Shu yil 23 dekabr kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining tashabbusi o‘tkazib kelinayotgan amaliy tadbirlarning navbatdagisi poytaxtimizning Olmazor tumanida bo‘lib o‘tdi.
Tadbirga O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Zayniddin domla Eshonqulov boshchilik qildi. Shuningdek, unda Diniy idora bo‘limi boshliqlari Islomiddin domla Zuhriddinov, Muzaffar domla Kamolov va Masjidlar bilan ishlash bo‘limi yetakchi mutaxassisi Dilmurod Rahimovlar qatnashdi.
Mazkur tumandagi “Islomobod” masjidida o‘tkazilgan tashkiliy yig‘ilishda Toshkent shahar vakilligi rahbariyati, tuman-shaharlar bosh imom-xatiblari va Olmazor tumanidagi masjid imom-xatiblari ham ishtirok etdi.
Tadbir avvalida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining “Inson qadri” kitobi taqdimoti o‘tkazildi. Unda Zayniddin domla Eshonqulov mazkur kitob bugungi hayotimiz bilan naqadar uyg‘un ekani, dinimizda ham inson va uning qadr-qimmati yuksak ulug‘lanishi, har bir diniy soha xodimining faoliyati uchun dasturamal bo‘lib xizmat qilishini alohida ta’kidlab o‘tdi. Ushbu kitob barcha ishtirokchilarga tarqatildi.
Tadbir davomida tuman bosh imom-xatiblari uchun namunaviy maxsus kiyim namunasi taqdimot qilindi. Unda chakmon, duxoba va milliy do‘ppilar namoyish qilindi.
Shuningdek, Toshkent shahri, xususan, Olmazor tumanida 2025 yil davomida amalga oshirilgan ishlar sarhisob qilindi. Unda shahardagi imom-xatiblar faoliyatidagi yutuqlar e’tirof etilib, ba’zi kamchiliklar bo‘yicha tegishli tavsiyalar berildi.
Shundan so‘ng Toshkent shahar bosh imom xatibi o‘rinbosari Rustamov Ergashali boshchiligida tumanlar bosh imom-xatiblari, shuningdek, tajribali imom-xatiblardan tarkib topgan Ishchi guruh tuzilib, ular Olmazor tumanidagi 21 ta masjid va mahallasiga biriktirildi.
Tadbir doirasida amaliyoti nazarda tutilgan yo‘nalishlar bo‘yicha quyidagilar amalga oshirildi:
Birinchi yo‘nalish bo‘yicha imom-xatiblar 7 toifaga mansub 105 ta oilaga kirib, ma’naviy-ma’rifiy targ‘ibot va amaliy yordam tadbirlarini olib bordi: Xususan:
- 20 ta xonadonda yot g‘oyalar ta’siriga moyil bo‘lganlar bilan suhbatlashilib, tushunchalari to‘g‘rilandi;
- 15 ta xonadonda jazo muddatini o‘tayotganlarning oila a’zolari, muqaddam sudlanganlar bilan suhbat qilindi;
- 20 ta notinch oila o‘rganilib, muammoning sabablari bartaraf etish, arazlashganlarni yarashtirish choralari ko‘rildi;
- 15 ta xonadonda ichkilikka ruju qo‘yganlar bilan suhbat qilinib, zararli odatlardan saqlanish to‘g‘risida nasihat qilindi;
- nogiron, kasal, ehtiyojmand fuqarolar, shuningdek, tabarruk yoshdagi qariyalar yashaydigan 20 ta oilaga kirilib, ulardan hol-ahvol so‘rash barobarida sovg‘a-salomlar ulashildi, davolanish va dori-darmon uchun moddiy yordam ko‘rsatildi.
Kirilgan 105 ta xonadonning ichidan moddiy imkoniyati cheklanganlariga homiylarni jalb qilgan holda jami 42 000 000 (qirq ikki million) so‘mlik ro‘zg‘orlik mahsulotlari ehson qilindi. Ular orasidan o‘ta nochor bo‘lganlarining moddiy ta’minotidan xabardor bo‘lib turish rejalashtirildi;
Ikkinchi yo‘nalish bo‘yicha imom-xatib faoliyati o‘rganildi. Jumladan, jamoani boshqarish, masjidni toza va ozoda saqlash, unda qulay sharoitlar yaratish jihatlari ko‘rib chiqildi.
Uchinchi yo‘nalish bo‘yicha Ishchi guruh a’zolari o‘zlariga biriktirilgan 21 ta masjidda peshin namozini ado qilib, jamoatga ma’ruza qilib berdilar. Tinchlik ne’mati, shukronalik, aqidada adashmaslik, mazhabga ergashish kabi muhim mavzudagi chiqishlarda 3800 ga yaqin tinglovchi qamrab olindi.
Shuningdek, yakuniy yig‘ilishda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Zayniddin domla Eshonqulov qish mavsumini betalofat o‘tkazish bo‘yicha so‘z yuritdi.
Yig‘ilishda mehnat migrantlari va ularning oila a’zolari bilan muloqatni muntazam yo‘lga qo‘yish, kadrlar masalasiga e’tiborni kuchaytirish, ma’ruzalarni Fatvo markazidan chiqarilgan juma tezislari va qo‘shimcha adabiyotlardan foydalangan holda boyitish, haftaning dushanba va payshanba kunlari ma’ruzalar qilish haqida so‘zladi.
Diniy idora Moliyaviy nazorat va tahlil bo‘limi boshlig‘i Islomiddin Zuhriddinov masjidlarda ish yuritish hujjatlarini takomillashtirish, ehson qutilardagi tushumlarni komissiya a’zolari ishtirokida dalolatnoma asosida bankdagi hisob raqamlarga kirim qilish, to‘y va marakalarni ixchamlashtirish, janoza marosimlarda bid’at-xurofatlarga chek qo‘yish to‘g‘risida gapirdi.
Masjidlar bilan ishlash bo‘limi boshlig‘i Muzaffar Kamolov mavjud mahallalarga barcha imom-xatib va imom-noiblarni biriktirish, mahalla yettiligi bilan homkorlikda ishlarni yo‘lga qo‘yish, shar’iy dalil va hayotiy misollar asosida ma’ruza qilish, kiber jinoyatchilikning oldini olish haqida aytib o‘tdi.
Tadbir so‘ngida amalga oshirilgan ishlar tahlil qilinib, Olmazor tumani imom-xatiblari yutuq va kamchiliklari yuzasidan ko‘rsatma va tavsiyalar berildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Yurtimizda barcha sohalar qatori diniy-ma’rifiy soha rivojiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu borada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar xalqimizning ma’naviy hayotida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Xususan, Toshkent shahrida Islom sivilizatsiyasi markazining tashkil etilishi hamda Samarqandda muhaddislar sultoni Imom Buxoriy hazratlari nomi bilan bog‘liq majmuaning ochilishi bu sohadagi ulkan ishlardan dalolat beradi. Bu kabi bunyodkorlik va ma’rifiy tashabbuslar milliy va diniy merosimizni asrab-avaylash, uni keng targ‘ib etishda muhim ahamiyatga ega.
Ayni paytda, diniy sohada amalga oshirilayotgan islohotlarni yangi bosqichga olib chiqish, ilg‘or xorijiy tajribalarni o‘rganish va ular bilan o‘zaro fikr almashishga ham katta e’tibor qaratilmoqda. Shu bilan birga, O‘zbekistondagi bag‘rikenglik, diniy bag‘rikeng muhit va ma’rifiy yondashuvni xalqaro maydonda keng targ‘ib etish ishlari ham izchil amalga oshirilmoqda. Bir so‘z bilan aytganda, diniy sohada xalqaro hamkorlik tobora yuksalib, yangi mazmun bilan boyib bormoqda.
Ana shunday sa’y-harakatlar doirasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari boshchiligidagi delegatsiya Shvetsiya davlatida bo‘lib qaytdi. Mazkur tashrif doirasida xorijiy hamkorlar bilan uchrashuvlar o‘tkazilib, yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan yangiliklar, islohotlar va erishilayotgan yutuqlar haqida batafsil ma’lumot berildi.
Tashrif davomida Shvetsiyadagi masjidlar faoliyati bilan yaqindan tanishildi. O‘zaro muloqotlar jarayonida O‘zbekistondagi masjidlar faoliyati, ularda olib borilayotgan ma’rifiy ishlar, aholi bilan ishlash tajribasi haqida ham atroflicha ma’lumotlar taqdim etildi. Bu esa xorijlik hamkorlarda katta qiziqish uyg‘otib, o‘zaro tajriba almashish imkoniyatlarini yanada kengaytirdi.
Ayniqsa, yurtimizda amalga oshirilayotgan “inson qadri uchun” tamoyilining amaliy natijalari xalqaro miqyosda ham o‘z ifodasini topayotgani alohida ta’kidlandi. Tashrif doirasida muftiy hazrat boshchiligidagi delegatsiya a’zolari Shvetsiyada yashayotgan vatandoshlar bilan ham uchrashuv o‘tkazdilar. Samimiy muloqotlar davomida ularning hol-ahvoli so‘ralib, ma’naviy qo‘llab-quvvatlash, milliy va diniy qadriyatlarga sodiq qolish masalalari muhokama qilindi.
Shubhasiz, bunday xalqaro tashriflar nafaqat o‘zaro hamkorlikni mustahkamlashga, balki yurtimizning diniy-ma’rifiy salohiyatini dunyoga tanitish, milliy qadriyatlarimizni targ‘ib etish va tajriba almashishda muhim ahamiyat kasb etadi. Bu esa O‘zbekistonning xalqaro maydondagi nufuzini yanada oshirishga xizmat qiladi. Alloh taolo barcha ishlarimizni xayrli va barakali bo‘lishini nasib qilsin!
Ubaydulloh Abdullayev,
Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi
Ulamolar kengashi a’zosi