Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Sentabr, 2026   |   7 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:47
Quyosh
06:06
Peshin
12:17
Asr
16:38
Shom
18:32
Xufton
19:47
Bismillah
18 Sentabr, 2026, 7 Rabi`us soni, 1448

Islomda guruh tuzish hukmi

05.04.2022   2195   3 min.
Islomda guruh tuzish hukmi

Islomda turli aqidaviy-siyosiy firqa va guruhlarni tashkil toptirish, ularga bo'linish va Islom ummati jamoasidan ajralib chiqish Qur'on, sunnat va ulamolar ijmo'siga binoan haromdir. Bunda ularning ko'zlagan maqsadlariga e'tibor qilinmaydi!
Buning dalillari:
Avvalo Qur'on oyatlarida:
Barchangiz birgalikda Allohning arqonini mahkam ushlangiz va firqalanib ketmangiz” (Oli Imron 103)
“Ularga ochiq-oydin bayonotlar kelgandan keyin ham firqalanib ixtilofga tushganlar kabi bo'lmangiz. Albatta ular uchun ulkan azob bordir” (Oli Imron 105)
“(Ey Payg'ambar) Dinlarini tafriqa qilib, o'zlari guruhbozlik qilganlar bilan hech bir aloqang yo'q. Albatta, ularning ishi Allohning O'ziga havola. So'ngra qilgan ishlarining xabarini berur” (An'om 159)
Ushbu oyatlar tafsirida Imom Nasafiy rahimahulloh o'zlarini “Madorikut tanzil va haqoiqut ta'vil” nomli tafsirlarida quyidagilarni aytganlar: “Bo'linib ketmangiz va bo'linishni keltirib chiqaruvchi holatlardan ham uzoqda bo'lingiz. Haq borasida (ya'ni Qur'on, hadis va ummat ijmo'si borasida) yahudiy, nasroniylar firqalanib ketganlari kabi yoki Islomdan avval johiliyatda mutaassib qabilachilik qilganingiz kabi bo'linib olmang”.
Guruhga bo'linish harom bo'lgach guruh tuzishning hukmi ham harom, guruhga a'zo bo'lishga chaqirish ham harom bo'ladi.
Imom Tabariy rahimahulloh Qatoda raziyallohu anhudan quyidagi qavlni keltirganlar: “Alloh sizlar uchun firqachilikni yomon ko'rdi... sizlarni undan hazar qilishga chaqirdi va undan nahy qildi. U zot sizlar uchun .... jamo'atni yaxshi ko'rdi va rozi bo'ldi. Bas, Alloh siz uchun rozi bo'lgan narsaga siz ham rozi bo'ling”.
Imom, alloma Zamaxshariy rahimahulloh ushbu oyatlar tafsirida quyidagicha deganlar: “...shuningdek “bu oyatlar ushbu ummatning bida'tchi toifalari haqida nozil bo'lgan” deb ham aytilgan”.
Hadislardan dalillar:
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: “Yahudlar etmish bir firqaga bo'lindilar. Nasorolar etmish ikki firqaga bo'lindilar. Ummatim esa, etmish uch firqaga bo'linadi. Ularning barchasi jahannamda, illo bittasi najot topadi. O'sha najot topuvchisi “buyuk qoralik”.
Hadisda Islom ummatining jamoa'si najot topishi ochiq-oydin aytilgan. Hech bir sog'lom aql egasi “hadisda keltirilgan “buyuk qoralik” (katta olamon) bu “Hizbut-tahrir” yoki “Salafiylar” va yo boshqa xususiy laqablar bilan jamo'atdan ajrab chiqqan toifalardir deb ayta olmaydi. Shuningdek hadisda bizlardan avval dinda adashgan yahudiy va nasroniylarning eng katta adashishlari bu—firqalarga bo'linib ketganligi ekaniga ham ochiq ishora bor.
Imom Muslim Abu Hurayra raziyallohu anhudan rivoyat qilgan hadislarida Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Albatta, Alloh sizlar uchun uch narsaga rozi bo'ldi: o'zigagina ibodat qilib Unga hech narsani shirk keltirmasligingiz, Uning arqonini (Qur'onni) mahkam ushlashingiz va firqalanib ketmasligingiz”. deganlar. Nabiy sollallohu alayhi va sallam ushbu hadislarida firqalanib ketmaslikni farz ekanligida shak-shubha yo'q narsalar bo'lgan tavhid va Qur'onni mahkam ushlash bilan bir qatorda zikr qilmoqdalar va Allohning roziligini shu narsalarga bog'liq ekanligini ta'kidlamoqdalar.

Tolibjon Sharipov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

BBC Studios vakili: Prezident tashabbusi O‘zbekistonni xalqaro madaniy muloqot chorrahasiga aylantirmoqda

04.09.2026   90079   2 min.
BBC Studios vakili: Prezident tashabbusi O‘zbekistonni xalqaro madaniy muloqot chorrahasiga aylantirmoqda

BBC Studios’ning Yevroosiyodagi tijoriy vakili Sergey Stanovkinning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Toshkentda o‘tgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi O‘zbekistonning o‘z tarixi va sivilizatsion merosini global auditoriyaga mustaqil ovoz bilan yetkazishga qaratilgan yangi media maydoniga aylandi, xabar bermoqda iccu.uz.

Sergey Stanovkin, BBC Studios’ning Yevroosiyodagi tijoriy vakili

– Ushbu mediaforumning ahamiyati juda katta. Professional ommaviy axborot vositalari vakillarini bir maydonga jamlash axborot muhitida mutlaqo boshqa natija beradi. Bugun blogerlik jadal rivojlanayotgan muhim yo‘nalishlardan biri bo‘lsa-da, an’anaviy OAVning o‘z auditoriyasi, ta’sir doirasi, ishonch darajasi va tahririy siyosati bor. Shu bois bu tadbirning aynan mediaforum shaklida o‘tkazilayotgani va unda ko‘plab xalqaro OAV vakillari ishtirok etayotgani alohida ahamiyatga ega.

Endilikda muhim vazifa — xalqaro media kun tartibida Markaziy Osiyo va O‘zbekistonga yanada keng o‘rin berish. Buning uchun O‘zbekiston va Islom sivilizatsiyasi markazi o‘z ovozi, o‘z kontenti va samarali kommunikatsiyalariga ega bo‘lishi kerak. Chunki Islom sivilizatsiyasi markazining dunyoga aytadigan gapi, taqdim etadigan mazmuni bor.

Islom sivilizatsiyasi markazining tashkil etilishi ham shu nuqtayi nazardan juda muhim. U nafaqat mamlakatlar o‘rtasida, balki o‘tmish va kelajak o‘rtasida ham ko‘prik yaratadi. Tarixni anglash kelajakni to‘g‘ri qurishga yordam beradi. BBC’da “O‘zbekiston — sivilizatsiyalar chorrahasi” reklamaviy kampaniyasi bo‘lganida, men bu haqda ko‘p o‘ylagan edim. Menimcha, Islom sivilizatsiyasi markazi ham gumanitar sohadagi ana shunday muhim chorrahalardan biri — u odamlarni Toshkentga, O‘zbekistonga chorlaydi va turli mamlakatlarni yaqinlashtiradi.

O‘zbekistonni xalqaro madaniy muloqot uchun muhim maydonga aylantirayotgan asosiy jihat — uning faolligi va tashabbuskorligi. Bu iqtisodiyotda ham, madaniyatda ham yaqqol ko‘rinmoqda. Ayniqsa, kelajakka qaratilgan qarash O‘zbekistonni ajratib turadi. O‘tmishni o‘rganish juda muhim, ammo kelajak haqida gapirish va rivojlanish yo‘nalishini belgilash ham shunchalik ahamiyatli. Ana shunda yangi hamkorlar va yangi tarafdorlar paydo bo‘ladi. O‘zbekiston buni juda yaxshi amalga oshirmoqda. Shu bois uning do‘stlari va hamkorlari ko‘p. Ishonchim komilki, O‘zbekistonni katta va porloq kelajak kutmoqda.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari