Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Aprel, 2026   |   27 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:19
Quyosh
05:42
Peshin
12:28
Asr
17:06
Shom
19:08
Xufton
20:25
Bismillah
16 Aprel, 2026, 27 Shavvol, 1447

Masjidga borishda bajariladigan sunnatlar

09.09.2025   15276   5 min.
Masjidga borishda bajariladigan sunnatlar

1. Namozga erta borish.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Odamlar azonda va birinchi safda nima borligini bilganlarida edi, unga faqat qur’a tashlash bilan erishishdan boshqa iloj bo‘lmasa, albatta qur’a tashlar edilar. Tahjir[1]da nima borligini bilganlarida, unda kimo‘zar qilar edilar. Xufton va Bomdod namozlarida nima borligini bilganlarida, emaklab bo‘lsa ham kelgan bo‘lar edilar” (Imom Buxoriy rivoyati).

 

2. Masjidga borish duosini o‘qish.

اللَّهُمَّ اجْعَلْ في قَلْبِي نُوراً، وفي لِسانِي نُوراً، وَاجْعَلْ في سَمْعِي نُوراً، وَاجْعَلْ في بَصَري نُوراً، وَاجْعَلْ مِنْ خَلْفِي نُوراً، وَمِنْ أمامي نُوراً، وَاجْعَلْ مِنْ فَوْقي نُوراً وَمِنْ تَحْتِي نُوراً، اللَّهُمَّ أعْطِني نُوراً

“Allohumma, ij’al fiy qolbiy nuron va fiy lisaniy nuron, vaj’al fiy sam’ii nuron, vaj’al fiy basorii nuron, vaj’al min xolfiy nuron va min amaamiy nuron, vaj’al min favqiy nuron va min tahtiy nuron. Allohumma a’tiniy nuron”

“Allohim! Qalbimda nur qilgin, tilimda nur qilgin, qulog‘imda nur qilgin, ko‘zimda nur qilgin, oldimdan nur qilgin, ortimdan nur qilgin, ustimdan nur qilgin, ostimdan nur qilgin. Allohim, menga nur ato etgin (Imom Muslim rivoyati).

 

3. Sakinat va viqor bilan yurish.

Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Iqomatni eshitsangiz, namozga sakinat[2] va viqor[3] bilan yurib kelinglar” (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

 

4. Masjidga piyoda borish.

Faqihlar masjidga borishda shoshmasdan, qadamni yaqin-yaqin bosib borishning sunnat ekanini aytganlar. Toki yurib boruvchining savobi yanada ko‘p bo‘lsin.

Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Sizlarni Alloh u bilan xatolarni o‘chiradigan, darajotlarni ko‘taradigan narsaga dalolat qilmayinmi?” dedilar.
Sahobalar roziyallohu anhum: “Ayting, yo Rasululloh”, dedilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Masjid sari qadamni ko‘paytirish” dedilar (Imom Muslim rivoyati).

 

5. Masjidga kirishda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot aytish.

 

6. Masjidga kirishda duo o‘qish:

اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ.

“Allohumma iftah liy abvaba rohmatik”

“Allohim! Menga rahmating eshiklarini ochgin”.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Sizlardan birortangiz masjidga kirsa, Nabiy sollallohu alayhi vasallamga salom yo‘llasin va “Allohumma mag‘fir lana zunubana vaftah lana abvaba rohmatik” (Allohim! Menga rahmating eshiklarini ochgin), desin (Imom Nasoiy rivoyati).

 

7. Masjidga o‘ng oyoq bilan kirish.

 

8. Birinchi safda turishga harakat qilish.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Odamlar azonda va birinchi safda nima borligini bilganlarida edi, unga faqat qur’a tashlash bilan erishishdan boshqa iloj yo‘q bo‘lsa, albatta qur’a tashlar edilar”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Bunda o‘zgalarga ozor bermaslik, yoshi kattalarni hurmat qilish shart qilinadi.

 

9. “Tahiyyatul masjid” (masjid hurmati) namozini o‘qish.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Sizlardan birortangiz masjidga kirsa, ikki rakat namoz o‘qimasdan o‘tirmasin”, deganlar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Agar o‘tirib olganidan keyin yodiga tushsa, o‘sha zahoti turib, o‘qib olsa ham bo‘ladi. Ammo makruh vaqtlar bundan mustasno.

 

10. Masjiddan chiqishda duo qilish.

اللَّهُمَّ إني أسألُكَ مِنْ فَضْلِكَ.

“Allohumma inniy asaluka min fazlik”

“Allohim, fazlingdan so‘rayman”.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Qachon biringiz masjiddan chiqsa, “Allohim, fazlingdan so‘rayman”, desin» dedilar (Imom Muslim rivoyati).

 

11. Chap oyoq bilan chiqish.

Anas ibn Molik roziyallohu anhu aytadi: “Masjidga kirganingda avval o‘ng oyoqni, chiqqaningda avval chap oyoqni bosishing sunnatdandir”.

Davron NURMUHAMMAD


[1] Namozga erta kelish.
[2] Ohista, xotirjam harakat qilish, behuda narsalardan tiyilish.
[3] Ko‘zni tiyish, ovozni ko‘tarmaslik, har tarafga alanglamaslik.

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Men tufayli yomonlik ko‘rishingni istamadim

15.04.2026   5995   4 min.
Men tufayli yomonlik ko‘rishingni istamadim

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Hikoya qilishadiki, Ma’rufi Karxiy quddisa sirruhu tahorat olish uchun Dajla daryosi qirg‘og‘ida to‘xtab, Qur’on va kiyimlarini bir tarafga qo‘ydilar. Shu payt qandaydir bir ayol kelib Ma’ruf Karxiy quddisa sirruhuning liboslari va Qu’onini olib jo‘nab qoldi. Shayx ayolning izidan yetib olib aytdilar:

– Singlim, men Ma’ruf bo‘laman, sizni hech bir narsada ayblamoqchi emasman. Faqat, Qur’on o‘qiy oladigan farzandingiz bormi yo yuqmi, shuni bilmoqchi edim, xolos?

Ayol “yuq” deb javob qaytargach, Ma’ruf:

– Balki  Qur’on  o‘quvchi eringiz bordir  – deb so‘radilar. Ayol yana “yuq” deb rad javobi bergach, Ma’ruf unga:

– Unday bo‘lsa, mayli, ust-kiyimlarimni o‘zingizda olib qoling-da, Qur’onni menga qaytarib bering! – dedilar.


Bir gal Shayx Abu Abdurahmon as-Sulamiy quddisa sirruhuning uyini o‘g‘rilar bosib, bor narsasini olib ketishdi.

Naql qilishlaricha, u zot quddisa sirruhu bir do‘stlariga bunday debdilar:

– Bozorga borib, o‘g‘irlangan yaktagimga ko‘zim to‘shib qoldi. Shunda darhol o‘zimni bilmaganga solib yuzimni o‘girib oldi.


Bir gal Molik ibn Dinor quddisa sirruhuning ayollari u kishiga “Ey riyokor!” deya tanbeh beribdi. Shunda u kishi: “Ey xotin, sen menga basraliklar bilmaydigan xo‘b munosib bir nom topding-da!”– deya kayfiyatlari ochilib ketgan ekan.


Yahyo ibn Ziyod al-Horisiyda bir badxulq xizmatkor bor ekan. U zotdan:

– Nega bunday yomon qulni ushlab turibsiz? – deb so‘raganlarida, u zot:

– O‘zimga halim bo‘lishni ta’lim qilmoqdaman,  – deya javob beribdilar.

Naql etishlaricha, bir gal Ibrohim ibn Adham quddisa sirruhu cho‘lga chiqqanlarida bir askarni uchratib qoldilar. Askar so‘radi:

– Bu yerning aholisi qani?

Ibrohim Adham qabriston tomonga ishora qildilar. Navkar bu odam mening ustimdan kulyapti degan o‘yga borib, u kishining boshlariga urib jarohatladi. U kishi ketganlaridan keyin esa navkarga bu zotning xurosonlik mashhur so‘fiy Ibrohim Adham ekanlarini aytishdi. Navkar ortlaridan borib, kechirim so‘ray boshladi. Bunga javoban Ibrohim Adham quddisa sirruhu bunday dedilar:

– Sen meni urganingda Allohdan senga jannat ato etishini so‘radim.

Navkar bunday xayrli duoning sababini so‘radi va Ibrohim Adham quddisa sirruhu javob berdilar:

– Shuni bildimki, sen meni urganing uchun Alloh menga ajru mukofot beradi. Sen tufayli yaxshilik topganim sababli men tufayli yomonlik ko‘rishingni istamadim.


Hikoya qilishadilarki, qandaydir kishi Shayx Abu Usmon al-Hiriy quddisa sirruhuni mehmonga taklif etdi va Shayx darvozaga yaqinlashganlarida uy egasining shunday deganini eshitdilar:

– Yo Shayx, hozir mening uyimga kirishning vaqti emas, qilgan taklifimdan afsusdaman, ketsang ma’qulroq!..

Abu Usmon quddisa sirruhu qaytib ketdilar va hovlilariga yetdim deganlarida ketlaridan haligi kishining ovozini eshitdilar:

– Yo Shayx, aytganlarimdan afsusdaman, kechirgin, qaytadan menikiga tashrif buyursang yaxshi bo‘lardi...

Shunda taqvodor zot unikiga yana borishlarini aytdilar. Ikkinchi marta borganlarida ham uy egasi avvalgiday muomala qildi. Xuddi shu hol uchinchi, to‘rtinchi bor ham takrorlandi. Shayx esa go‘yo hech narsa bo‘lmaganday borib, eshik oldidan yana qaytardilar. Nihoyat, haligi kishi:

– Yo Shayx, men sizni sinab ko‘rmoqchi edim xolos, – deya uzr so‘rab, u kishini maqtay boshladi, shunda Abu Usmon al-Hiriy quddisa sirruhu dedilar:

– Meni itlarda ham bo‘lishi mumkin bo‘lgan sifat bilan maqtashingga ne hojat, axir ular ham chaqirsang keladilar, haydasang ketadilar-ku?!


“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi

Maqolalar