Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
13 Апрел, 2026   |   24 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:24
Қуёш
05:47
Пешин
12:29
Аср
17:04
Шом
19:05
Хуфтон
20:21
Bismillah
13 Апрел, 2026, 24 Шаввол, 1447

Аллоҳнинг борлигини қандай қилиб биламиз?

31.03.2026   5826   4 min.
Аллоҳнинг борлигини қандай қилиб биламиз?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

﴿وَفِي أَنْفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ﴾

“Ўзингизда ҳам (мўжизалар бордир). Кўрмайсизларми” (Зориёт сураси, 21-оят).

Айримлар ушбу оятни эшитиб ўзига қарайди ва Аллоҳ инъом этган мўжизаларни кўрмайди. Ўзига қарайди-ю: “Менда ҳеч қандай мўжиза йўқ”, дейди.

Аллоҳга иймон келтирмаган инсон ўлимдан кейинги ҳаётга ишонмайди. Ўзидаги сон-саноқсиз мўжизаларни ҳам инкор этади. Ҳаётни фақат ейиш-ичишдан, ўйин-кулгудан иборат деб билади. Ўлим эса ҳамма нарсани ниҳоясига етказади деб ҳисоблайди. Агар улар озгина фикр юритганларида ўзларидаги мўжизаларни кўрган бўлардилар. Аллоҳ таолонинг инсонлар ҳақидаги оятлари жуда кўп. Қуйида айримларини келтириб ўтамиз:

﴿وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آَدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ﴾

“Роббинг Бани Одамнинг умуртқа поғонасидан, қиёмат куни “Бундан ғофил эдик” демасликларингиз учун зурриётларини олиб ўзларига ўзларини гувоҳ қилиб: “Роббингиз эмасманми?” деганида “Албатта Роббимизсан” деганларини эсла” (Аъроф сураси, 172-оят).

Бу оятни иймони йўқ кишига ўқиб берсангиз “Мен ҳеч нарсага гувоҳ бўлмаганман. Буни сезмаганман ҳам” деб айтади. Бироқ унинг гувоҳи бўлган. Бу ҳам ўзининг зарарига ишлайди.

Аллоҳнинг борлигини қандай қилиб биламиз? Яратган Зот бор бўлиши шартлигини яхши биламиз. Буни кофир ҳам билади. Фақат бировларнинг ҳисобига бўлса-да, бу дунёда маишат қилиб яшаб қолмоқчи бўлади.

Аввало Аллоҳ таоло нималарни ҳаром ва ҳалол қилгани ҳақида бир ўйлаб кўрайлик. Аслида нафсимиз ҳалол ва ҳаромнинг фарқига боради. Бунга мисол келтирамиз. Фараз қилинг бир йигит келиб сизга: “Қизинг билан бир хонада ёлғиз қолмоқчиман”, деса нима қиласиз? Уни ўлдириб қўйишингиз ҳам мумкин. Ўлдирмаган тақдирингизда ҳам уни урасиз. Ҳатто бошқа одамлар ҳам сизга ёрдамлашади.

Демак, бундай ишни ҳамма ёмон кўради, мўмин ҳам, мўмин бўлмаган ҳам. Лекин ўша йигит келиб: “Мен қизингизга уйланмоқчиман” деса уни яхши кутиб оласиз. Одамлар ҳам уни азиз меҳмон сифатида қабул қилади. Буни ҳаммага эълон ҳам қиласиз. Қизингизни унга бериб, никоҳ ўқитганингиздан кейин эса қизингиз билан бир хонада қолишига рози бўласиз.

Хўш, шу икки ҳолатнинг бир-биридан нима фарқи бор?

Демак, сиз нима яхши-ю нима ёмонлигини биласиз. Лекин буни сизга ким ўргатди? Яна бир мисол келтирайлик. Бир киши ўзининг хотини билан кўчада бемалол юра олади. Ҳамма одамларнинг кўз ўнгида хотини билан уйига кириб кетади. Аммо ўша одамнинг олдига бошқа бир бегона киши келиб қолса хотинини ундан қизғанади. Бегона кишининг уйига келганидан ўнғайсизланади.

Хўш, бу икки ҳолатда нима ўзгарди? Фарқ шундаки бири ҳалол бўлса, иккинчиси ҳаром. Буни ҳамма ажрата олади. Диндан умуман хабари йўқ одам ҳам буни англаб етади.

Янада оддийроқ мисол келтирайлик. Бир одам ўғрилик қилишни хоҳласа, аввало ҳеч ким йўқлигига ишонч ҳосил қилади. Кейин эса қоронғу тушишини пойлайди. Чунки қоронғуда одамлар деярли йўқ бўлади. Ўғирлайдиган нарсасини олгач ҳар томонга аланглаб, шошиб ортига қайтади. Кейин ўғирлаган нарсасини ҳеч ким билмайдиган жойга яшириб қўйишга ҳаракат қилади. Шу ҳолатга бир баҳо беринг. Ўғри ўзининг иши хатолигини билади. Лекин ўз уйидан нарса олмоқчи бўлган одам кундузи ҳам ҳамманинг кўз ўнгида уйига кириб чиқаверади. Уйидан хоҳлаган нарсасини олаверади, ҳеч кимдан хавфсирамайди. Чунки у ҳеч қандай нотўғри иш қилмаётганини яхши билади. Пора олаётган киши ҳаммадан яшириб олади. Аммо маошини олаётган киши биров кўриб қолишидан қўрқмайди.


Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Ўзбекистон Ислом цивилизацияси маркази Гиннеснинг рекордлар китобига киритилди

13.04.2026   315   4 min.
Ўзбекистон Ислом цивилизацияси маркази Гиннеснинг рекордлар китобига киритилди

2026 йил 13 апрель куни Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига “Largest museum of Islamic civilisation” — дунёдаги энг йирик ислом цивилизацияси музейи номинацияси бўйича Гиннеснинг Рекордлар китоби расмий рекорди берилди.


Тантанали тақдирлаш маросимида Гиннеснинг Рекордлар китоби ташкилотининг расмий вакили — судья Шейда Субаси иштирок этиб, Марказ барча белгиланган халқаро мезон ва стандартларга тўлиқ жавоб беришини тасдиқлади.


Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази — бу кенг қамровли илмий-маърифий ва музей мажмуаси бўлиб, у Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуси билан амалга оширилган йирик стратегик мегалойиҳа ҳисобланади. Мазкур Марказ “Янги Ўзбекистон”нинг ўзига хос платформаси сифатида илм-фан салоҳияти, бой маданий мерос ва замонавий технологияларни ягона маконда уйғунлаштиришга қаратилган.


Лойиҳа давлат раҳбарининг мамлакатнинг янги гуманитар қиёфасини шакллантириш, миллий ўзликни мустаҳкамлаш ва Ўзбекистонни жаҳон миқёсида ислом цивилизациясининг муҳим марказларидан бири сифатида илгари суришга қаратилган узоқ муддатли стратегиясини акс эттиради.


Бугунги кунда Марказ минтақанинг энг кўп ташриф буюриладиган илмий-маданий масканларидан бирига айланган бўлиб, ҳар куни ўртача 5 000 нафарга яқин ташрифчи қабул қилмоқда. Бу эса унинг аҳоли ва хорижий меҳмонлар орасида катта қизиқиш уйғотаётганини кўрсатади.


Марказ илк кунларданоқ янги турдаги илмий-маданий ва маърифий мажмуа сифатида концепция қилинган. Унда тарихий мерос ва замонавий мультимедиа технологиялари уйғунлашган ҳолда тақдим этилган. Экспозиция “Цивилизациялар, Шахслар, Кашфиётлар” тамойили асосида тузилган бўлиб, минтақанинг энг қадимги даврларидан тортиб, илм-фан юксалиши ва замонавий босқичигача бўлган тараққиёт изчил ёритиб берилади.


Марказ тузилмасида Қуръони карим зали алоҳида ўрин тутади. Унда Усмон Мусҳафи деб номланувчи энг қадимий қўлёзмалардан бири намойиш этилган бўлиб, у ЮНЕСКОнинг “Жаҳон хотираси” реестрига киритилган. Бу ноёб асар нафақат ислом цивилизациясининг беқиёс ёдгорлиги, балки илмий-тадқиқот ва маърифий фаолиятни бирлаштирувчи муҳим маънавий марказ сифатида ҳам катта аҳамиятга эга.


Марказ концепциясининг ўзига хослиги уни музей, илмий тадқиқот инфратузилмаси ва таълим муҳитини бирлаштирган илк намунага айлантириб, жаҳон музейчилик амалиётида янги босқични белгиламоқда.


Ушбу рекордга эришиш кўп ойлик тизимли иш натижаси бўлиб, музей параметрларини тасдиқлаш, тўлиқ ҳужжатлар тайёрлаш ва мустақил халқаро экспертлар иштирокида кўп босқичли верификация жараёнларини ўз ичига олди.


Музей коллекциясини шакллантиришда археология, нумизматика, тўқимачилик ва қўлёзмалар соҳасидаги етакчи халқаро мутахассислар иштирок этди. Бу эса экспозициянинг юқори илмий ва музей даражасини таъминлади.


Гиннеснинг Рекордлар китоби унвонининг берилиши нафақат Марказ кўламининг эътирофи, балки ушбу лойиҳани амалга оширишда иштирок этган юзлаб олимлар, мутахассислар ва экспертлар меҳнатига берилган юксак баҳодир.


Судья Шейда Субаси Марказ фаолиятини юқори баҳолаб, қуйидагиларни таъкидлади:

-Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази тарихий меросни замонавий музей технологиялари билан уйғунлаштиришнинг ноёб намунасидир. Лойиҳанинг кўлами, концептуал яхлитлиги ва амалга ошириш даражаси Гиннеснинг Рекордлар китоби мезонларига тўлиқ жавоб беради. Бу шунчаки энг йирик музей эмас — балки маданиятлар мулоқоти ва билимларни келажак авлодларга етказиш учун замонавий платформа ҳисобланади.


Ушбу рекорд Ўзбекистоннинг ислом илми, маданияти ва маърифатининг муҳим тарихий марказларидан бири эканини яна бир бор тасдиқлайди. Шу билан бирга, мамлакатнинг цивилизациялар мулоқоти, бағрикенглик ва маданий хилма-хиллик тамойилларига асосланган замонавий халқаро майдон сифатидаги нуфузини мустаҳкамлайди.


Гиннеснинг Рекордлар китоби мақомини қўлга киритиш Марказнинг дунёдаги энг йирик шундай музей сифатидаги ўрнини мустаҳкамлаб, уни интеллектуал меросни ўрганиш, асраш ва оммалаштириш бўйича етакчи халқаро платформалардан бирига айлантиради.


Келгусида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази халқаро илмий-маданий майдон сифатида янада ривожланиб, дунёнинг турли мамлакатларидан олим ва мутахассисларни бирлаштиради ҳамда “Янги Ўзбекистон”нинг гуманитар ташаббусларини глобал миқёсда илгари суришда муҳим драйвер бўлиб хизмат қилади.

t.me/islommarkazi

Ўзбекистон янгиликлари