Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
Савол: Саҳарлик қилиш қандай амал?
Жавоб: Саҳарлик қилиш мустаҳаб амалдир. Саҳарлик қила олмаган киши субҳи содиқдан то қуёш ботгунча ҳеч нарса еб-ичмасдан рўза тутса, рўзаси дуруст бўлаверади. Рамазон рўзаси бўлса ҳам, нафл рўза бўлса ҳам.
Савол: Билмай субҳи содиқдан кейин таомланса, рўза дуруст бўлаверадими?
Жавоб: Йўқ, дуруст бўлмайди. Рўза субҳи содиқдан қуёш ботгунча Аллоҳ таолога қурбат ҳосил қилиш ниятида еб-ичиш ва жимоъ қилишни тарк қилишдир. Киши ҳали субҳи содиқ кирмади, деган ўйда саҳарлик қилсаю, субҳи содиқ кириб бўлган бўлса ёки қуёш ботиб бўлди, деган хаёлда ифторлик қилиб юборсаю, қуёш ҳали ботмаган бўлса, унинг зиммасига ўша кун рўзасининг қазоси лозим бўлади, каффорат эмас.
Савол: Саҳарликнинг охирги вақти қачон?
Жавоб: Субҳи содиқ кириши билан саҳарлик вақти тугаб, рўза вақти бошланади. Иккисининг ўртасини ажратиб турадиган учинчи бир вақт йўқ. Саҳарлик ўз вақтида бўлгани афзал. Лекин субҳи содиқ кирган-кирмагани борасида иккиланадиган даражада кечиктириш макруҳ.
Савол: Халқ орасида юрадиган «оқ ип билан қора ип ажрамагунча», «кесак отса кўринмагунча саҳарлик қилса бўлади» деган гаплар тўғрими?
Жавоб: Ояти каримада саҳарлик борасида келган «оқ ип билан қора ип» жумласида одамлар ўйлаганидек ҳақиқий оқ ва қора иплар эмас, балки «кун билан тун» назарда тутилган. Бир саҳобий бу ҳақда сўраганида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам оятдаги оқ ва қора ипдан мурод ҳақиқий оқ ва қора ип эмас, балки кун билан тун эканини айтганлар.
Кесак отса кўриниш-кўринмаслиги туннинг ёруғ ёки қоронғулигига боғлиқ. Лекин ҳозирги кундагидек барча жойда электр чироқлар, соатлар мавжуд замонда субҳи содиқ кирган-кирмаганини бу каби йўллар билан аниқлаш тўғри натижа бермайди.
«Мўминнинг қалқони» китобидан
Самарқанд вилоятидан 40 дан ортиқ имом-хатиб Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюриб, унинг илмий-маърифий фаолияти, тарихий экспозициялари ва аждодларимиздан қолган бой меросни ўрганиш имкониятлари билан танишди, хабар бермоқда iccu.uz.
«Учинчи Ренессанс чорраҳаси» мавзуси доирасида ташкил этилган ташриф давомида меҳмонларга ислом цивилизациясининг шаклланиши ва тараққиёти, турли даврларда илм-фан, таълим, маърифат ва маданият соҳаларида эришилган ютуқлар ҳақида маълумот берилди. Экспозициялар орқали улар тарихий жараёнлар, ноёб манбалар ва буюк алломаларнинг жаҳон цивилизацияси ривожига қўшган ҳиссаси билан яқиндан танишди.
Булунғур туманидаги Исори Ўрокли жоме масжиди ноиб имоми Илҳомжон Мардиев Марказда кўрганлари унда катта таассурот қолдирганини таъкидлади. Унинг айтишича, экспозициялар нафақат аждодлар меросини, балки мамлакатимиздаги бугунги ўзгаришларни ҳам чуқурроқ англаш имконини берди.
«Бу ерга аввалроқ келмаганимга афсусландим. Таассуротларим жуда катта. Ибтидоий жамоа тузумидан бугунги кунгача бўлган тарихий жараёнлар билан танишиб, кўплаб янги маълумотларга эга бўлдим, десам хато бўлмайди. Боболаримиз тарихи, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс даврлари, айниқса, бугунги ўзгаришлар ҳақидаги экспозициялар мени жуда таъсирлантирди. Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган ишларга алоҳида ҳавас билан қарадим.
Марказни кўриб, жамоатимизни ҳам бу ерга олиб келиш нияти туғилди. Худо хоҳласа, яқин кунларда масжидимиз жамоаси билан келиб, экспозицияларни яна бир бор кўришни режалаштиряпман. Бу — қайта-қайта келишга арзийдиган мажмуа. Барчага бу ерга ташриф буюришни тавсия қиламан.
Бугун мамлакатимиздаги тараққиёт биз кутганимиздан ҳам жадал кечаётганини кўриш мумкин. Бу ишларга ҳисса қўшаётган барчага, хусусан, давлатимиз раҳбарига миннатдорлик билдираман», — деди Илҳомжон Мардиев.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази тарихий меросни кенг жамоатчиликка етказиш, аждодларимизнинг илмий-маънавий ютуқларини ўрганиш ва уларни бугунги авлод билан боғлашга хизмат қилмоқда. Самарқандлик имом-хатибнинг ўз жамоатини ҳам Марказга олиб келиш нияти эса бундай ташрифларнинг маърифий аҳамиятини яна бир бор кўрсатади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати