Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Diniy yoki dunyoviy bo‘lsa-da, bir insonga berilgan ne’matning qo‘lidan ketishini istab hasad qilish dinimizda harom qilingan.
Qur’oni karimda hasad haqida shunday marhamat qilinadi:
“Yoki Alloh odamlarga O‘z fazlidan bergan narsalarga hasad qilmoqdalarmi? Batahqiq, Ibrohim oilasiga kitobni, hikmatni va ulug‘ mulkni berganmiz-ku?!” (Niso, 54-oyat).
Rasululloh sallollohu alayhi vasallam zamonida yashagan yahudiylar bugungilaridek barcha yaxshi narsalarga faqat o‘zlarini munosib ko‘rardilar. Ular oxirzamon payg‘ambari kelishini bilardilar, ammo uni o‘zlaridan chiqadi, deb o‘ylardilar. O‘ylaganlaridek bo‘lmagandi, Rasululloh sallollohu alayhi vasallamni payg‘ambarlikka, musulmonlarni iymon va islomga loyiq ko‘rmadilar. Quraysh qabilasi va arablarni ulardan payg‘ambar chiqqani uchun yomon ko‘rdilar, hasad qildilar. Oyatu karima hasad – Allohning taqdiri va marhamatiga norozilik qilish, e’tiroz etishlik ekanini, bunga hech kimning haqi yo‘qligini ko‘rsatmoqda. Qur’oni karimda hasadgo‘yligi va g‘ayirligi bilan tilga olingan yahudiylarga o‘xshashni istamagan banda qalbini hasad va ko‘rolmaslikdan poklashi kerak.
Hasad – yaxshiliklarni yeydi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam bunday marhamat qiladilar: “Hasaddan saqlaninglar! Olov o‘tinni yeb bitiriganidek, hasad ham yaxshiliklarni yeb bitiradi” (Abu Dovud rivoyat qilgan).
Allohga iymon keltirgan mo‘minning Uning taqdiri va ehsoniga ko‘nmasligi xayrsiz hissiyot. Bu tuyg‘u bo‘lgan qalbda iymon va taslimiyat bo‘lishi ishonarli emas.
Hasadgo‘yning dini ham, dunyosi ham mahrumiyatga to‘ladi.
Olov uchun o‘tin va yog‘ochlarni kulga aylantirish qanchalik oson bo‘lsa, ko‘rolmaslik ham insonning yaxshiliklarini shunday yoqib ado qiladi. Chunki hasadgo‘y hasad qilgan kishisini g‘iybat qiladi, unga yomonliklar kelishini istaydi. Bu hasadgo‘yning mahrumiyati va zararini, hasad qilingan insonning esa ne’mat va savobini ortiradi. Hasadga moyil qalb vaqtida muolaja qilinmasa, oqibatda kishining iymoni ziyonga ketadi. Yaxshiliklar, xayr va hasanotning quvvati — iymonning kamoli, o‘zini yo‘qotishdan qattiq qo‘rqish kerak. Shuning uchun ham hasaddan qat’iy qaytariladi.
Qur’oni karimda marhamat qilingan: “Mo‘min kishi tomonidan qilingan har bir yaxshi ish yomonliklarni ketkazadi” (Hud, 114-oyat) oyati karimasi yuqorida keltirilgan hadisni tasdiqlaydi. Hasadgo‘yni yaxshiliklarni ko‘rolmasligi badnom qiladi. Yomonliklarini o‘chiruvchi yaxshiliklaridan mahrum hasadgo‘yning holiga voy.
Hadis bizga nima o‘rgatadi?
1. Hasad — harom.
2. Hasad — hasadgo‘yning yaxshilik va savoblarini yeb bitiradi.
3. Allohning taqdiri va ehsoniga norozilik qilish — hasaddan zinhor tiyilish kerak.
4. Musulmon taqdir ne’matlariga munosibdir.
2026 yil 15 iyul kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasining Andijon viloyati vakilligi majlislar zalida viloyatda faoliyat yuritayotgan barcha imom-xatiblar ishtirokida 2026 yilning birinchi yarim yilligi yakunlariga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilishda viloyat hokimi o‘rinbosari Abdusattor Otaboyev hamda viloyat bosh imom-xatibi Mirzamaqsud domla Alimov ishtirok etib, aholi o‘rtasida ma’naviy-ma’rifiy targ‘ibot ishlarini kuchaytirish, yurtimizda amalga oshirilayotgan islohotlar mazmun-mohiyatini keng targ‘ib qilish, yot g‘oyalar ta’sirining oldini olish, ijro intizomini mustahkamlash, O‘MI ustavi hamda qonunchilik talablariga qat’iy rioya etish masalalari yuzasidan tegishli ko‘rsatma va topshiriqlar berdilar. Shuningdek, birinchi yarim yillikda amalga oshirilgan ishlar tahlil qilinib, yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar muhokama qilindi hamda kelgusidagi ustuvor vazifalar belgilab olindi.
Shundan so‘ng viloyat imom-xatiblarining “Ezgulik va ma’rifat targ‘ibotchilari” tashabbusi doirasida Andijon tumanida navbatdagi amaliy seminar-yig‘ilishi tashkil etildi.
Seminar davomida ishchi guruhlar mahallalar va masjidlarda o‘rganishlar o‘tkazib, ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalar holidan xabar oldilar, ma’naviy-ma’rifiy targ‘ibot tadbirlarini amalga oshirdilar hamda masjidlar faoliyatini yanada takomillashtirish yuzasidan amaliy tavsiyalar berdilar. Seminar yakunida amalga oshirilgan ishlar sarhisob qilinib, tegishli vazifalar belgilab berildi.