Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Iyul, 2026   |   18 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:10
Quyosh
04:55
Peshin
12:29
Asr
17:42
Shom
20:04
Xufton
21:44
Bismillah
03 Iyul, 2026, 18 Muharram, 1448

Va'dani bajarmaslik gunohmi?

09.01.2024   1190   2 min.
Va'dani bajarmaslik gunohmi?

Cavol: Kimgadur biron narsani (pul)ni va'da qilib yoki bugun tayyor bo'ladi deb aytilgan vaqtga qilib bera olmasam, aytgan gapimni ustidan chiqa olmasam, buning hukmi qanday bo'ladi? Javob uchun oldindan rahmat.

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Musulmon kishi harom bo'lmagan biror ishga yoki narsaga va'da bersa, va'dasini ustidan chiqishga imkon qadar harakat qilishi lozimdir. Biror kishi va'dasini ustidan chiqish niyatida va'da berib, biror uzr sababli va'dasini bajara olmasa, gunohkor bo'lmaydi.

عن زيد بن أرقم عن النبي صلى الله عليه وسلم قال إذا وعد الرجل أخاه ومن نيته أن يفي له فلم يف ولم يجئ للميعاد فلا إثم عليه. (رواه أبو داود)

Zayd ibn Arqam roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kishi birodariga va'dasiga vafo qilish niyatida va'da bersa, lekin va'dasiga vafo qila olmasa, va'dalashgan joyga kela olmasa, u kishiga gunoh yo'q", dedilar (Imom Abu Davud rivoyati).

Ammo, va'dani bajarishda sustkashlik qilsa yoki bajarmaslik niyatida va'da bersa-yu va'dasini bajarmasa, qattiq gunohkor bo'ladi. Chunki va'da berib, uzrsiz uni bajarmaslik shar'an harom ish bo'lib, munofiqlik alomatidandir (“Mirqot ul-Mafotih” kitobi). Vallohu a'lam.

O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi.

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Otamdan qolgan saboqlar: Allohga shukr. Alloh baraka bersin

02.07.2026   2093   2 min.
Otamdan qolgan saboqlar: Allohga shukr. Alloh baraka bersin

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Ko‘pchilik xo‘l mevaning eng chiroyli va pishgan bo‘lagini tanlaydi. Ammo otam (Alloh rahmatiga olsin) boshqacha yo‘l tutar edilar.

Otam joriy qilgan oilaviy an’analarning eng go‘zallaridan biri — har kuni kechki ovqatni butun oila davrasida qilish edi. U kishi kun davomida har kim o‘z ishi bilan band bo‘lsa ham, hech bo‘lmaganda kechki taom paytida hammamiz bir dasturxon atrofida yig‘ilib, bir-birimizning holimizdan xabar olishimizni istar edilar.

Taomdan oldin meva qo‘yilganda esa, otam har safar bir xil ishni qilardilar. U kishi doimo dog‘ tushgan mevani tanlar edilar. Mevaning uringan qismini kesib tashlar, qolgan qismini esa iste’mol qilardilar.

Bolaligimdan boshlab, otam vafot etgunlariga qadar bu holatni minglab marta ko‘rganman. O‘sha oddiy odat menga so‘zsiz, nasihatsiz juda katta saboq berdi. Bu – ne’matning qadriga yetish.

Axir dasturxonimizga kelgan har bir meva ortida qancha mehnat yotadi: dehqon yer haydaydi, urug‘ qadaydi, suv beradi, parvarish qiladi, hosilni yig‘adi, odamlar uni tashiydi va nihoyat u bizning dasturxonimizga yetib keladi.

Bugungi kunda dunyoda oziq-ovqatning katta qismi isrof qilinmoqda.

2022 yil dunyoda 1 milliard 52 million tonna oziq-ovqat isrof qilingan. Bu iste’molchilarga yetib borgan oziq-ovqatning qariyb 19 foizi, ya’ni har beshta ne’matdan bittasi tashlab yuborilganini anglatadi. Bu holat dunyoda 783 million inson ochlikdan aziyat chekayotgan bir paytda sodir bo‘lmoqda.

Otam menga biror nuqsonli narsani butunlay tashlab yubormaslikni, agar bir qismi buzilgan bo‘lsa, faqat o‘sha qismini olib tashlab, qolganini iste’mol qilishni o‘rgatganlar.

Otamning yana bir odatlari bor edi. Har safar ovqatdan keyin: Alhamdulillah. Allohga shukr. Alloh baraka bersin, der edilar.

Otam mevani yer edilar, men esa ne’matning qadriga yetishni o‘rganar edim. Otam dunyodan o‘tganlaridan keyin bu oddiy odatlarning asl qadrini yanada chuqurroq angladim.

Alloh barcha o‘tgan ota-onalarimizni O‘z rahmatiga olsin, hayotdagilarining umrlarini uzoq, rizqlarini barakali qilsin.


Davron NURMUHAMMAD

 

Maqolalar