Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Июн, 2026   |   17 Зулҳижжа, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:08
Қуёш
04:51
Пешин
12:26
Аср
17:35
Шом
19:56
Хуфтон
21:31
Bismillah
04 Июн, 2026, 17 Зулҳижжа, 1447
Мақолалар

Қизларни ”овлайдиган“ бузғунчилар бор...

21.08.2024   7237   3 min.
Қизларни ”овлайдиган“ бузғунчилар бор...

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳаётлик даврларида саҳобалар у зотга мурожаат қилар ва билмаганларини сўраб олар эдилар.

У зотдан кейин кичик саҳобалар катта саҳобаларга мурожаат қилар ва билмаганларини сўраб олар эдилар. Улар ораларида ихтилоф содир бўлганда катта саҳобалар томонидан масалага ечим бериларди.

Тобеин ва табаа тобеинларда, яъни саҳобалардан кейинги даврларда Ислом аҳли етук уламоларга мурожаат қилар, билмаганларини улардан сўрашарди. Урва ибн Зубайр, Саид ибн Мусаййаб, Ато ибн Абу Рабоҳ, Муҳаммад ибн Сийрин, Ҳасан Басрий, Суфён Саврий, Абу Ҳанифа, Молик ибн Анас кабилар шулар жумласидан.

Демак, бугун ҳам бирор масалада ихтилоф пайдо бўлса, албатта, аҳли илмлар, юртимиз уламоларидан сўраш лозим. Аммо айрим ёшлар етук уламоларга эмас, балки устоз даражасига ҳам етмаган ёки илм ўқиса ҳам, ақидаси ўнг­ланмаган кимсаларга мурожаат этиб, алданиб қолишяпти.

Хавотирлиси, баъзи ғўр хотин-қизлар ҳам ўз юртларида асрлар давомида амал қилиб келинган мазҳаб­ларни тарк этиб, мутаассиблик билан хориждаги “Содиқ Самарқандий”, “Абдуллоҳ Зуфар”, “Юсуф Даврон”, “Аҳлиддин Новқатий”, “Маҳмуд Абдулмўмин”, “Абу Муовия”, “Абу Салоҳ” каби номлар остига яширинган сохта даъватчиларга ишониб, ўз эътиқоди, жони, моли ва шаънини хатарга қўймоқдалар.

Бу нобакор кимсалар турли услублар билан аёлларни ҳам ўз домига тортишмоқда. Уларнинг аёллардан бўлган малайлари ҳам қизларни “овлашда” уста бўлиб кетишган. Ижтимоий тармоқлар ва интернет сайтлари орқали дастлаб “Муаллими соний”дан дарс берамиз, деб қизларнинг ишончига киргач, ўзларининг рисолаларини ўқита бошлайдилар. Улар ғўр қизларни тузоққа илдиришда тап тортмай ёлғон гапиради, ғийбат-бўҳтонни қалаштиради, ҳатто сеҳр-жоду каби куфр амалларни қилишдан ҳам тоймайди. Ҳолбуки, “жиҳод” қиламан, деб хорижга боргач, бу қизларнинг аҳволи қандай аянчли бўлишини жуда яхши билишади.

Шундай экан, фарзанд тарбиясига, уларнинг юриш-туришига бефарқ бўлмайлик. Ким фарзандида салбий ўзгаришни сезса, шубҳали шахсларнинг маърузаларини тинглаётганига гувоҳ бўлса, фурсат борида расмий имом-домлалар олдига олиб бориб, ёш авлодга оқу қорани танитсин.

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: «Йўқса, у кечалари ибодат қилиб, сажда этган, бедор ҳолида охиратдан қўрқиб, Раб­би раҳматидан умид­вор бўлган одамга тенгми?! Сен: “Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлармиди?!” деб айт. Албатта, ақл эгаларигина эсларлар» (Зумар сураси, 9-оят).

Аллоҳ таоло илм аҳлларини улуғлаб, даражаларини юксалтириб, билмаганларимизни биладиган олимлардан сўрашга буюрган.

Ихтилоф қилиш динимизга зарар келтиради, фитна уйғотади, бизни заифлаштиради, қалбларимизни хира қилади.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай марҳамат қиладилар: “Агар ихтилофларни кўрсангиз, ўзингизга кўпчилик томонини лозим тутинг” (Имом Ибн Можа ривояти). 

Дарҳақиқат, тўрт мазҳаб эгалари, аҳли сунна вал жамоа йўлидагилар жуда кўпчиликни ташкил этади. Демак, биз кўпчилик томонидамиз.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам даъватларига биноан тўғри йўлда бардавом бўлишни Яратган Раббимиз барчага насиб этсин! 

Жобир ЭЛОВ,

Бухоро вилояти
бош имом-хатиби

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Қайноналарга 6 маслаҳат

04.06.2026   2224   4 min.
Қайноналарга 6 маслаҳат

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Она фарзандини тўққиз ой қорнида кўтариб юради, оғир машаққатлар билан дунёга келтиради ва бутун умрини унинг камоли учун бағишлайди. Фарзандга бўлган бу муҳаббат Аллоҳ таолонинг буюк неъматларидан биридир.

Аммо аёл киши ўғлини уйлантирган куни қайнонага айланади. Шу кундан бошлаб у фарзанди ҳаётидаги энг муҳим инсон сифатидаги ўрнини бошқа бир инсон — келини билан баҳам кўришга тўғри келади.

Дарҳақиқат, қайнона бўлиш осон эмас. Бу аёл ҳаётидаги муҳим бурилиш нуқталаридан бири бўлиб, кўпинча унинг аҳамияти етарлича эътироф этилмайди.

Ҳар бир аёл яхши қайнона бўлишни истайди. Бироқ буни айтиш осон, амал қилиш эса анча мушкул. Чунки она билан ўғлининг турмуш ўртоғи ўртасидаги муносабат жуда нозик ва эҳтиёткорликни талаб қилади.

Мусулмон инсон ҳаётдаги ҳар бир ўзгаришга тайёр туришга ҳаракат қилиши лозим. Қайноналик масъулияти ҳам бундан мустасно эмас.

 

1. Келин сизнинг қизингиз эмас

Ҳар бир қайнона аввало бир ҳақиқатни қабул қилиши керак: ўғлингизнинг аёли сизнинг қизингиз эмас. У бошқа оилада, бошқа муҳитда тарбия топган. Шунинг учун ундан ўз қизларингиздан кутган нарсаларни кутманг.

У билан қўпол ёки ҳаддан ташқари тўғридан-тўғри муомала қилманг. Чунки у сизнинг яхши ниятингизни қизларингиз каби дарҳол тушунмаслиги мумкин.

 

2. Келинингизга қизингизга қандай муносабат қилинишини истасангиз, шундай муносабатда бўлинг

Келинингиз ҳам бир оиланинг ардоқли фарзанди. Қизингизга қандай муносабатда бўлишларини истасангиз, унга ҳам шундай муносабатда бўлинг.

Унинг ҳар бир хатосини кузатиб юрманг. Ҳар бир камчилиги учун ҳукм қилишга шошилманг. Агар бирор хато қилса ёки камчиликка йўл қўйса, қизингизни кечирганингиз каби кечиришга ҳаракат қилинг.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: Раҳм қилмаганга раҳм қилинмайди (Имом Бухорий, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривояти).

Шунингдек, Ҳамдун Қассор раҳматуллоҳи алайҳнинг қуйидаги ҳикматли сўзларини ҳам ёдда тутинг: “Агар дўстингиздан бирор хато ўтса, унга етмишта узр топинг. Агар бунга қодир бўлмасангиз, айбни ўзингиздан қидиринг.

 

3. Аёллар туғма уй бекаси эмаслигини унутманг

Ўзингизнинг ёш келин бўлган даврингизни эсланг. Ўша пайтдаги тажрибангиз билан бугунги маҳоратингизни таққосланг.

Яхши уй бекаси бўлиш бир кунда шаклланмайди. У вақт, сабр ва тажриба орқали қўлга киритиладиган фазилатдир.

 

4. Ўғлингизга тегишли ҳар бир нарса сизга тегишли эмас

Оила қурган ўғлингизнинг ва унинг турмуш ўртоғининг мол-мулки уларнинг шахсий мулки ҳисобланади. Уларнинг ҳаётига ва шахсий қарорларига ҳурмат билан муносабатда бўлиш муҳимдир.

 

5. Ўғлингиз ўз масъулиятларини англаши керак

Она сифатида фарзандларингиз устида катта ҳақ-ҳуқуқларга эгасиз. Фарзандингизни бу ҳақ-ҳуқуқларни тўғри англаган ҳолда тарбияланг. Айниқса, ўғлингизга аёлининг ҳақларини ҳам ўргатинг. Токи у онасининг ҳақларини адо қилиш баҳонасида турмуш ўртоғининг ҳуқуқларини поймол қилмасин.

 

6. Душман эмас, иттифоқчи бўлинг

Ўғлингиз ва набираларингизга ғамхўрлик қилиш йўлида келинингиз билан аҳил бўлишингиз лозим. Сизлар бир-бирингизга қарши эмас, балки бир мақсад йўлида ҳаракат қилаётган иттифоқчиларсиз.

Ишонч ва самимиятга асосланган муносабатларни шакллантиринг. Келинингиз унинг манфаатларини ўйлаётганингизни ҳис қилсин.

Унинг ютуқларидан ўзингизникидек қувонинг. Зеро, унинг бахти ва муваффақияти бутун оиланинг бахтидир.

Энг муҳими, келинингизга меҳр ва ғамхўрлик кўрсатинг. Унга яхши сўзлар айтинг. Чунки ширин сўз ва самимий муносабат инсон қалбида муҳаббат уйғотади.

Унутманг: сиз ҳам бир вақтлар қўллаб-қувватлашга муҳтож бўлган келин бўлгансиз.

Юртимиздаги ҳар бир оила бахтиёр оила бўлсин!

 

Даврон НУРМУҲАММАД

 

Мақолалар