Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Апрел, 2026   |   15 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:41
Қуёш
06:02
Пешин
12:31
Аср
16:58
Шом
18:55
Хуфтон
20:09
Bismillah
04 Апрел, 2026, 15 Шаввол, 1447

Иллат ва залолат боши

15.09.2018   10760   2 min.
Иллат ва залолат боши

Башарият тамаддунида унинг ҳаётига хавф  солган иллатлар  кўп бўлган. Афсуски, бугун  жамиятимизга  етарлича ташвиш солишга интилаётган қора кучларнинг манфур қилмишларидан бири бу –экстремизм балосидир. Ёмон томони  бу бало қисқа фурсатда турлича қиёфага эга бўлди. Ҳозирда экстремизмнинг халқаро  кўринишдаги нусхаси бутун бошли миллатлар ва халқлар орасидаги нифоқ уруғини сепади. Энг буюк қадриятларимиз, иймон-эътиқод  ва тафаккур  илдизига  болта урмоқчи бўляпти. Бу залолатга қарши туриш учун эса аввало инсонларнинг қалб кўзи очиқ, маънавий билимлари мукаммал бўлиши лозим.

Айни имконият кишиларни экстремизм балосига қарши куришишида иммунитет вазифасини ўтайди.  Муҳим жиҳати шуки, эндиликда мамлакатимизда ушбу ҳолатга қарши курашишнинг қонуний асоси ишлаб чиқилди. Ўзбекистон Республикаси Олий мажлиси Қонунчилик палатаси томонидан 2018 йил 12 июнда қабул қилинган  ва Сенат томонидан 2018 йил 28 июнда маъқулланган “Экстремизмга  қарши курашиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Ресупбликаси Қонуни 5 та боб ва 24  та моддадан иборат бўлиб унда экстремизмга оид асосий тушунчалар хусусида шундай  дейилади: экстремизм –ижтимоий-сиёсий вазиятни беқарорлаштиришга, Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумини зўрлик билан ўзгартиришга, ҳокимиятни зўрлик ишлатиб эгаллашга ва унинг ваколатларини ўзлаштириб олишга, миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатишга қаратилган ҳаракатларнинг ашаддий шакллари ифодаcи дея  эътироф этилган.

Шунингдек  қонунда экстремизмни молиялаштириш, экстремистик гуруҳ, экстремистик материал, экстремистик ташкилот  каби тушунчаларга ҳам мос таъриф берилган. Ушбу ҳужжатга кўра  мамлакатимизда экстремизмга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари сирасига  Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти каби тизимлар киритилган.

Бу билан юртдошларимиз масъулиятини ўз зиммасидан соқит қилиши керак эмас. Негаки, экстремизмга қарши кураш нафақат ваколатли органлар, балки ҳар бир фуқаронинг асосий вазифаси саналади. Негаки,  инсоният бошига  турли ташвиш солаётган энг ёмон иллатлардан саналган экстремизм балоси билан ниқобланган разил ва манфур кимсаларнинг одамийликка хос бўлмаган қилмишлари нафақат оилалар, балки айрим давлатлар,  сиз  билан бизнинг келажагимиз учун жиддий хавф саналади. Хусусан,   жаннатмонанд юртимизнинг қулай  геосиёсий ҳудудда жойлашганлиги, табиий  бойликлари, қулай иқлими ва бетакрор табиатига кўз тиккан  қора кучлар йўқ эмас. Шундай экан, ҳаммамиз бу йўлда собит ва хушёр бўлайлик.

Абдулаҳад қори ТОЖИБОЕВ,

Бўз  тумани бош имом-хатиби

 

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Дунё-охиратда қалб саломатлиги ва офиятни сўраш дуоси

03.04.2026   4595   4 min.
Дунё-охиратда қалб саломатлиги ва офиятни сўраш дуоси

اللَّهُمَّ إنِّي أسْألُكَ اليقين والعفو و الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ

 

Ўқилиши: Аллоҳумма инний асаълукал яқийна валъафва валъаафията фиддунйаа валаахироти.

Маъноси: Аллоҳим, мен Сендан дунё ва охиратда яқийн (қатъий ишонч), афв ҳамда офиятни сўрайман (Имом Бухорий, Имом Термизий ривояти).


Аллоҳ таолонинг бандасига берган энг улуғ неъматлари ва энг буюк яхшиликларидан бири – соғлиқ ва офият. Офият барча неъматларнинг энг улуғидир. Шу боис Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай дуо қилардилар: “Аллоҳим, мен Сендан дунё ва охиратда яқийн (қатъий ишонч), афв ҳамда офиятни сўрайман”.

Ушбу дуо жавомеъул-калим яъни қисқа бўлсада маъноси кенг қамровли бўлган дуолардан саналиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни тонгда ва кечки вақтда доимий равишда такрорлаб ўқишдан чарчамас эдилар. Чунки бу дуо дунё ва охират яхшиликларини ўз ичига олади.

Афв (кечиримлилик) – Аллоҳ таолонинг бандасининг гуноҳларини кечириб, қилган ишлари учун жазоламай ўтиб кетишидир.

Офият эса – Аллоҳнинг бандасини касалликлар, мусибатлар ва ҳар қандай ёмонликлардан сақлашидир. Дунё ва охиратдаги парда, хотиржамлик, хавфсизлик ва муҳофаза этиш ҳам офиятнинг бир қисмига киради.

Уламолар айтадиларки, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам дуода аввало дунё ва охират офиятини сўраганлар. Чунки офият – ҳамма нарсага тенг келмайдиган улуғ неъматдир. Бу дуо орқали гуноҳларни ўчириш, ҳар қандай зарар келтирувчи балолар ва мусибатлардан, шунингдек, охират даҳшатлари ва у ердаги турли жазолардан паноҳ сўралган. Шу сабабли бу дуо Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам томонидан айтилган энг буюк мақсадларни ўз ичига олган дуолардандир.


Балоларнинг баъзилари очиқ-ойдин бўлади – жисмоний касалликлар ва моддий иллатлар. Айримлари эса яширин – қалб касалликлари каби маънавий офатлардир. Шунинг учун дуода энг муҳим офият – қалб саломатлиги аввал сўралган: “Аллоҳим, мен Сендан яқийн (қатъий ишонч) сўрайман” – яъни тўлиқ ва комил илм, шубҳа ва гумондан холи бўлган қатъий ишонч. Бу эса иймоннинг энг олий даражасидир, дунё ва охиратда нажот айнан мана шу билан бўлади. Яқийн қалбга жойлашса, инсон дунёдан узилиб, охиратга маҳкам боғланади.

Суфён ас-Саврий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Агар яқин қалбга лозим даражада жойлашса эди, инсон жаннатга бўлган соғинчидан учиб кетар, дўзахдан қочишга ошиқар эди”.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг динда офият сўрашлари – мўминнинг ақидаси ва тавҳидига путур етказувчи ҳар қандай нарсадан: фитналар, адашишлар, шубҳалар ва шаҳватлардан сақланишни сўрашдир.

Дунёда офият – инсон ҳаётида зарар келтирувчи мусибатлар ва қийинчиликлардан омонда бўлишни сўрашдир.

Охиратда офият эса – унинг қўрқинчлари, қийинчиликлари ва жазоларидан нажот топишни тилашдир.

Имом Шавконий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Офият – Аллоҳ таолонинг бандасини ҳимоя қилиши демакдир”.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бу дуо орқали офият сўраш нажот ва муваффақият, жаннатга эришиш ва дўзахдан нажот топиш йўли эканини баён қилганлар. Шунинг учун бу дуо Аллоҳ таоло ҳузурида энг севимли дуолардан ҳисобланади. Чунки у дунё ва охират яхшиликларини қамраб олгандир.

Ибн ал-Жазарий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Ақлли инсон Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам танлаган ушбу дуонинг қадрини англасин. Кимга офият берилса, у қалби, танаси, дини ва дунёси билан истаган барча яхшиликка етишади ҳамда икки дунёда қўрққан барча нарсалардан сақланади”.

 

Илёсхон АҲМЕДОВ