Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448
Yangiliklar

O‘zbekistonda islom banklarini litsenziyalash tartibi tasdiqlandi

22.07.2026   30131   3 min.
O‘zbekistonda islom banklarini litsenziyalash tartibi tasdiqlandi

Adliya vazirligi shariat tamoyillari asosida faoliyat yurituvchi banklar va islomiy moliyalashtirish xizmatlarini ko‘rsatuvchi bo‘linmalarni litsenziyalash tartibini belgilovchi normativ-huquqiy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi. Kapital.uz bildirishicha, bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.

Qonunchilikka ko‘ra, islomiy moliyalashtirish faoliyati faqat litsenziya asosida amalga oshiriladi. Yangi tartib tadbirkorlarga islom banklarini tashkil etish, amaldagi tijorat banklariga esa “Islomiy darcha” (Islamic windows)ni ochish uchun huquqiy asos yaratadi.

Faoliyatni boshlash uchun muassislar Markaziy bank bilan kelishilgan tarkibdagi maxsus Shariat kengashini shakllantirishi, malakali rahbarni tayinlashi hamda xalqaro standartlarga muvofiqlikni ta’minlaydigan ichki siyosatni ishlab chiqishi lozim.

Hujjatda kadrlar tarkibiga alohida talablar belgilangan. Shariat kengashi kamida uch nafar mutaxassisdan iborat bo‘lishi kerak. Kengash raisi va uning o‘rinbosari islomshunoslik yo‘nalishida oliy ma’lumotga ega bo‘lishi shart. Qolgan a’zolar huquqshunos yoki iqtisodchi bo‘lishi mumkin. Islom huquqi bo‘yicha mutaxassislar kamida 5 yillik amaliy tajribaga, texnik mutaxassislar esa bank, moliya yoki huquq sohasida kamida 7 yillik ish stajiga ega bo‘lishi talab etiladi.

Kengashning kamida bir nafar a’zosi (2027-yil 1-iyuldan boshlab esa barcha a’zolari) AAOIFI xalqaro sertifikatiga ega bo‘lishi lozim. Bundan tashqari, islom huquqi bo‘yicha mutaxassislar birlamchi manbalar bilan ishlash uchun arab tilini bilishi shart.

Islomiy moliyalashtirish yo‘nalishi rahbariga ham qat’iy talablar qo‘yilgan. U kamida 7 yillik moliya sohasidagi ish tajribasiga, iqtisodiy yoki tegishli oliy ma’lumotga hamda AAOIFI sertifikatiga ega bo‘lishi kerak.

Shuningdek, Markaziy bank bilan kelishilgan top-menejerlar lavozimga kirishganidan keyin bu haqda 5 ish kuni ichida yozma ravishda xabar berish majburiyatini nazarda tutuvchi norma bekor qilindi.

Eslatib o‘tamiz, joriy yil iyun oyi boshida Markaziy bank islom moliyalashtirish tizimini an’anaviy moliya tizimiga integratsiya qilish bo‘yicha normativ hujjat loyihasini jamoatchilik muhokamasiga qo‘ygandi. Unda litsenziya berish, rahbariyatni kelishish hamda amaldagi mikromoliya tashkilotlarini bosqichma-bosqich islom banklariga aylantirish mexanizmlari batafsil bayon etilgan edi.

Loyihaga ko‘ra, moliya tashkilotlari Shariat kengashi va ichki audit xizmatini tashkil etishi, shariat standartlariga rioya qilish siyosatini tasdiqlashi shart. Banklar avtomatlashtirilgan tizimlarda alohida buxgalteriya hisobini yuritishi, shariat talablariga mos bo‘lmagan daromadlarni esa faqat xayriya maqsadlariga yo‘naltirishi belgilangan.

Kadrlar uchun ham alohida talablar nazarda tutilgan. Shariat kengashi a’zolari va rahbarlar tegishli ma’lumot hamda AAOIFI (CSAA, CPAAGE, CIPA yoki CPSS) sertifikatlariga ega bo‘lishi kerak. Islom huquqi bo‘yicha mutaxassislar arab tilini bilishi, ularning kamida uchdan ikki qismi O‘zbekiston fuqarolari bo‘lishi lozim. Rahbar lavozimiga nomzodlar esa Markaziy bankda ishbilarmonlik obro‘si va tavakkalchiliklarni boshqarish bo‘yicha suhbatdan o‘tadi.

Loyiha mamlakatdagi barcha kredit tashkilotlari uchun ham yangi talablarni belgilagan. Litsenziya berish uchun davlat boji eng kam ustav kapitalining 0,1% i miqdorida etib belgilangan. Filial ochishda esa nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun to‘siqsiz muhit mavjudligi yuzasidan Qurilish inspeksiyasining xulosasini olish majburiy etib belgilangan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   35968   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV