04 Сентябр, 2026, 22 Рабиъул аввал, 1448
04 Сентябр, 2026, 22 Рабиъул аввал, 1448
Шайхул ислом, Муфтий Муҳаммад Тақий Усмоний ҳафизаҳуллоҳ суҳбатларининг бирида “жамиятдаги кўпчилик ўзбошимча фатво бериш ёки тиббиёт билан шуғулланиш каби икки касалликка дучор бўлган” деб огоҳлантирган эдилар.
Дарҳақиқат, диний таълимдан мутлақо бехабар инсонларнинг дин ва тиб илмини билмайдиганларнинг тиб билан машғул бўлишлари жиддий муаммодир. Бундай ҳолатлар динимизда қаттиқ қайтарилган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Кимки тиб(илми)ни билмай туриб табиблик қилса, у зоминдир” (Имом Абу Довуд ривояти).
Бошқа ҳадисда Набий алайҳиссалом: “Зарар кўриш ҳам, зарарга зарар қайтариш ҳам йўқ”, деганлар (Имом Аҳмад, Имом Ибн Можа, Имом Табароний ривояти).
Ушбу ҳадисларда беморларни муолажа қилувчи киши зиммасига улкан масъулият юкланагани, етарли билим ва малакага эга бўлсагина муолажага киришиши зарурлиги таъкидланмоқда.
Шунингдек, диний масалаларни чуқур англамаган, соха мутахассиси бўлмаганларнинг диний мавзулар ҳақида сўзлаши янада хатарлидир. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кимга илмсиз равишда фатво берилса, бунинг гуноҳи унга фатво берган кимсага бўлади”, дедилар.
Бошқа ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Одамларга фақат амир ёки маъмур, ёки риёкор томонидангина гапирилади”, деганлар.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф раҳимаҳуллоҳ бу каби хатардан қайтариб бундай деган эдилар: “Диний таълимдан мутлақо бехабар баъзи бир қаламкашлар тоифаси бўлиб, улар ўз мақолалари, чиқишлари ва ёзувларида исломий масалаларни баён қилишга уринадилар. Ўзларини билимдон кўрсатиб, одамларни йўлга солмоқчи бўладилар. Аслида эса бошқа ғаразлари бор. Кимгадир ёқиш, кимнингдир розилигини топиш учун ўша кимсаларга ёқадиган тарзда сафсата сотишга уринадилар. Оятларнинг маънолари таржимасини олиб, уни ўзларининг бузуқ фикрларига мосламоқчи бўлаверадилар.
Ҳадиси шариф билан бўладиган муомалалари ҳақида ҳам худди шу фикрларни айтиш мумкин. Уларнинг Аллоҳга, Исломга ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга қарши бу хил журъатларини кўриб, ҳайратдан ёқа ушлайсиз. Бу тоифа ҳам ўта хатарли тоифадир”.
Демак, ҳар бир соҳа ходими ўз мутахассислиги билан шуғулланишга одатлансин. Ўз навбатида инсонлар ҳам дуч келган одамдан эмас, балки ўз касбининг эгасига мурожаат қилишлари мақсадга мувофиқ.
Даврон НУРМУҲАММАД
BBC Studios’нинг Евроосиёдаги тижорий вакили Сергей Становкиннинг таъкидлашича, Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Тошкентда ўтган «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми Ўзбекистоннинг ўз тарихи ва цивилизацион меросини глобал аудиторияга мустақил овоз билан етказишга қаратилган янги медиа майдонига айланди, хабар бермоқда iccu.uz.
Сергей Становкин, BBC Studios’нинг Евроосиёдаги тижорий вакили
– Ушбу медиафорумнинг аҳамияти жуда катта. Профессионал оммавий ахборот воситалари вакилларини бир майдонга жамлаш ахборот муҳитида мутлақо бошқа натижа беради. Бугун блогерлик жадал ривожланаётган муҳим йўналишлардан бири бўлса-да, анъанавий ОАВнинг ўз аудиторияси, таъсир доираси, ишонч даражаси ва таҳририй сиёсати бор. Шу боис бу тадбирнинг айнан медиафорум шаклида ўтказилаётгани ва унда кўплаб халқаро ОАВ вакиллари иштирок этаётгани алоҳида аҳамиятга эга.
Эндиликда муҳим вазифа — халқаро медиа кун тартибида Марказий Осиё ва Ўзбекистонга янада кенг ўрин бериш. Бунинг учун Ўзбекистон ва Ислом цивилизацияси маркази ўз овози, ўз контенти ва самарали коммуникацияларига эга бўлиши керак. Чунки Ислом цивилизацияси марказининг дунёга айтадиган гапи, тақдим этадиган мазмуни бор.
Ислом цивилизацияси марказининг ташкил этилиши ҳам шу нуқтаи назардан жуда муҳим. У нафақат мамлакатлар ўртасида, балки ўтмиш ва келажак ўртасида ҳам кўприк яратади. Тарихни англаш келажакни тўғри қуришга ёрдам беради. BBC’да “Ўзбекистон — цивилизациялар чорраҳаси” рекламавий кампанияси бўлганида, мен бу ҳақда кўп ўйлаган эдим. Менимча, Ислом цивилизацияси маркази ҳам гуманитар соҳадаги ана шундай муҳим чорраҳалардан бири — у одамларни Тошкентга, Ўзбекистонга чорлайди ва турли мамлакатларни яқинлаштиради.
Ўзбекистонни халқаро маданий мулоқот учун муҳим майдонга айлантираётган асосий жиҳат — унинг фаоллиги ва ташаббускорлиги. Бу иқтисодиётда ҳам, маданиятда ҳам яққол кўринмоқда. Айниқса, келажакка қаратилган қараш Ўзбекистонни ажратиб туради. Ўтмишни ўрганиш жуда муҳим, аммо келажак ҳақида гапириш ва ривожланиш йўналишини белгилаш ҳам шунчалик аҳамиятли. Ана шунда янги ҳамкорлар ва янги тарафдорлар пайдо бўлади. Ўзбекистон буни жуда яхши амалга оширмоқда. Шу боис унинг дўстлари ва ҳамкорлари кўп. Ишончим комилки, Ўзбекистонни катта ва порлоқ келажак кутмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 