5-ФАТВО
Юрти билан Макка шаҳри ўртасидаги узоқлик сафар масофаси (90–100 км)га тенг ёки ортиқ бўлса, аёл киши учун ҳажга бирга бориб келадиган маҳрам бўлиши шарт қилинган. Маҳрам деб, эри ёки ўрталарида никоҳ раво бўлмайдиган эркак қариндошларидан бири тушунилади. Унинг қариндошлиги насаб ё эмикдошлик, ёки қудачилик жиҳатидан бўлиши мумкин. Мусулмон бўлиши шарт эмас. Оқил, болиғ, ишончли бўлса, кифоя. Никоҳнинг фарқига бормайдиган мажусий маҳрамликка ярамайди.
«Оламгирия», «Хулоса», «Қозихон», «Муҳит».
6-ФАТВО
Маҳрам бўлиб ҳажга ҳамроҳ сифатида бориб келувчи кишининг овқат ва йўл харажатлари аёлнинг зиммасидадир. Аёл кишида йўлга қодирлик ва маҳрам мавжуд бўлса, фарз саналувчи ҳажга эрининг рухсатисиз ҳам бориши жоиз. Аммо нафл саналувчи ҳаж сафарига эрининг рухсатисиз бориши жоиз эмас. Аёлга маҳрам топилмагани учун эрга тегиб, уни олиб кетиши вожиб эмас.
«Оламгирия», «Қозихон».
7-ФАТВО
Аёл кишига қўйилган шартлардан яна бири – иддада ўтирганлардан бўлмаслигидир. Иддаси эри ўлгани ёки талоқ қилингани сабабли бўлишининг фарқи йўқ. Агар ҳаж сафари асносида эри ўлиб ёки талоқ билан идда ўтиришга тўғри келиб қолса, етган жойидаги шаҳардан иддаси тугагунча чиқмаслиги лозим.
«Оламгирия», «Қозихон».
8-ФАТВО
Ҳажни адо этиш учун ҳам учта шарт мавжуд. Улар – эҳром, макон ва замон. Ҳажнинг рукн (фарз)лари – Арафотда бўлиш, «зиёрат тавофи» (Каъба тавофи) ва эҳромга ният билан кириш. Вожиблари – Муздалифада туриш, Сафо билан Марва орасида (етти бор) юриш, шайтонга тош отиш, садр (қайтиш) тавофи ва соч олдириш ёки қисқартириш. Суннатлари – қудум тавофи, унда ёки фарз тавофида «рамл» (керилиб юриш), икки кўк мил (яшил белги) орасида шитоб юриш, Минода тунаш (наҳр кунлари), Минодан Арафотга қуёш чиққандан кейин жўнаш, Муздалифадан Минога тонг отмасдан бурун жўнаш, Муздалифада тунаш, тош отиладиган учта жамаротда белгиланган тартибда тош отиш ҳам суннат амаллардандир.
«Оламгирия», «Фатҳул-Қадир»,
«Мухтасар», «ал-Баҳрур-роиқ».
Меҳмонлар марказга қадам қўйиши биланоқ даставвал унинг иккинчи қаватида жойлашган замонавий жиҳозланган аудиториялар ва замонавий кутубхона билан танишдилар. Бу ерда яратилган шароитлар марказ фақат музей эмас, балки илм аҳли — тадқиқотчилар, олимлар ва ёшлар учун ҳам кенг имкониятлар яратилганини яққол кўрсатди. Бу эса юртимизда илм аҳлига қаратилаётган юксак эътиборнинг амалий ифодаси сифатида алоҳида аҳамият касб этади.
Ҳадис илми мактаби талабалари ва устозлари учун марказ бош илмий ходими Зоҳидулла Мунавваров томонидан дарс жараёни ташкил этилди. Унда марказнинг илмий концепцияси ва тузилиши батафсил тушунтирилиб, исломгача бўлган даврдан бошлаб, исломнинг дастлабки босқичлари, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс ҳамда бугунги Учинчи Ренессанс пойдеворигача бўлган тарихий жараёнлар изчил ёритиб берилди.
Мазкур илмий тушунтиришлардан сўнг меҳмонлар Марказнинг музей қисми — экспозициялар билан яқиндан танишдилар.
Абдурашид Мадраҳимов, Ҳадис илми мактаби ўқитувчиси:
– Марказнинг ташқи кўриниши бизда жуда катта таассурот қолдирди. У ўзининг маҳобати билан ислом тамаддунининг ҳақиқий қиёфасини акс эттиради. Президентимиз таъкидлаганидек, бу маскан бутун бир цивилизациянинг тимсоли эканини шу заҳотиёқ ҳис қилиш мумкин. Ичкарига кирганимизда эса таассуротларимиз янада кучайди — бундай гўзаллик ва мукаммалликни, очиғи, илгари на тасаввур қилганмиз, на кўрганмиз.
Юнус Хўжамов, Ҳадис илми мактаби талабаси:
– Бу ерга кириб гувоҳ бўляпмизки, Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуслари ва саъй-ҳаракатлари туфайли мана шундай улуғвор маданият, маърифат, илм маскани барпо этилди. Ушбу Марказни айланган киши Ўзбекистон диёрида бўлиб ўтган ва ҳозиргача давом этаётган тарихни икки-уч соат ичида бемалол тасаввур қила олиш имкониятига эга бўлади. Масалан, мактаб дарсликларида ўқиган маълумотларимни қайсидир маънода жонли кўриш имконияти пайдо бўлди ва кўз олдимда тарихимизни тўлақонли шакллантира олдим. Бу ердаги экспонатларни кўришлик — бизнинг ўқиётган илмларимизнинг ҳақиқий даҳолари ким эканлигини кўз ўнгида тасаввур қилиш имкониятини беради.
Мисрнинг Ал-Азҳар университети профессори Салоҳ Исонинг фикрича, буюк мамлакатда ислом цивилизациясининг юксак даражада намоён этилган.
– Ушбу Марказда исломнинг илк цивилизацияси ва ундан кейинги даврларини акс эттирувчи кўплаб кўргазмалар билан танишдик. Имом Бухорий ва Термизийга бағишланган экспозицияларни кўрдик. Уларнинг ҳаёти, илмий мероси ва китобларининг нусхалари билан танишдик. Шундан сўнг Қуръони карим зали билан танишдик ва ислом цивилизациясининг юксак даражада намоён этилганига гувоҳ бўлдик. Бу марказ Президентимиз ташаббуси билан барпо этилгани жуда гўзал ва муҳим қадамдир ва мусулмонларга ўзларининг илк цивилизациясини, илм-фанини ва маданиятини эслатади. Чунки ислом цивилизацияси инсонларга юксак илм, юксак тафаккур, юксак маданият ва гўзал ахлоқни ўргатади.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази