Sayt test holatida ishlamoqda!
07 Mart, 2026   |   18 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:31
Quyosh
06:49
Peshin
12:39
Asr
16:35
Shom
18:24
Xufton
19:36
Bismillah
07 Mart, 2026, 18 Ramazon, 1447

Jannatga hisob-kitobsiz kiradigan bandalar faqat 70 000 tami?

11.02.2026   7101   1 min.
Jannatga hisob-kitobsiz kiradigan bandalar faqat 70 000 tami?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

 

Savol: “Ummatimdan yetmish mingi jannatga hisobsiz kirurlar. Ular shumlanmaydigan, dam solishni talab qilmaydigan, tamg‘a qizdirib bosmaydigan va Robbilariga tavakkal qiladigan kimsalardir”. Shu hadisda jannatga hisob-kitobsiz kiradigan bandalar 70 ming deb aytilgan ekan. Faqat shu miqdordagi inson hisob-kitobsiz jannatga kiradimi?


Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Yo‘q, unday emas. Chunki bir hadisda 70 ming soni ishlatilgan bo‘lsa, boshqa rivoyatlarda 70 mingdagi har bir mingga yana yetmish ming, yana bir rivoyatda yetmish mingning har biriga yetmish ming ummat qo‘shilishi aytilgan. Ya’ni adadlar turlicha kelgan. Savolda keltirilgan hadis sharhida muhaddis ulamolar bu yerdagi adad cheklash uchunmi yoki ko‘plikni ifodalash uchun ishlatilganmi deb bahs yuritganlar va aksar ulamolar bu adad ko‘plik uchun ishlatilgan deganlar.

Chunki Alloh taolo Tavba surasining 80-oyatida Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga xitob qilib: “Agar ular uchun yetmish marta istig‘for aytsangiz ham, Alloh hargiz ularni mag‘firat qilmas” degan so‘zidagi yetmish ko‘plikni ifodalaydi, undan ko‘p miqdorda istig‘for aytilsa ham, Alloh taolo ularni kechirmasligini boshqa oyatda aytgan.

Demak, rivoyatlarda kelgan adadlardan murod ko‘plik ma’nosi ekani hadisi sharifda zikr qilingan sifatlarga ega har bir mo‘min shu maqomga ega bo‘lishini anglatadi va jannatga hisobsiz kiruvchi mo‘minlar soni ma’lum bir sanoqqa cheklanmaydi. Vallohu a’lam.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.

Boshqa maqolalar

Ilmga intilmagan inson - o‘lik

06.03.2026   7293   1 min.
Ilmga intilmagan inson - o‘lik

Muhammad Rotib Nobulsiy hafizahulloh aytadilar: “Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan. Allohga hamdlar bo‘lsin. Sayyidimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamga va u zotning oila a’zolariga hamda sahobalariga salavotu salomlar bo‘lsin. Ulardan ham, bizdan ham rozi bo‘l, yo olamlar Robbi.

Shak-shubhasiz, koinot, jamodot, nabotot va hayvonot bir-biridan farq qiladi. Ularning ayrimlari jonsiz, qolganlari jonli. Ba’zilari vaznga ega, hajmi bor va h.k.

Ammo insoniyat boshqa jonzotlar farqli o‘laroq fikr yuritadi, tafakkur qiladi. Agar inson ilm izlamasa, Robbi uni qo‘ygan darajadan pastga tushadi, bu esa uning mavqeiga mos kelmaydi. Natijada, u o‘lik sanaladi.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Aslida, ularning hayvonlardan farqi yo‘q. Balki yana ham yo‘ldan ozganroqdirlar(Furqon surasi, 44-oyat).

“Ular xuddi suyab qo‘yilgan xodaga o‘xsharlar” (Munofiqun surasi, 4-oyat).

“Ustlariga Tavrot yuklatilgan, so‘ngra uni ko‘tarmaganlar misoli ustiga kitob yuklangan eshakka o‘xsharlar” (Juma surasi, 5-oyat).

Inson mavjudligining sirini, hayotdan maqsadni va haqiqatni izlashi, o‘lim nima, o‘limdan keyin nima bo‘lishi haqida fikr yuritishi lozim.

Har bir aqlli odam ham dono emas. O‘tkinchi dunyo hayotining mayda-chuydalariga berilib ketmagan, o‘zini Allohning bandasi ekanini unutmagan, kengligi osmonlaru yercha bo‘lgan Jannat uchun harakat qilgan inson – dono sanaladi. Bunga faqat ilm izlash orqali erishish mumkin.

Demak, agar kim dunyoni istasa, ilm izlasin. Oxiratni istasa, ilm izlasin. Agar har ikkisini ham xohlasa, ilm izlasin. Alloh buyukdir”.


Davron NURMUHAMMAD