Барчамиз яхши биламизки, Қадр кечаси йилнинг энг улуғ кечасидир. Бу кеча энг улуғ ой ичига яширилган. У кечада қилинган ибодатлар, дуолар, зикрлар Қадр кечаси мавжуд бўлмаган бошқа минг ойдан яхшироқдир. Бу ҳақида Қуръонда очиқ айтиб қўйилган. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:
لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ
“Лайлатул Қадр минг ойдин яхшироқдир” (Қадр сураси, 3-оят).
Қуръон нозил бўлган бу кечада дуолар ижобат бўлади, амалларнинг савоби жуда улуғ бўлади. Бу кечада қилинадиган дуо ҳақида ҳадиси шарифларда келган.
عن عائِشةَ رَضِيَ اللهُ عنها قالت: قلتُ: يا رسولَ اللهِ، أرأيتَ إنْ عَلِمْتُ أيُّ ليلةٍ ليلةُ القَدرِ، ما أقولُ فيها؟ قال: قُولي: اللَّهُمَّ، إنِكَّ عَفُوٌّ تُحِبُّ العَفوَ فاعْفُ عَنِّي
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади, у киши айтдилар: «Эй Расулуллоҳ, агар Қадр кечаси қайси кеча эканини билсам (яъни, қадр кечасини топишга муваффақ бўлсам), унда нима деб дуо қилай?» дедим. У зот: «Аллоҳумма иннака Афуввун туҳиббул афва фаъфу ъанний» деб айт!» дедилар». Имом Аҳмад, Термизий, Ибн Можа, Насоий, Ҳоким, Байҳақий ривоят қилишган.
Дуонинг маъноси: «Ё Аллоҳ, албатта, Сен Афуввсан (гуноҳларни кечирувчи, афв қилувчисан), кечиришни яхши кўрасан, мени афв қилгин, кечиргин».
Улуғ кечада Оиша онамизга тавсия қилинаётган дуони кўряпсизми?
Оиша онамиз барча оналаримиз ичида энг ёши бўлганлар.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам аёллари ичидан фақат у кишига бокира ҳолларида уйланганлар.
Онамизга бўҳтон қилишганда Аллоҳ таолонинг Ўзи оятлар нозил қилиб, онамизнинг покликларини эълон қилган. Бу оятлар қиёматга қадар тиловат қилинади.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам умрлари охирида бетоб бўлганларида Оиша онамизнинг уйларида қолишга бошқа оналаримиздан рухсат олганлар.
Севикли Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қабрлари ҳам Оиша онамиз розияллоҳу анҳонинг ҳужраларида бўлди.
Одамлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кимни кўпроқ яхши кўришлари ҳақида сўрашганида у зот алайҳиссалом “Оишани” деганлар. “Эркакларданчи?” дейишганда, “Унинг отасини” деб жавоб берганлар.
Мана шу айтилганлар онамизнинг фазилатлари нақадар улуғлигини кўрсатади. Мана шундай мақомдаги кишига Қадр кечасида Аллоҳ таолодан афв, кечирим сўраш буюрилмоқда.
Энди биз кўзимизни каттароқ очайлик! Қадр кечасини ғанимат билиб, бу кечада кўпроқ ибодат қилишга, Роббимиздан кўпроқ мағфират сўрашга ҳаракат қилайлик! Зеро, ҳар бир инсон хатокордир. Хато қилувчиларнинг яхшиси эса тавба қилувчилардир.
Аллоҳ таоло бизга раҳм қилсин! Гуноҳларимизни кечирсин! Қадр кечасида ихлос билан ибодат қилиб, гуноҳларимиз кечирилишини насиб этсин!
Нозимжон Иминжонов тайёрлади
Ижтимоий тармоқларда, афсуски, болаларнинг ўз жонига қасд қилиши, уйдан қочиб кетиши, жиноятга қўл уриши ҳақидаги хабарлар кўпайиб бормоқда. Бугун биз кўраётган кино ва сериалларда ҳам, албатта, бебош қаҳрамонлар ва уларнинг аянчли тақдири намойиш этилмоқда. Ота-онаси бор қизларнинг ўзаро жанжали ёки ўсмир йигитларнинг пичоқбозлиги сабаб бир оила ёлғиз ўғлидан айрилгани аслида нотўғри тарбия оқибати эмасми?
«Улар: “Парвардигоро, хотинларимиздан ва зурриётларимиздан бизларга кўз қувончини бахш эт ва бизларни тақводорларга пешво қилгин!” дейдиган кишилардир» (Фурқон сураси, 74-оят).
Оилалар билан суҳбатлашар эканман, ажримларга қадар оиладаги носоғлом муҳит, аёл ўз дунёси ва ҳақиқати, эркак ўз ҳолича яшаётгани натижасида болаларга мутлақ бефарқ, илмсиз ва саломатлигида ҳам нуқсонлар борлигини кўраман. Биз болаларни дуо қилишни, уларни тинглаш ва улар билан суҳбатлашишни билмаймиз. Улар ўз-ўзидан тарбияланиб, катта бўлиб қолмайди ахир. Айниқса, ҳозирги мураккаб даврда, турли зарарли таъсирлар кўпайган бир вақтда фарзандларимизни соғлом фитратда ушлаб қолиш осон эмас.
Бир сафар ажрим ёқасидаги оила билан суҳбатлашдик. Аёл ва эркак жанжал қилар, ўсмир қиз бир четда ўйин ўйнаб ўтирар, ота-онасининг бу ҳолати унга аҳамиятсиздай эди. Қизиғи, улар болага қарамаслик, ундан халос бўлиш учун ўзаро низолашар эди. Ўз ҳолига ташлаб қўйилган қиз ахлоқсиз бўлиб улғайган. Ўзларининг тарбияси ҳосиласини “бош оғриғи” дейишгани бизни янада ажаблантирди. Бу каби тақдирлар ҳар биримизни ўйлантириши лозим.
Афсуски, кўп ота-оналар фарзандларига фақат тақиқ қўйишади, тинглашни исташмайди. Бир воқеа бутун бир қишлоқни ларзага солди. Мактаб ўқувчиси ўз жонига қасд қилди. Сабаби эса, қўшнисининг уйида ўйнаб унинг ўғли билан жанжаллашгани учун болани ҳақоратлаган, ота-онасига ёмонлаган. Ўз уйидагилар ҳам болани эшитишни исташмаган. Бунинг оқибатида қаттиқ тушкунликка тушиб, у ўз жонига қасд қилган. Бу каби кўплаб воқелар ота-оналарни фарзанд тарбиясига бефарқ бўлмасликка чақиради. Сўнгги пушаймон – ўзимизга душман.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
«Уч дуо рад этилмайди:
Аллоҳ фарзандларимизни кўз қувончимиз қилсин!
Гулнора ИБРАГИМОВА,
Хатирчи тумани “Боғишамол” маҳалласи отинойиси
“Мўминалар” журналининг 2025 йил 9-сонидан