Odamlardan biri Zunnundan “Kimni do‘st tutay?” – deb so‘radi. U: “Kasal bo‘lsang shifo beradigan, gunohga qo‘l ursang uni kechirib yuboradigan, so‘rasang beradigan va uning yordamiga muhtoj bo‘lsang senga yordam beradigan Zotni do‘st tut!” – dedi.
Alloh taolodan o‘zga do‘st bormi?! Sajdaga borgan paytingiz ishlaringizni maxfiy tarzda Robbingizga ayting. Zero, U Zot maxfiy narsalardan ham xabardordir. Atrofdagilardan uni maxfiy tuting, chunki muhabbat oshkor aytilmaydi. Muhabbatingizni kechalari tahajjudlarda, sahar vaqtlari namozlaringizda izhor eting.
Ayrim odamlar dinni “Buni qil!”, “Buni qilma!” kabi buyruqlar va taqiqlardan yoki halol va harom tushunchalarining jamlanmasi deb bilishadi va barisining ustida Alloh va Rasuliga bo‘lgan muhabbat turishini unutib qo‘yishadi. Ishning boshi – muhabbatdir. Muhabbat yo‘qolsa, toatu ibodatlarning bari kishini dindor musulmonga aylantira olmaydi.
Agar siz Allohga muhabbat da’vosida bo‘lsangiz, bu muhabbatingizni hayotingiz davomida ko‘rsating. Gap-so‘zingiz, yurish-turishingiz va amallaringizda ham Allohga bo‘lgan muhabbatingiz aks etib tursin.
Rivoyat qilinishicha, bir kishi safarda sohibjamol ayolga yo‘liqib qolibdi. Va unga qarata: “Sen meni butunlay o‘zingga rom etding. Mening butun xayolim sen bilan band”, debdi. Ayol ham: “Agar aytganingiz rost bo‘lsa, borim sizga fido bo‘lsin. Ammo mening bir ofatijon singlim bor. Mendan anchayin chiroyli. U ortingizda turibdi. Agar istasangiz ikkimizdan birimizni tanlashingiz mumkin”, debdi. Kishi darhol ortiga o‘girilibdi. Shunda ayol uning yuziga bir tarsaki tushiribdi va: “Qorangni ko‘rmay! Firibgar, aldoqchi! Meni sevaman deb, boshqasiga ko‘z olaytirasanmi?! Mening oldimga yalinib kelib, oshiqligingni aytding. Seni sinovdan o‘tkazgandim. Uchiga chiqqan yolg‘onchi ekansan!” – debdi. Shunda u ko‘zlariga yosh olib, o‘ziga-o‘zi shunday debdi: “Bir yaratiqning muhabbatini da’vo qilib, undan yuz o‘girganim uchun yuzimga tarsaki tushdi... Necha martalab Yaratgan Zotga oshiqlik da’vosini qilib, undan yuz burdim. Undan boshqasi bilan ovorayu sarson bo‘ldim. Qalbimga urilgan shapaloqni payqamay qolibman... Nahotki, men qalbi qoplanib qoladigan darajaga yetgan bo‘lsam-a?!” degan ekan. Zero, Alloh taolo aytadi: «Yo‘q (unday emas)! Balki, ularning dillarini o‘zlarining qilmishlari (gunohlari) qoplab olgandir»[1].
Hasson Shamsiy Poshoning
“Jannat bo‘stonidagi oilaviy oqshomlar” nomli kitobidan
G‘iyosiddin Habibulloh, Ilhom Ohund, Abdulbosit Abdulvohid tarjimasi.
[1] Mutoffifun surasi, 14-oyat.
2026 yil 6–7 oktyabr kunlari Anqara shahrida Amir Temur va Temuriylar Renessansiga bag‘ishlangan Xalqaro simpozium o‘tkaziladi. Tadbir Turkiya Fanlar akademiyasi (TÜBA), Anqara Yildirim Boyazid universiteti, O‘zbekistonning Turkiyadagi elchixonasi hamda Temuriylar tarixi davlat muzeyi hamkorligida tashkil etilmoqda, xabar bermoqda iccu.uz.
Simpoziumda Amir Temur shaxsiyati va Temuriylar davrining ilm-fan, madaniyat va san’at taraqqiyotidagi o‘rni, shuningdek, ushbu davrda yuzaga kelgan ilmiy va madaniy yuksalish jarayonlari muhokama qilinishi ko‘zda tutilgan. Temuriylar Renessansi Markaziy Osiyo tarixida ilm-fan, me’morlik, adabiyot, san’at va ma’naviy hayot yuksak taraqqiy etgan muhim tarixiy davrlardan biri. Samarqand, Hirot, Buxoro, Balx va boshqa shaharlar ilm va madaniyat markazlariga aylanib, bu yerlarda faoliyat yuritgan olimlar va ijodkorlar jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotiga salmoqli hissa qo‘shgan.
Bu tarixiy merosni o‘rganish va uning zamonaviy ahamiyatini ochib berish O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-ma’rifiy faoliyatida ham muhim yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Markaz ekspozitsiyasida ham Temuriylar davrining ilm-fan va madaniyat taraqqiyotidagi o‘rni, buyuk allomalar ilmiy merosi hamda ushbu davrda shakllangan yuksak madaniy muhit keng yoritilgan.
Ayniqsa, Amir Temur davrida Samarqandning ulkan siyosiy markazdan tashqari, ilm-fan va madaniyat maskani sifatida shakllanishi, keyinchalik Mirzo Ulug‘bek davrida astronomiya va matematika sohalarida yuksak ilmiy natijalarga erishilishi Temuriylar Renessansining muhim jihatlaridan sanaladi.
Shu nuqtayi nazardan, Anqarada o‘tkazilayotgan xalqaro simpozium Temuriylar davri merosini xalqaro ilmiy muloqot doirasida yanada chuqur o‘rganish, turli mamlakat olimlari o‘rtasida fikr almashish va ushbu davrning jahon sivilizatsiyasi tarixidagi o‘rnini tadqiq etishga xizmat qiladi.
Ma’lumot uchun: 2026 yilda buyuk davlat arbobi va sarkarda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda. Shu munosabat bilan O‘zbekistonda Amir Temur va Temuriylar merosini o‘rganish va xalqaro miqyosda targ‘ib etishga qaratilgan qator ilmiy-ma’rifiy tadbirlar o‘tkazilmoqda. Jumladan, 9–10 aprel kunlari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida O‘zbekiston Fanlar akademiyasi bilan hamkorlikda Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy konferensiya o‘tkazildi. Anjumanda mahalliy va xorijiy olimlar, temurshunos mutaxassislar ishtirok etib, Amir Temur va Temuriylar sivilizatsiyasining jahon tarixi, ilm-fani va madaniyatidagi o‘rni muhokama qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati