Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Mayyitni qabrga qo‘yayotganda “Ala millati Rasulillah” deyiladi. Shuni “Ala ummati Rasulillah”, deyish kerak emasmi? Chunki Qur’oni karimda “Millati Ibrohim” deb, ya’ni “millat” so‘zi Ibrohim alayhissalomga nisbatlanib keladi.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Mayyitni qabrga qo‘yishda “Bismillah va ala millati Rasulillah” deyiladi. “Ala ummati” deyilmaydi.
Bu ibora hadisi shariflarda shu lafzlar bilan kelgan. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam va sahobai kiromlar roziyallohu anhum mayyitni qabrga shunday deb qo‘yganlar.
Bu yerdagi “millat” so‘zidan etnik kelib chiqishi bir bo‘lgan insonlar guruhi tushunilmaydi. Balki din, shariat, yo‘l degan ma’nolar nazarda tutiladi.
Bu haqida Abu Mansur Moturidiy rahimahulloh “Bismillah va ala millati Rasulillah” iborasi “Biz bu mayyitni Alloh taoloning nomi bilan hamda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shariatiga ko‘ra dafn qildik”, degan ma’noni anglatadi, deganlar. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
Joriy yilgi haj mavsumi o‘zining qizg‘in pallasiga kirmoqda. 24 may – Zulhijja oyining 7 kuni kechki paytdan boshlab ziyoratchilarni Mino vodiysiga tashish ishlari boshlanadi. 25 may – Zulhijja oyining 8 kuni barcha hojilar Mino vodiysida jam bo‘lishadi.
Shu munosabat bilan haj delegatsiyasi a’zolari, ishchi guruhi shtabi, shifokorlar jamoasi va guruh rahbarlari ishtirokida Makka shahridagi mehmonxonada umumiy yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda Ishchi guruhi rahbari - Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, muftiy – haj delegatsiyasi rahbari Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, “Haj” va “Umra” ishlari bo‘yicha attashe Shuhrat Amoniy hamda shifokorlar jamoasi yetakchisi Alisher Saatov qatnashdi.
Mutasaddilar mehmonxonalardan Minoga, u yerdan Arafot, bu manzildan esa Muzdalifaga va yana Minoga qaytishni tartibli tashkil etish, muborak manzillar va chodirlarda risoladagidek ibodat qilish uchun barcha sharoitlarni hozirlash, ziyoratchilar salomatligiga jiddiy e’tibor berish, ovqatlanish ratsioniga amal qilish, belgilangan tartiblarga rioya etishni ta’minlash masalalarini aytib o‘tishdi.
Ayniqsa, Mino, Arafot vodiylarida o‘rnatilgan qonun-qoidalarga amal qilish, xususan, kunning jazirama issiq vaqtlarida (soat 10-00 dan 16-00 gacha) chodirlardan tashqarida yurmaslik, hududlarda tog‘u tepaliklarga chiqmaslik, bitoqa-beyjiklarni taqib yurish, harakatlanishda maxsus transport vositalari, avtobuslardan foydalanish va Podshohlik talablari, tartibni saqlovchi xodimlar ko‘rsatmalariga itoat etish, begona shaxslarning noqonuniy xatti-harakatlarining oldini olish kabilarga urg‘u qaratildi.
Muftiy hazratlari ishchi guruhi va guruh rahbarlari uchun yanada mas’uliyatli damlar boshlanayotganini ta’kidladilar. Shuning barobarida haj amalini dinimiz talablariga muvofiq ado etish, shar’iy masalalarda Fatvo markazi fatvolariga rioya qilish, o‘zboshimchalik bilan ish tutishdan saqlanish, Mino va Arafotdagi chodirlarda ulamolarning mav’izalarini tashkil etish, bir so‘z bilan aytganda, hojilarning har bir daqiqasini toat-ibodat, duoyu zikr bilan unumli o‘tkazish kabilarni aytib o‘tdilar.
Yig‘ilishda boshqa tashkiliy masalalar ham kelishib olindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati