Sayt test holatida ishlamoqda!
22 Sentabr, 2026   |   11 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:51
Quyosh
06:10
Peshin
12:16
Asr
16:32
Shom
18:25
Xufton
19:40
Bismillah
22 Sentabr, 2026, 11 Rabi`us soni, 1448

Ka’baga ismini muhrlagan xattot

27.10.2025   67255   3 min.
Ka’baga ismini muhrlagan xattot

Har kuni dunyo bo‘ylab millionlab musulmonlar Ka’baga nazar tashlar ekan, yopinchig‘ini bezab turgan oltin harfli yozuvlar ortida bir insonning amaliy merosi mujassam ekanligini bilavermaydi.

U kishi – Ka’ba yopinchig‘ini bezashga umrini bag‘ishlagan mashhur xattot Abdurahim Amin Buxoriydir.

Uning nomi, garchi Saudiyadan tashqarida unchalik mashhur bo‘lmasa-da, Ka’bani yopib turgan matoda abadiy yashab kelmoqda.

Ota-bobosi asli namanganlik bo‘lgan Abdurahim Amin Buxoriy 1917 yilda Makkada dunyoga kelgan. Bolaligidanoq xattotlikka qiziqib, yosh bo‘lishiga qaramay yuksak mahorati bilan tanildi. Podshoh Abdulaziz tomonidan 1927 yilda tashkil etilgan Kisva fabrikasida 15 yoshida ish boshladi va shu yerda xattotlik san’atining nozik jihatlarini o‘rgandi. 1930-yillarda bosh texnik, keyinchalik, 1960-yillarda fabrika rahbarining o‘rinbosari lavozimida mehnat qildi.

Har yili yangilanadigan kisva qora ipak matodan tayyorlanib, unga Allohning kalomi oltin va kumush iplar bilan yoziladi. Abdurahim Amin Buxoriy mana shu sharafli vazifani o‘nlab yillar davomida bajardi. Uning “sulus” uslubidagi xati Ka’baning oltin yozuvli kamari – “hizam” uchun asosiy namunaga aylandi. Bugun ham u yozgan namuna asosida Kisva tikiladi. 658 kvadrat metrlik kisva 670 kg ipakdan tayyorlangan bo‘lib, maxsus dastgohlar yordamida bir-biriga tikilgan 47 qismdan iborat.

1944 yilda podshoh Abdulaziz Ka’ba uchun yangi eshik yasashni buyurdi. Eshikdagi yozuvlarni bitish ham aynan Abdurahim Aminga nasib etdi va 1947 yilda Ka’baga o‘rnatilgan yangi eshik Islom san’atining yuksak namunasiga aylandi. Keyinroq, 1979 yilda o‘rnatilgan hozirgi eshikda ham uning xattotlik ishlari aks etgan.

Abdurahim Amin Buxoriy mashhurlikdan yiroq, kamtar va fidokor inson edi. Saudiya Arabistoni Qirollik bayrog‘i uchun yozuv namunasini ham, Madinadagi Ravza pardasi va ko‘plab masjid bezaklarini ham Abdurahim Amin ishlagan.

Qirol Faysal uning xizmatlarini e’tirof etib, Abdurahim Amin Buxoriy ismini Kisvaga yozdirdi va bu sharafli in’om hanuz saqlanib turibdi.

Abdurahim Amin Buxoriy 1990-yillar oxirida vafot etgan bo‘lsa-da, uning san’ati har yili Ka’baga yangi Kisva osilishi bilan yana qayta akslanadi. Uning qalamidan chiqqan har bir yozuv go‘zallikka xizmat qiladi. Bugun har bir ziyoratchi Ka’baga qaraganda, aynan Buxoriy yozgan yozuvlarga nazar tashlaydi – bu esa uning Alloh kalomini go‘zal shaklda bitishga bag‘ishlagan umrining dalilidir.

T.Azimov tayyorladi

 

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Ish joyida tazyiq va zo‘ravonlikka qarshi yangi tizim: murojaat endi nazorat ostida bo‘ladi

22.09.2026   22   2 min.
Ish joyida tazyiq va zo‘ravonlikka qarshi yangi tizim: murojaat endi nazorat ostida bo‘ladi

Joriy yil 21 sentyabr kuni "Mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida" Prezident qarori qabul qilindi. Hujjat bilan ish joyida tazyiq, zo‘ravonlik, shahvoniy shilqimlik, ruhiy bosim, ta’qib va kamsitishning oldini olish, murojaatlarni xolis ko‘rib chiqish va bunday holatlarni yashirishga yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha yaxlit tizim joriy etilmoqda.

Raqamli tizim qachondan ishlaydi?

2026 yil 1 dekabrgacha "Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti" axborot portali ishga tushiriladi. U orqali tazyiq va zo‘ravonlik holatlari bo‘yicha murojaatlar onlayn qabul qilinadi, murojaatlarni ko‘rib chiqish, dalillarni yig‘ish, xulosa tayyorlash va tekshiruv natijalarini nazorat qilish jarayonlari raqamlashtiriladi.

Eng muhim kafolatlar

Murojaat qilgan xodimning shaxsiy ma’lumotlari himoya qilinadi.
Bunday ma’lumotlarning qonunchilikda nazarda tutilmagan hollarda oshkor qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Rahbar ustidan murojaat tushsa, masala yuqori turuvchi instansiyaga avtomatik yo‘naltiriladi.
Bu manfaatlar to‘qnashuvining oldini olishga xizmat qiladi.
Murojaat uchun bosim o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Qaror materiallarida xodim o‘z huquqlarini himoya qilgani uchun uning ish sharoitlarini yomonlashtirish yoki jazolashga yo‘l qo‘yilmasligi alohida ta’kidlangan.

Zarur holatlarda "112" orqali vakolatli organlarga yuborish mexanizmi ham tizimga integratsiya qilinadi.

Bu faqat shikoyat tizimi emas

Davlat organlari va tashkilotlari xodimlari har yili qisqa trening kurslarida o‘qitiladi. Har bir tashkilotda portalni yuritish va profilaktik treninglarni tashkil etish uchun kamida bir nafar mas’ul xodim belgilanadi.

Nodavlat tashkilotlar uchun ham dmi.mehnat.uz tizimida mazkur imkoniyatlardan ixtiyoriy foydalanish sharoiti yaratiladi.

Qarorning asosiy mazmuni bitta: ish joyidagi tazyiq yoki zo‘ravonlikni yashirish emas, uni xavfsiz bildirish, xolis ko‘rib chiqish va natijasini nazorat qilishning aniq mexanizmi yaratilmoqda.

Hurmat — imtiyoz emas. Xavfsiz ish muhiti esa endi alohida talab emas, tizimli vazifaga aylanmoqda.

 

https://t.me/Rasmiy_axborot_official/18437 

O'zbekiston yangiliklari