uzaytiradi. 
  19. Sadaqa – dardga davo, kasallikka – shifo, eng foydali muolajadir.
  20. Sadaqa o‘t tushishidan, suvda cho‘kishdan, o‘g‘ri urishidan asraydi.
  21. Sadaqaning savobi – naqd, garchi u hayvon-parrandalarga qilinsa ham.
  22. Sadaqaning afzali – ochga taom berishdir.
  23. Sadaqa qiluvchi kishi odamlar mehrini qozonadi.
  24. Sadaqa – sadaqa qiluvchining mol-davlatini ko‘paytiradi. 
  25. Sadaqa rizq ziyoda bo‘lishiga sabab bo‘ladi.
  26. Sadaqa – sadaqa qilgan kishini odamlar yaxshi ko‘rishlariga sabab bo‘ladi.
  27. Sadaqa nusratga sabab bo‘ladi.
  28. Sadaqa ishida qatnashganlar savobga sherik bo‘ladilar.
  29. Sadaqa – balo va qazolardan himoya qiladi.
  30. Sadaqa o‘z egasini yomon o‘limdan asraydi.
  31. Sadaqa bergan bilan mol-dunyo kamayib qolmaydi.
  32. Sadaqa beradigan odamning moliga farishtalar baraka tilab duo qiladilar.
  33. Sadaqa Parvardigorning g‘azabini o‘chiradi.
  34. Sadaqa – sadaqa beruvchining shaytonlar ustidan g‘alabasidir.
  35. Sadaqa Qiyomat kunida bu dunyoda boy berilgan narsalarga afsus qildirmaydi.
  36. Sadaqa – g‘am-anduhdan xoli etguvchidir.
  37. Sadaqa Qiyomat kuni to‘siq bo‘lib, himoya qilib, sadaqa qiluvchini do‘zaxdan to‘sadi.
  38. Sadaqa qalbning qattiqligini yumshatadi.
  39. Sadaqa – Qiyomat kunida sadaqa qilganning yuzining jilosidir.
  40. Sadaqa qilingan mayyitga ham, sadaqa qilgan odamga ham Alloh taolo savoblarini ko‘paytirib beradi.
  41. Sadaqa – yomonliklarni daf etish uchun sababdir.
  42. Sadaqa farishtalarning duosiga sabab bo‘ladi.
  43. Sadaqa savoblarni ko‘paytiradi.
  44. Sadaqa – qayg‘udan asraguvchidir.
  45. Sadaqa – qabr olovini so‘ndirguvchidir.
  46. Sadaqa – hasanotlarni o‘n hissaga ko‘paytirguvchidir.
  47. Sadaqa bu dunyodagi 70 xil yomonlik eshiklarini yopadi.
  48. Sadaqa – sohibini qabr azobi va olovdan ozod etguvchidir.
  49. Sadaqa – sadaqa beruvchining quvonchiga sababchidir.
  50. Suv ho‘l-quruqni kuydirib borayotgan olovni o‘chirgani kabi, insonning ikki dunyosini kuydirib borayotgan xato va gunohlarini sadaqa o‘chiradi.
  51. Sadaqa vafotingizdan keyin ham ajr-savobingizni ko‘paytirib turadi.
  52. Sadaqa qiluvchi Alloh taologa yaqin bo‘lib, O‘zining mehriga sazovor bo‘ladi.
  53. Uzr sababli tutolmay qolgan farz qilingan ro‘zani ham sadaqa bilan kaforat etiladi. 
  54. Sadaqa Ramazon oyida tutilgan ro‘zani mukammal qilib beradi.
  55. Sadaqa qilayotganingizda mablag‘laringizni yo‘qotayotgan bo‘lmaysiz, balki uni boshqa payt uchun o‘zingizga jo‘natayotgan bo‘lasiz.
  56. Sadaqa – saxiy va himmatli ishlardan va ezgu alomatlardan biridir.  
  57. Sadaqa – duoning ijobat bo‘lishiga sababchidir.
  58. Sadaqa qiluvchilarni O‘zining go‘zal mukofotlari ila siylaydi. 
  59. Sadaqa – Qiyomat kunida sadaqa qilganning yuzini yorug‘ qiladi.  
  60. Sadaqa – sadaqa beruvchidan va uning yaqinlaridan baloni daf qiladi.
  61. Sadaqa – sadaqa beruvchining obro‘ va hurmatini saqlaydi.
  62. Sadaqa beradigan xonadonga Xudoi taoloning rahmati yog‘iladi.
  63. Sadaqa beradigan odamga fayzu ilohiy, xayr-baraka beriladi.

 

ILOHO MЕHRIBON PARVARDIGORIMIZ O‘ZI buyurgan,

Janobi PAYG‘AMBARIMIZ SALLALLOHU ALAYHI VASALLAM tavsiya etgan,

o‘tmishda O‘TGANLARIMIZNING ruhlari shod bo‘ladigan,

XALQIMIZ xursand bo‘ladigan,

OTA-ONALARIMIZ rozi bo‘ladigan yo‘llardan yurishimizni nasib etsin!

 

Ibrohimjon domla Inomov

Maqolalar