Sayt test holatida ishlamoqda!
13 May, 2026   |   25 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:33
Quyosh
05:07
Peshin
12:24
Asr
17:23
Shom
19:37
Xufton
21:04
Bismillah
13 May, 2026, 25 Zulqa`da, 1447

Sehrning xatari

25.12.2023   1116   4 min.
Sehrning xatari

2 qism

Inson uchun dunyo hayotida ega bo'ladigan ne'matlari orasida eng qadrlisi bu – iymondir. Taqvodor banda diniga, e'tiqodiga zarar etadigan har qanday amaldan uzoq bo'ladi, saqlanadi. Ayniqsa, sehr bilan shug'ullanish yoki sehrgarning oldiga borish aqidaga qattiq ta'sir qiladi.

Ulamolar aytadilar: “Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ettita halokat qiluvchi gunohlardan saqlanishga buyurib, ulardan biri sehr ekanining xabarini berganlar. Shunga ko'ra, sehr bilan shug'ullanish harom amal bo'lib, u kufrga olib boradi. Bunga ushbu oyat dalolat qiladi: «Ikkovlari hatto: “Biz fitna–sinov uchunmiz, kofir bo'lmagin”, demasdan oldin hech kimga o'rgatmasdilar» (Baqara surasi, 102-oyat)”.

Eng xavfli jihati shuki – sehr bilan shug'ullanish qanchalik og'ir gunoh bo'lsa, sehrgarning oldiga borish ham shunchalik katta gunoh. Ya'ni, sehr bilan shug'ullangan ham, sehrgarning oldiga borgan ham bir xil gunohkordir.

Hubayra ibn Yariym aytadi: “Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhuning: “Kim kohinga yoki sehrgarga borib, uning aytganinitasdiqlasa, batahqiq, Muhammad sollallohu alayhi vasallamga nozil bo'lgan narsaga kufr keltiribdi”, deb aytayotganini eshitdim”.

Ayrim olimlar sehrgarning mushrik ekaniga quyidagi hadisni dalil sifatida keltirishadi. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim sehr qilsa, shirk keltirgan bo'ladi”,deganlar (Imom Nasoiy rivoyati).

Barcha o'tgan payg'ambarlar davrida sehr harom amal sanalgan. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Sehrgar qayerda bo'lsa ham, zafar topmas” (Toha surasi, 69-oyat).

Sehr dinni halok qiluvchidir. Bu haqda Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:“Halokatga eltuvchi ettita gunohdan saqlaninglar!” dedilar.

Sahobalar: “Yo Allohning Rasuli, ular qaysilar?” deb so'rashdi.

U zot alayhissalom: “Allohga shirk keltirish, sehr (bilan shug'ullanish), Alloh (o'ldirishni) harom qilgan jonni nohaq o'ldirish, ribo eyish, etimning molini eyish, jang kuni orqaga qochish hamda iffatli, mo'mina, g'ofila (buzuqlik nimaligini bilmaydigan) ayolni fohishalikda ayblash”, deb javob berdilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Allohga shirk keltirishdan ko'ra katta va og'irroq gunoh yo'q. Hadisda insonni halok qiluvchi gunohlarning ichida birinchi o'rinda aynan shirkning zikr qilinishi ham bejiz emas. Undan keyin sehrning keltirilishi esa sehrgarlik qanchalik katta gunoh ekanini yaqqol ko'rsatadi.

Banda sehrgarning aytgan har bir so'ziga ishonishi, uning aytganlarini bajarishi natijasida Robbidan qo'rqishdan, tavakkul va faqatgina O'ziga yuzlanib duo qilishdan, yordam so'rashdan uzoqlashadi. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Va isloh qilingandan keyin er yuzida fasod qilmang va Undan qo'rqib tama' ila duo qiling. Albatta, Allohning rahmati yaxshilik qiluvchilarga yaqindir” (A'rof surasi, 56-oyat).

Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita

13.05.2026   1074   2 min.
Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita

Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida “Xalqaro akademik hadis tarixi anjumanlari” loyihasi doirasida “Imom Buxoriyni qayta kashf etish” mavzusida xalqaro ilmiy konferensiya bo‘lib o‘tdi.

Markaz, Hadis ilmi maktabi hamda Turkiyaning Anqara va Anqara Yildirim Boyazid universitetlari hamkorligida tashkil etilgan anjuman hadisshunoslik sohasidagi zamonaviy tadqiqotlarni muhokama qilish uchun xalqaro akademik platforma vazifasini o‘tadi.

Forumning ochilish marosimida Imom Buxoriy ilmiy merosining islom tamaddunidagi alohida o‘rni va uning bugungi kun ilm-fan oldidagi yuksak ahamiyati alohida e’tirof etildi.

Ilmiy anjuman O‘zbekiston va Turkiya ilmiy doiralari vakillari ishtirokida olti sho‘bada tashkil etildi.

Konferensiya davomida “Sahihul Buxoriy” asarining tarixiy konteksti, ilk islom davri siyosiy voqealarining hadislardagi in’ikosi hamda Samarqand va Buxoro hadis maktablarining shakllanish tarixi ilmiy dalillar asosida tahlil qilindi.

Munozaralarda asardagi “Fitan” (“Fitnalar”) bobining tadqiqi, dunyo fondlarida, xususan, Istanbulning Sulaymoniya kutubxonasida saqlanayotgan nodir qo‘lyozma nusxalar matnlarining qiyosiy tahlili hamda “Fathul Boriy” va “Umdatul qoriy” kabi sharhlarning metodologik xususiyatlari asosiy o‘rin oldi.

Shuningdek, mutaxassislar Imom Buxoriyning roviylarni baholashdagi o‘ziga xos tamoyillari, “Sahih”da qo‘llangan “injoz” (asarga an’anaviy hadis to‘plamlarida mavjud bo‘lmagan yangicha boblarni qo‘shish) va “sulosiyot” (uch roviyli hadislar) uslublarining mohiyati hamda alloma asarlarini zamonaviy islomshunoslik va fiqhiy-lug‘aviy mezonlar asosida o‘rganishning dolzarb masalalariga alohida e’tibor qaratdi.

Anjuman yakunida tadqiqotchilar tomonidan Imom Buxoriy merosining axloqiy-tarbiyaviy ahamiyati, “Al-Adab al-mufrad” (“Odobnoma”) asarining mazmuniy tahlili va jahon kutubxonalaridagi manbalarning bibliografik tavsifi yuzasidan ilmiy xulosalar bayon etildi. Tadbir so‘nggida faol ishtirokchilarga xalqaro darajadagi sertifikatlar topshirildi.

 

Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi

Matbuot xizmati

Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita
O'zbekiston yangiliklari