— Дўкондан бирор нарсани қўлга олиб кўраётганда тушиб кетиб, синса ёки бузилса, шариатда бунинг жавоби қандай?
— Агар харидор бирор нарсани сотиб олишга келишмасдан олдин бепарволик, эҳтиётсизлик қилиб, бирор нарсани синдириб қўйса ёки очиб кўришда қўполлик қилиб, бузиб қўйса, тўлайди. Бунинг номини фиқҳда “тааддий” дейилади. Агар эҳтиёткорлик билан ушласа, кўрса, очиб кўришда қўполлик қилмаса, шунда ҳам синса ёки бузилса, тўламайди.
Агар сотувчи нархни айтгандан сўнг олувчи рози бўлса, кейин харидор қўлига олиб кўраётган вақтда тушиб кетиб, синса ёки бирор нуқсон етса бундай ҳолатда харидор тўлайди.
Шунингдек, харидор сотиб олмоқчи бўлиб, нархини келишмасидан олдин кўришга ижозат сўраб, қўлига олди ёки сотувчи нархни айтди-ю, лекин харидор рози бўлгани йўқ. Харидор кўраётган вақтида унинг бепарволигисиз ёки қўполлигисиз у нарса тушиб кетса ёки бузилиб қолса, харидор тўламайди. Чунки бу вақтда у нарса унинг қўлида омонат бўлади. Омонатлар тааддийсиз (бепарволик, эҳтиётсизлик, нотўғри истеъмол қилиш, тажовуз) тўлатилмайди.
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Авваламбор, саратон касаллиги босқичини ва даъволаш кетма-кетлигини билиб олиш керак. Саратон касаллигининг бирламчи даво муолажасини олаётган ёки операция ўтказилганидан кейин ҳали икки ой тўлмаган бўлса ёки кимё ва нур терапиялари олиниб, орадан икки ой ўтмаган бўлса рўза тутиш тавсия қилинмайди.
Қачон рўза тутиш мумкин?
Ҳар қандай саратонга қарши олинган муолажалардан кейин, икки ойдан ошган бўлса яъни биз бу касалликни якунига етган, ремиссия (уйқу ҳолатига ўтган касаллик) ҳолати деб баҳоланади. Шундай ҳолатларда рўза тутиш мумкин.
Кичик эслатма
Айнан ошқозон-ичак тракти саратони билан касалланган беморларда операциялар, мисол учун: ошқозон, ошқозон ости бези олиб ташланган ҳолатлар, ўт йўллари, жигар саратони билан оғриган беморларда ремиссия ҳолатида ҳам рўза тутиш, касалликни уйғотишга ёки организмни кейинги кутиладиган даво муолажаларини олишга тайёргарлик қисмини тўхтатиб қўйишига олиб келади. Бу билан бизнинг даволаш натижаларимиз нормал ҳолатдан кўра пасайиб кетиши мумкин.
Унутманг
Ҳар қандай қарорга келишдан аввал шифокор билан маслаҳатлашинг!
Мақсуд Маллаев,
Онколог шифокор.