Эроннинг етакчи «Isfahan Ziba» газетасида «Ўзбекистоннинг Хива мўжизаларига бир назар: Исфаҳондан Дорулислом Хоразмгача» сарлавҳали мақола чоп этилди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.
Нашрнинг бутун бир саҳифасини эгаллаган мазкур материал эроншунослик бўйича катта эксперт, «Isfahan Ziba» газетаси муҳаррири Нафиса Ҳужжатийнинг мамлакатимиздаги тарихий масканлар – Самарқанд, Бухоро, Хива, Афшона, Шаҳрисабз, Урганч ва Тошкент шаҳарларига қилган икки ҳафталик саёҳати тафсилотлари қаламга олинган.
«Биз Хивани тарихий «Хоразм» номи билан биламиз. Хива Ўзбекистон ғарбидаги кичик, аммо мафтункор шаҳар бўлиб, уни кўриб ҳайратда қоласан киши. Боиси, унинг Язд ва Исфаҳондаги маданий мерос объектлари билан ўхшаш жиҳатлари кўп, – деб ёзади муаллиф. – Ўзбекистонга қилган сафарим ҳақидаги ҳикояни бир нечта алоҳида мақолаларда баён қилмоқчиман. Бу мамлакатга икки ҳафталик сафарим давомида кўрган олти шаҳарнинг ҳар бирида жуда кўп қизиқарли воқеалар борки, уларнинг ҳаммасини битта мақолада ёзиб бўлмайди».
Муаллиф, шунингдек, кенг қамровда ёзилган ҳикоя тарзидаги мақоласида, асосан, Хивага ташриф тафсилотлари, жумладан, аҳолининг меҳмондўстлиги, қадимий миноралар жилоси-ю, Хивада суратга олинган машҳур жаҳон кинофильмларида акс этган тарихий обидалар, шунингдек, форс ёзувидаги тожи билан Хива рамзига айланган минора тарихини баён этган.
Шунингдек, мақолада буюк аждодларимиздан ёдгорлик бўлиб қолган машҳур миноралар тарихи ҳақидаги маълумотлар муштарийлар эътиборига ҳавола қилинган. Хусусан, Хива шаҳри марказида жойлашган «Ичан қалъа» меъморий ёдгорлиги 1990 йилда ЮНEСКОнинг Бутунжаҳон маданий мероси ёдгорликлари рўйхатига киритилгани алоҳида қайд этилган.
Нафиса Ҳужжатий юртимизда хорижий сайёҳларни жалб қилиш мақсадида турли кўргазмалар ташкил этилаётганини юқори баҳолаб, Ўзбекистонни сайёҳлик салоҳияти бой давлат сифатида эътироф этган.
Муаллиф Хива шаҳрининг тунги ҳаётидан ва сайёҳлар учун ташкил этилаётган ранг-барнг маданий дастурлар муҳитидан ҳайратга тушганини ҳам таъкидлаган.
«Бир неча ой олдин Хива шаҳрида ўзбек халқининг буюк аждодларидан бири - Паҳлавон Маҳмуд хотираси учун ўтказилган «Паҳлавон Маҳмуд – Баҳодирлар ўйинлари» халқаро турнирида биринчи ўринни эгаллаган эронлик Ризо Қитосий шарафига Эрон байроғи кўтарилди. Яна бир муҳим жиҳат: Дорулислом Хива тангаларидир. Хивадаги кўҳна арк антропология музейида «Зарб Дорул Ислом Хоразм» ёзуви туширилган тангалар ҳеч бир сайёҳни беэътибори қолдирмайди», - деб ёзади «Isfahan Ziba» газетасида босилган мақола интиҳосида.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Нафсимиз муаммо сабаб гоҳ тушар тушкунликка,
Ечим боғич ечгудек, ўрин борми маҳзунликка?!
Бахт нима? Саодат мол-дунёда-ми ёки мансабда? Жавоблар турли, лекин келинг мана бу аёлнинг саодатига бир назар солайлик:
Эр ўз аёли билан жанжаллашиб қолди ва: “Сени албатта бахтсиз қиламан!”, деди. Аёл эса ҳотиржамлик билан: “Бундай қила олмайсиз”, деди. Эр ажабланиб деди: “Нима учун?” Аёл бундай жавоб берди: “Агар бахт мол-мулкда бўлганида сиз мени ундан маҳрум қилардингиз, агар зеб-зийнатларда бўлганида уларни мендан олиб қўярдингиз, лекин бахт сиз ёки бошқа инсонлар эгалик қила олмайдиган нарсада. Менинг бахтим иймонимда, иймоним эса қалбимда. Қалбимга фақат Аллоҳгина эгалик қилишга қодир”.
Мана шу ҳақиқий бахт, чинакам саодат – иймон неъматидир. Бу бахтни фақатгина Аллоҳнинг муҳаббати қалби, фикри ва нафсининг туб-тубига етиб борганларгина ҳис эта олади. Бандаларига ҳақиқий бахт-саодатни ато этувчи яккаю ягона бўлган Зот Аллоҳдир. Шундай экан Унга итоат ва ибодат этиб саодатни сўранг, бахтни У томондан қидиринг.
Ушбу саодатни топиш эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам келтирган ҳақиқий динни ўрганиш билан бўлади. Ким ушбу йўлни англаса унга чайлада ухлаши, қаттиқ жойда ётиши ёки бир бурда нон билан кифояланиши ҳам дунёдаги энг бахтиёр инсон бўлишига тўсқинлик қила олмайди. Ким бу йўлдан адашса унинг умри маҳзунлик ва барча нарсадан маҳрум бўлиш билан тўлиб кетади.
Шуъла: Тўғри, биз яшашимиз учун мол-мулкка муҳтож бўламиз. Лекин бу биз мол-дунё учун яшашимиз лозимлигини билдирмайди!
Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан