Чорасизликда қолган киши дуо қилганда дуосини қабул қиладиган ва ёмонликларни даф қиладиган Аллоҳ таолога чексиз ҳамду санолар бўлсин. У зот бандаларини фазлидан сўрашга чорлайди ва уларнинг дуоларини ижобат қилишини ваъда қилади. Парвардигорига зикр ва дуо билан энг яқин бўлган зот Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга, оилаларига ва саҳобаларига ва қиёмат кунигача ҳидоят йўлига эргашганларга салавот ва саломлар бўлсин!
Аммо баъду.
Ҳеч бир дин йўқки, дуога Ислом динидек кенг тарғиб қилган бўлса ва ҳеч бир китоб йўқки, Қуръони каримдек Аллоҳга турли услубда дуо ила ибодат қилишга қизиқтирган бўлса. Аллоҳ таоло марҳамат қилади: "Қачонки, бандаларим Мен ҳақимда сўрасалар, албатта, Мен яқинман. Менга дуо қилганнинг дуосини ижобат қиламан. Бас, улар ҳам Менга қулоқ солсинлар ва Менга иймон келтирсинлар, шоядки шунда тўғри йўлни топсалар" (Бақара сураси, 186-оят).
Яна шундай дейди:
"Аллоҳдан Унинг фазлини сўранглар. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир" (Нисо сураси, 32-оят).
Яна айтади:
"Роббингиз айтди: Менга дуо қилинглар, ижобат қиламан. Албатта, Менга дуо қилишдан такаббурланганлар хор бўлган ҳолда жаҳаннамга кирадилар" (Ғофир сураси, 60-оят).
Дуога чорлашнинг услубларидан яна бири – Аллоҳнинг пайғамбарлари ва уларнинг издошлари қилган дуоларини мисол сифатида келтиришдир. Масалан, Одам алайҳиссалом ва жуфтининг дуоси: "Ё Роббимиз! Биз ўз жонимизга зулм қилдик. Агар Сен бизларни мағфират қилмасанг ва бизларга раҳм қилмасанг, албатта, зиёнкорлардан бўламиз" (Аъроф сураси, 23-оят).
Нуҳ алайҳиссаломнинг дуоси:
"Роббим! Мен мағлуб бўлдим, ёрдам бер, деб дуо қилди" (Қамар сураси, 10-оят). "Ё Роббим! Мени, ота-онамни, уйимга иймон билан кирганларни, иймонли эркак ва аёлларни мағфират қил" (Нуҳ сураси, 28-оят).
Иброҳим алайҳиссаломнинг дуоси:
"Ё Роббим! Бу шаҳарни омон қил. Мени ва фарзандларимни бутларга сиғинишдан сақла" (Иброҳим сураси, 35-оят).
Юсуф алайҳиссаломнинг дуоси:
"Ё Роббим! Сен менга подшоҳликни бердинг ва тушларни таъбир қилишни ўргатдинг. Сен осмонлар ва ерни яратган Зотсан. Ўзинг менинг дунё ва охиратдаги Эгамсан. Мени мусулмон бўлган ҳолда вафот этдир ва солиҳлар қаторига қўш" (Юсуф сураси, 101-оят).
Шуъайб алайҳиссаломнинг дуолари:
"Ё Роббимиз! Биз билан қавмимиз ўртасида ҳаққоний ҳукм қил! Сен ҳукм қилувчиларнинг яхшисидирсан" (Аъроф сураси, 89-оят).
Мусо алайҳиссаломнинг дуолари:
"Ё Роббим! Мен учун нима яхшилик туширсанг, ўшанга муҳтождирман" (Қасас сураси, 24-оят).
Фиръавнинг сеҳргарлари имонга келганларидан кейин қилган дуолари:
"Ё Роббимиз! Устимизга сабр ёғдиргин ва бизни мусулмон ҳолимизда вафот эттир!" (Аъроф сураси, 124-оят).
Фиръавннинг аёли Осиёнинг дуоси:
"Ё Роббим! Ўзинг мен учун ҳузурингда бир уй бино қилгин, менга Фиръавн ва унинг қилмишидан нажот бергин. Мени золимлар қавмидан халос этгин" (Таҳрим сураси, 11-оят).
Асҳоби Каҳфнинг дуолари:
"Ё Роббимиз! Бизларга ўз ҳузурингдан раҳмат ато этгин ва бизларнинг ишимизни Ўзинг тўғрилагин" (Каҳф сураси, 10-оят).
Исо алайҳиссаломнинг Ҳаворийлари дуоси:
"Ё Роббимиз! Нозил қилган нарсангга имон келтирдик ва пайғамбарга эргашдик. Шундай экан, бизни гувоҳлик берувчилар билан бирга ёзгин" (Оли Имрон сураси, 53-оят).
Булардан ташқари Оли Имрон сурасининг охиридаги Ақл эгаларининг дуолари, Бақара сурасининг охиридаги дуолар шулар жумласидандир.
Қуръон дуолари шунчалик кўпки, уларнинг ҳар бири Аллоҳга яқинлашиш ва ҳаётда дуо аҳамиятини тушуниш учун улкан ибратдир.
Ҳомиджон домла ИШМАТБЕКОВ
2026 йил 13 апрель куни Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига “Largest museum of Islamic civilisation” — дунёдаги энг йирик ислом цивилизацияси музейи номинацияси бўйича Гиннеснинг Рекордлар китоби расмий рекорди берилди.
Тантанали тақдирлаш маросимида Гиннеснинг Рекордлар китоби ташкилотининг расмий вакили — судья Шейда Субаси иштирок этиб, Марказ барча белгиланган халқаро мезон ва стандартларга тўлиқ жавоб беришини тасдиқлади.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази — бу кенг қамровли илмий-маърифий ва музей мажмуаси бўлиб, у Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуси билан амалга оширилган йирик стратегик мегалойиҳа ҳисобланади. Мазкур Марказ “Янги Ўзбекистон”нинг ўзига хос платформаси сифатида илм-фан салоҳияти, бой маданий мерос ва замонавий технологияларни ягона маконда уйғунлаштиришга қаратилган.
Лойиҳа давлат раҳбарининг мамлакатнинг янги гуманитар қиёфасини шакллантириш, миллий ўзликни мустаҳкамлаш ва Ўзбекистонни жаҳон миқёсида ислом цивилизациясининг муҳим марказларидан бири сифатида илгари суришга қаратилган узоқ муддатли стратегиясини акс эттиради.
Бугунги кунда Марказ минтақанинг энг кўп ташриф буюриладиган илмий-маданий масканларидан бирига айланган бўлиб, ҳар куни ўртача 5 000 нафарга яқин ташрифчи қабул қилмоқда. Бу эса унинг аҳоли ва хорижий меҳмонлар орасида катта қизиқиш уйғотаётганини кўрсатади.
Марказ илк кунларданоқ янги турдаги илмий-маданий ва маърифий мажмуа сифатида концепция қилинган. Унда тарихий мерос ва замонавий мультимедиа технологиялари уйғунлашган ҳолда тақдим этилган. Экспозиция “Цивилизациялар, Шахслар, Кашфиётлар” тамойили асосида тузилган бўлиб, минтақанинг энг қадимги даврларидан тортиб, илм-фан юксалиши ва замонавий босқичигача бўлган тараққиёт изчил ёритиб берилади.
Марказ тузилмасида Қуръони карим зали алоҳида ўрин тутади. Унда Усмон Мусҳафи деб номланувчи энг қадимий қўлёзмалардан бири намойиш этилган бўлиб, у ЮНЕСКОнинг “Жаҳон хотираси” реестрига киритилган. Бу ноёб асар нафақат ислом цивилизациясининг беқиёс ёдгорлиги, балки илмий-тадқиқот ва маърифий фаолиятни бирлаштирувчи муҳим маънавий марказ сифатида ҳам катта аҳамиятга эга.
Марказ концепциясининг ўзига хослиги уни музей, илмий тадқиқот инфратузилмаси ва таълим муҳитини бирлаштирган илк намунага айлантириб, жаҳон музейчилик амалиётида янги босқични белгиламоқда.
Ушбу рекордга эришиш кўп ойлик тизимли иш натижаси бўлиб, музей параметрларини тасдиқлаш, тўлиқ ҳужжатлар тайёрлаш ва мустақил халқаро экспертлар иштирокида кўп босқичли верификация жараёнларини ўз ичига олди.
Музей коллекциясини шакллантиришда археология, нумизматика, тўқимачилик ва қўлёзмалар соҳасидаги етакчи халқаро мутахассислар иштирок этди. Бу эса экспозициянинг юқори илмий ва музей даражасини таъминлади.
Гиннеснинг Рекордлар китоби унвонининг берилиши нафақат Марказ кўламининг эътирофи, балки ушбу лойиҳани амалга оширишда иштирок этган юзлаб олимлар, мутахассислар ва экспертлар меҳнатига берилган юксак баҳодир.
Судья Шейда Субаси Марказ фаолиятини юқори баҳолаб, қуйидагиларни таъкидлади:
-Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази тарихий меросни замонавий музей технологиялари билан уйғунлаштиришнинг ноёб намунасидир. Лойиҳанинг кўлами, концептуал яхлитлиги ва амалга ошириш даражаси Гиннеснинг Рекордлар китоби мезонларига тўлиқ жавоб беради. Бу шунчаки энг йирик музей эмас — балки маданиятлар мулоқоти ва билимларни келажак авлодларга етказиш учун замонавий платформа ҳисобланади.
Ушбу рекорд Ўзбекистоннинг ислом илми, маданияти ва маърифатининг муҳим тарихий марказларидан бири эканини яна бир бор тасдиқлайди. Шу билан бирга, мамлакатнинг цивилизациялар мулоқоти, бағрикенглик ва маданий хилма-хиллик тамойилларига асосланган замонавий халқаро майдон сифатидаги нуфузини мустаҳкамлайди.
Гиннеснинг Рекордлар китоби мақомини қўлга киритиш Марказнинг дунёдаги энг йирик шундай музей сифатидаги ўрнини мустаҳкамлаб, уни интеллектуал меросни ўрганиш, асраш ва оммалаштириш бўйича етакчи халқаро платформалардан бирига айлантиради.
Келгусида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази халқаро илмий-маданий майдон сифатида янада ривожланиб, дунёнинг турли мамлакатларидан олим ва мутахассисларни бирлаштиради ҳамда “Янги Ўзбекистон”нинг гуманитар ташаббусларини глобал миқёсда илгари суришда муҳим драйвер бўлиб хизмат қилади.
t.me/islommarkazi