Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448

Inson qadrini ulug'lash...

04.02.2022   2247   5 min.
Inson qadrini ulug'lash...

Bilamizki, inson qadrini barqaror va davomli bo'lishiga avvalo yurtimizning tinchligi, jamiyatimizdagi qadriyatlarimizdan bo'lmish o'zaro hurmat, mehr-oqibat va hamjihat bo'lish, oila, ota-ona, qavm-qarindosh, qo'ni-qo'shnilarni birdamligi asosiy tayanch bo'ladi.

Bularning barchasi bizning bebaho boyligimiz va uni ko'z qorachig'idek saqlash har birimizning muqaddas burchimiz. Ushbu uzluksiz tabiiy jarayon – mamlakat taraqqiyotining, xalq farovonligining muhim omillaridan biri ekanligi hech kimga sir emas.

Binobarin, Prezidentimiz O'zbekiston xalqiga yangi yil tabriklarida 2022 yilni mamlakatimizda “Inson qadrini ulug'lash va faol mahalla yili” deb atashni taklif qildilar. Bu xalqona taklif bir ovozdan qabul qilindi va qo'llab-quvvatlandi.

Inson qadrining qirralari ko'p. Shular ichida eng asosiysi – yurt tinchligi va shu oliy saodatning ramzi sanalmish oilalar xotirjamligi     sanaladi.

Tabiiyki, osoyishta kunlarni qadrlashning asosiy omili eng avvalo, ahil-inoq bo'lib yashash, bir yoqadan bosh chiqarib mehnat qilish.

Bunda har bir masalaga maslahatlashgan holda yondashib, maqbul echim topa olishga intilish, o'zaro izzat-hurmat tuyg'usiga tayanib ish ko'rishda aks etadi.

Buning uchun esa Prezidentimiz ta'kidlaganlaridek, inson qadrini ulug'lash – yurtimizda yashayotgan  har bir odamning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlarini ta'minlash yo'lida fidoiylik lozim bo'ladi.

Shundayin oliyhimmatga avvalo barchamiz o'z qadrimizni bilishimiz, uni birovlarga ham baham ko'rishimizdagina namoyon bo'ladi.

Darhaqiqat, islom dini ta'limotida ham inson baxt-saodati va uning qadrini ulug'lash haqida ko'p zikr qilingan. Alloh taolo inson zotini qadrini ulug'lab O'zi yaratgan ko'p jonzotlardan afzal va a'lo qilib yaratgani va unga beadad ne'matlarini bergani haqida bunday deydi:

“Darhaqiqat, (Biz) Odam farzandlarini (aziz va) mukarram qildik va ularni quruqlik va dengizga (ot-ulov va kemalarga) mindirib qo'ydik hamda ularga pok narsalardan rizq berdik va ularni O'zimiz yaratgan ko'p jonzotlardan afzal qilib qo'ydik” (Isro, 70).

Jamiyatni hamnafas bilib, bir tan, bir jon bo'lib, o'zaro rahm – shafqatli bo'lish, inson qadrini ulug'lash yo'lida xizmat qilish rivojlangan jamiyatning eng oliy fazilati bo'lib hisoblanishi tabiiydir.

Bu haqda Abdulloh ibn Amr ibn Oss roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda Rasululloh sallollohu alayhi vasallam “Rahm qiluvchilarga tengsiz Ulug' va Karim Zot rahm qiladi, Yer yuzidagi insonlarga rahm qilinglar, osmondagi Zot sizlarga rahm – shafqat qiladi” deb, boshqalarga manfaat etkazish, qadrini ulug'lashga chorlaydilar (Imom Termiziy rivoyati).

Demak, har birimiz qayerda va qanday mavqeda bo'lishimizdan qat'iy nazar buyuk xalqimiz bilan doimo rahm-shafqat muloqotida bo'la olishimiz eng katta, eng ulug' iinson qadri bo'ladi.

Jumladan oila va uning a'zolariga yaqindan hamroh bo'lishimiz, ularga quchog'imizni ochishimiz ham ulug'lik ramzi bo'la oladi.

Zero, ulug'lik ramzi esa faqat barcha mavjudotdan ulug' va afzal etib yaratilgan hazrati inson qadrini o'zimizning manfaatimizdan yuqori qo'ya olish bilan bo'ladi.

Yana e'tiborni muqaddas o'gitlarga qarataylik! Inson qadrini ulug'lash borasida bizlarga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o'rnak va namuna bo'lganlar.

Hazrati Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o'zlari emikdosh singillari Shaymoga qilgan yaxshiliklari, uning onasi Halimai Sa'diyani razoiy onam, deb qadrlab muborak ridolarini poy qadamlariga solishlari,

tog'alari Umayr ibn Vahbning hurmati yuzasidan ulardan oldin o'tirmasliklari, kerak bo'lgan o'rinda ostilariga ridolarini solib berishlari,

amakilari Abu Tolibning farzandlari ko'p bo'lganida hazrati Alini yordam tariqasida tarbiyalariga olib bo'lsa ham boqib katta qilib, bu bilan amakilarining qadrlarini ulug'laganlari,

ayollari Hadicha onamiz vafotlaridan keyin u kishining barcha qarindosh-urug'lariga qadr-qimmat qilib yordam ko'rsatganlari,

hazrati Alining onalari vafot etganlarida yangalarini qadrlab bevosita o'zlari qabrga qo'yishlari kabi ko'plab o'z qadrlaridan o'zgalar qadrini yuqori bilib, atrofdagilarga ko'rsatgan oliy himmatlarini sanasak barmog'imiz etmaydi. Bunday misollarni ko'plab keltirishimiz mumkin.

Zero, Allohning habibi Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ayni shunday hayot tartibi bilan bo'lib, inson qadrini ulug'lash maqsadi bilan yashadilar.

Ishonch bilan ayta olamizki, qaysi bir mo'min-musulmon ana shunday pok va barakali sunnat yo'lida davom etsa, el-yurtning koriga malham bo'lib yashasa, qodir bo'lganicha yaxshilik qilsa, insonlar qadrini ulug'lab, ularni xushnud eta olsa, Yaratganning mukofotiga, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shafoatlariga muyassar bo'lajak, Insha Alloh.

 

Abdulhay TURSUNOV,

O'zbekiston musulmonlari idorasining

Namangan viloyat vakili

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   23409   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV

 

 

 

Maqolalar