Bismillahir Rohmanir Rohiym
Oqil xato qilsa – afsuslanadi, ahmoq xato qilsa – safsata sotadi.
Bu ikki misra inson tabiati, uning ma’naviy darajasi va hayotga munosabatini juda teran ifoda etadi. Xato – inson zotiga xos. Ammo uni qanday qabul qilish va undan qanday xulosa chiqarish – har kimning aqli va qalbiga bog‘liq.
Islom ta’limotida ham xato qilish ayb emas, balki undan tavba qilmaslik va saboq olmaslik ayb ekani ta’kidlanadi. Qur’oni karimda Alloh taolo marhamat qiladi: “Albatta, Alloh tavba qiluvchilarni va poklanuvchilarni yaxshi ko‘radi” (Baqara surasi, 222-oyat).
Bu oyatda insonning xatodan qaytishi, afsuslanib, o‘zini tuzatishi Alloh nazdida qadrli ekani ochiq bayon etilgan. Demak, oqil inson xato qilganda uni tan oladi, qalbida nadomat tug‘iladi va to‘g‘ri yo‘lga qaytishga harakat qiladi.
Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Barcha odam bolasi xato qiluvchidir. Xato qiluvchilarning eng yaxshilari – tavba qiluvchilaridir” (Imom Termiziy rivoyati).
Ushbu hadis insonning komilligi xatosizlikda emas, balki xatodan keyingi holatida ekanini ko‘rsatadi. Oqil kishi o‘z aybini tan olib, uni tuzatishga intilsa, ahmoq esa o‘z xatosini oqlash, hatto uni haqiqat deb ko‘rsatishga urinadi.
Xalqimizda shunday maqol bor: “Aybini bilgan – donishmand, aybini yashirgan – nodon”. Bu hikmatli so‘zlar yuqoridagi fikrlarning xalqona ifodasidir. Chunki aybini tan olgan inson o‘zini tarbiya qilish imkoniga ega bo‘ladi. Aybini inkor etgan esa o‘z kamchiligi bilan yashashda davom etadi. Yana bir hikmatda aytiladi: “Nodonning tili uzun, aqllining esa yo‘li uzun”. Ahmoq inson ko‘p gapiradi, bahona topadi, safsata sotadi. Ammo oqil inson ortiqcha so‘zdan qochib, amal bilan o‘zini isbotlaydi.
Xato bu – yiqilish emas, balki turish uchun berilgan imkoniyatdir. Oqil inson har bir xatosini o‘qituvchi deb biladi. U o‘zini tahlil qiladi, kamchiliklarini anglaydi va yanada mukammal bo‘lishga intiladi. Ahmoq esa xatosini tan olmasdan, boshqalarni ayblash bilan ovora bo‘ladi. Shu bois, har birimiz o‘z nafsimizni so‘roqqa tutishni o‘rganishimiz lozim. Chunki haqiqiy kamolot – o‘z xatolarini tan olish va ulardan saboq chiqarishdadir. Hayot yo‘lida adashmaslik uchun insonga aql, vijdon va tavba eshigi berilgan. Bu eshikni ocha bilgan inson – baxtli inson.
Xulosa qilib aytganda, oqillik – xatosizlikda emas, balki xatodan to‘g‘ri xulosa chiqarishdadir. Ahmoqlik esa – xatoni tan olmaslik va uni safsata bilan berkitishdir. Insonni ulug‘laydigan narsa – uning tavozesi va o‘zini isloh qilishga bo‘lgan intilishidir.
Ja’farxon SUFIYEV,
TII Modul ta’lim tizimi talabasi,
To‘raqo‘rg‘on tuman “Is'hoqxon to‘ra” jome masjidi imom-xatibi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Qur’oni karim bilan muolaja qilish – bu zamonaviy tibbiyotdan voz kechish degani emas. Balki, Nabiy alayhissalomning “Allohning bandalari davolaninglar” deya ta’kidlaganlaridek, nabaviy sunnatga amal qilishlikdir. Ushbu nabaviy buyruq bizlarni kasalliklarga davo bo‘ladigan har bir yo‘ldan to‘g‘ri foydalanishga undaydi.
Ishonch bilan aytish lozimki, Qur’on tilovati mo‘minlar uchun eng yaxshi muolajadir. Darhaqiqat, undan millionlab insonlar istifoda qilganlar, yana istifoda qiladilar. Muolajada faqat tibbiyotgagina suyangan kishi Qur’onga beparvo bo‘lib, ko‘plab yaxshiliklardan bebahra qoladi. Agar siz u bilan muolaja qilsangiz hech qachon zarar ko‘rmaysiz!
Qur’oni karim bilan muolaja qilish - bu beminnat, ziyon-zahmatsiz bo‘lib, sizdan hech qanday maxsus vaqt, maxsus makon yoki holat talab qilmaydi.
Qur’oni karim bilan muolaja qilish – faqat kasalliklardan davolanish emas. Balki, uning tilovati ibodat bo‘lib, unda rahmat, saodat, tarbiya, Alloh taologa yaqin bo‘lish va sizning dunyoyu-oxiratda najot bor. U jismingiz, ruhingizni qayta quvvatlantiruvchi va mukammal hayotiy dasturdir...
Aytish lozim bo‘lgan muhim so‘z: Azizlarim! Men turli vaqtlar, holatlar, kasalliklar, musibatlar va qiyinchiliklarda Qur’oni karim bilan muolaja qilishni tajriba qilib ko‘rdim va bildimki, u har qanday kasalliklardan davolanishda eng yaxshi vositadir. Shuning uchun ham, Qur’oni karim hayotimning har bir lahzasida hamrohimdir.
Men kasallikka chalinsam yanada ko‘proq Qur’on o‘qiyman, tinglayman. Shunda Alloh taolo qanday kasallik bo‘lsa ham, menga tezda shifo sabablarini muhayyo qiladi. Kengchilik, baxt-saodatni tortiq etadi. Hech qanday xafalik, g‘am-tashvish, malollikni his qilmayman.
Yechimi juda qiyin bo‘lgan muammoga ro‘para bo‘lsam, Qur’oni karim menda ulkan sabr, mashaqqatni yengib o‘tishda quvvat, ishlarni hal etishda hikmat va xotirjamlikni ziyoda qiladi. Doimo to‘g‘ri qaror qabul qilishimga yordam beradi.
Agar bir yomonlikka yo‘liqsam, o‘zimda zaiflikni his qilsam, yoki kelajakdan qo‘rquvga tushsam, Qur’on g‘ayratimni oshiradi, qo‘rquvni ketkazadi. U har qanday holatda menga kuch-quvvat bag‘ishlaydi.
Siz ham men bilan birga bu go‘zal muolajani tajriba qilib ko‘rasizmi?!
Insoniyat bir necha ming yillar davomida, har bir zamon va makonda o‘zi uchun shifo izlab, turli usullarni qo‘llab ko‘rgan. Ba’zilar turli but, sanamlarni yasab ularga ibodat qilgan yoki quyoshga, olovga sig‘ingan va hokazo... Lekin Nabiy alayhissalom Payg‘ambar qilib yuborilganlaridan so‘ng shifo izlashda ham barcha uchun eng to‘g‘ri yo‘lni belgilab berdilar. Alloh taolo u zotga ummatlarining ruhlari va jismlari uchun shifo o‘laroq Qur’oni karimni nozil qildi.
O‘n to‘rt asrdirki, mo‘minlar Alloh taoloning ushbu
﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ﴾
"Ey, odamlar! Sizlarga Rabbingizdan va’z (nasihat), ko‘ksingizdagi narsaga shifo va mo‘minlarga hidoyat va rahmat keldi" (Yunus surasi, 57-oyat) oyatiga ishongan holda Qur’ni Karim bilan o‘zlarini muolaja qilib kelmoqdalar.
Har jabhada ilg‘or musulmonlar tibbiyot rivojida ham asosiy poydevorni qo‘yganlar. O‘rta asrlardan keyin ilm-fan, xususan, tibbiyotda rivojlanish G‘arbga ko‘chdi. Tibbiyotda kimyoviy moddalarga suyanib davolash keng yoyildi. Borliqni Yaratguvchi Zotni inkor etuvchi, moddaparast g‘arblik olimlar bu borada ko‘plab yutuqlarga erishdilar. Tibbiyot bizga qayta ular orqali kirib keldi. Natijada musulmon tabiblarning aksariyati tabobat bilan birgalikda Qur’oni karim va dinimiz ko‘rsatmalariga muvofiq duolar bilan davolashdan butunlay yiroqlashib ketdi. Biz quyida Qur’oni karim bilan hattoki, tuzalmas kasallik bo‘lgan saratonga ham ba’zi oyatlarni o‘qib qanday muolaja qilish mumkinligini isbotlovchi ilmiy dalillarni keltirib o‘tamiz.
Biz bu izlanishimiz orqali xavfli kasalliklarga ham Qur’oni karim bilan muolaja qilish samaralarini ilmiy asoslab barchani xususan, shifokorlarni qanoatlantirishni maqsad qilganmiz. Bunda Qur’oni karim qay tarzda jismning barcha a’zolarini xususan, immunitet tizimini oshirishi, bosh miya va yurak hujayralari faoliyatini yaxshilashini ko‘rib chiqamiz.
"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li