Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Sentabr, 2026   |   7 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:47
Quyosh
06:06
Peshin
12:17
Asr
16:38
Shom
18:32
Xufton
19:47
Bismillah
18 Sentabr, 2026, 7 Rabi`us soni, 1448

Olimning shon-sharafi kitoblarida

19.02.2026   13876   2 min.
Olimning shon-sharafi kitoblarida

Shayx Abdulfattoh Abu G‘udda rahimahulloh aytadilar: “Mahmud ibn Umar Zamaxshariyning bir gapini eslayman... Hikmatli so‘zlar jamlangan “So‘z durdonalari” degan kitobida bunday yozadi: Savdogarning shuhrati uning hamyonida, olimning shon-sharafi esa kitoblarida.

Ilgari olimlar kitoblar sotib olish uchun oziq-ovqat va kundalik ehtiyojlariga sarflaydigan mablag‘larni tejar edilar. Imom Ahmadning shogirdi Ibrohim Harbiy (Alloh uni rahmat qilsin) juda qashshoqlashib qoldi. Uning ikki yosh qizi bor edi. Ahli oilasi ochlikdan qattiq aziyat chekishdi.

Ayoli unga: “Ey Ibrohim, men ochlikka chiday olaman, lekin bu ikki qiz bunga qanday chidaydi?” deb shikoyat qildi.

U: “Nima qilishim kerak?” deb so‘radi.

Ayoli: “Kitoblaringizdan birortasini soting”, dedi.

Ibrohim: “Sabr qiling, sabr qiling”, dedida, uyidan tashqari chiqib ketdi.

Bir kishi Ibrohim Harbiyning uyini izlab, o‘tgan-ketgandan so‘rab yurardi. Nihoyat odamlar ko‘rsatgan yo‘l bo‘ylab yurib, bir uyning oldida to‘xtadi va: “Ibrohim Harbiyning uyi qayerda?” deb so‘radi.

“Mana shu”, dedi.

“Ibrohim Harbiy kim?” deb so‘radi.

“Menman”, deb javob berdi.

“Nima istaysiz?” deb so‘radi.

“Xurosonlik bir kishi sizga bu ikki tuyaga yuklangan narsani yubordi. Men ularni sizga yetkazishga mas’ulman”, dedi.

Ibrohim Harbiy undan: “Bu qayerdan keldi?” deb so‘radi.

U: “Xurosonlik bir odamdan”, deb javob berdi.

Ibrohim: “U kim?” deb so‘radi.

“Sir saqlashga qasam ichganman”, dedi.

Bundan Ibrohim Harbiy hayratda qoldi. Ikki tuyadan oziq-ovqat va kiyimlardan iborat yuklarni tushirdi.

Ibrohim Harbiy ochlikka chidadi, lekin kitoblaridan birini sotishga chiday olmadi. Chunki kitoblar uning hayoti edi.

Ba’zan o‘n baravar qimmatga bo‘lsa ham, kitob sotib olardim. Chunki bu kitobni hayotimda bir marta sotib olaman, pulni yana topishim mumkin, lekin bu kitobni boshqa topa olmasligimdan qo‘rqaman. Hatto narxi besh yoki olti funtga baholangan kitobni 70 funtga sotib olganman.

Eng muhimi inson “kitoblar qurti” bo‘lishi kerak. Bunday odam kitoblarni o‘qiydi, o‘rganadi, kerakli joylarini yozib qo‘yadi, yodlaydi, o‘qiganlari uning xulq-atvorida aks etadi...”.

 

Davron NURMUHAMMAD

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Tarixni anglagan avlod — kelajakni bunyod etadi

17.09.2026   36043   4 min.
Tarixni anglagan avlod — kelajakni bunyod etadi

Ilmga qiziqish, avvalo, manbaga murojaat qilishdan boshlanadi. Tarixni chuqur anglash esa uni kitob, qo‘lyozma va ishonchli ilmiy manbalar orqali o‘rganishni talab etadi. Yangi o‘quv yilini yangi bilim va katta maqsadlar bilan boshlagan Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutining 1 bosqich talabalari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar, xabar bermoqda iccu.uz.

Talabalar tashrifni, dastlab Markazning kutubxonasi bilan tanishishdan boshladi.

Bu yerda ular ilmiy izlanish uchun muhim bo‘lgan adabiyotlar, tarixiy manbalar va turli yo‘nalishlardagi ilmiy nashrlar bilan tanishdi. Kutubxona nafaqat kitoblar jamlangan maskan, balki tadqiqotchi uchun zarur bo‘lgan bilim va manbalarni bir joyga jamlovchi muhim ilmiy-ma’rifiy makon sifatida namoyon bo‘ldi.

Ayniqsa, islom tarixi, madaniyati, ilm-fani va ajdodlarimizning ilmiy merosini o‘rganayotgan yoshlar uchun bunday muhitning ahamiyati katta. Chunki auditoriyada o‘rganilgan bilimni mustahkamlash, mavzu bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot izlash va ilmiy izlanish olib borishda manba bilan ishlash ko‘nikmasi muhim o‘rin tutadi.

Mazkur tashrif yoshlar uchun navbatdagi ekskursiya emas, balki tarix, ilm-fan va milliy o‘zlik bilan bevosita yuzma-yuz kelish imkonini bergan muhim ma’rifiy uchrashuv bo‘ldi.

Institutning bo‘lajak islomshunoslari Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan Markazning boy ekspozitsiyalari orqali O‘zbekiston hududida qadimdan shakllangan sivilizatsiya jarayonlari, islom madaniyatining rivojlanishi, buyuk allomalarimizning ilmiy merosi hamda ajdodlarimizning jahon tamadduniga qo‘shgan beqiyos hissasi bilan yaqindan tanishdilar.

Markazning Islomdan avvalgi davr, Birinchi va Ikkinchi Renessans, ilm-fan va ma’rifat taraqqiyotiga bag‘ishlangan ekspozitsiyalari talabalar e’tiborini tortdi.

Tarixiy manbalar, noyob qo‘lyozmalar, qadimiy ashyolar va zamonaviy muzey texnologiyalari uyg‘unligi orqali namoyish etilgan ma’lumotlar yoshlarning o‘tmish haqidagi tasavvurlarini yanada boyitdi.

Bu yerda ular Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abu Mansur Moturidiy kabi buyuk ajdodlarimizning ilmiy va ma’naviy merosi bilan bog‘liq ma’lumotlarni ko‘zdan kechirdilar.

Ayniqsa, bir vaqtlar shu zaminlarda yaratilgan ilmiy kashfiyotlar bugungi zamonaviy fanlarning shakllanishida qanday ahamiyat kasb etgani talabalar uchun qiziqarli bo‘ldi.

Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida tahsil olayotgan yoshlar uchun bunday maskanning ahamiyati, tabiiyki, yanada katta. Chunki ular o‘zlari o‘rganayotgan diniy-ilmiy merosning tarixiy ildizlarini nafaqat kitoblardan, balki Markaz ekspozitsiyalarida bevosita ko‘rish imkoniga ega bo‘ldilar.

Talabalarning fikricha, Markazdagi eng muhim jihatlardan biri — tarixning oddiy sanalar va voqealar ketma-ketligi sifatida emas, balki ilm-fan, tafakkur va insoniyat taraqqiyoti bilan bog‘liq yaxlit jarayon sifatida namoyish etilganidir.

“Bu yerda ajdodlarimizning ilm-fanga qo‘shgan hissasini ko‘rib, ular bilan faxrlanish tuyg‘usi yanada kuchaydi. Ayniqsa, islom dini rivoji bilan birga ilm-ma’rifat ham yuksalib borganini ko‘rish biz uchun juda katta taassurot qoldirdi”, — deydi institutning 1-bosqich talabalaridan biri.

Yoshlar Markazning kutubxona faoliyati bilan ham tanishdilar. Bu yerda jamlangan ilmiy adabiyotlar, tarixiy manbalar va tadqiqotlar bo‘lajak mutaxassislarning kelgusidagi ta’lim va ilmiy izlanishlari uchun muhim manba bo‘lishi ta’kidlandi.

Tashrif davomida talabalar uchun Markazning faqat tarixiy merosni namoyish etuvchi maskan emas, balki ilmiy izlanish, ma’rifat va zamonaviy tafakkur uyg‘unlashgan muhim platforma ekanligi yanada yaqqol namoyon bo‘ldi.

Talabalar Markaz bilan tanishish jarayonida o‘zlari tahsil olayotgan soha — islomshunoslikning qanchalik katta ilmiy meros va tarixiy mas’uliyat bilan bog‘liqligini ham chuqurroq his etdilar.

Shu ma’noda, yangi o‘quv yilining dastlabki kunlarida tashkil etilgan mazkur tashrif talabalar uchun yangi bilimlar sari tashlangan muhim qadam bo‘ldi.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazidagi ushbu ma’rifiy tashrif esa bo‘lajak islomshunoslar uchun yangi o‘quv yilini tarix saboqlari, ilmga qiziqish va katta maqsadlar bilan boshlashga xizmat qildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari