Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
25 Октябр, 2026   |   14 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:27
Қуёш
06:46
Пешин
12:12
Аср
15:46
Шом
17:31
Хуфтон
18:44
Bismillah
25 Октябр, 2026, 14 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   5184   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар

Ростгўйлик – Аллоҳнинг қиличи

06.05.2026   15909   3 min.
Ростгўйлик – Аллоҳнинг қиличи

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Сидқ ва унинг улуғлиги ҳақида машойих кўпгина қимматли сўзлар айтган эканлар, улардан баъзиларини келтириб ўтамиз.


1. Шақиқи Балхий қуддиса сирруҳу шундай дейдилар:

“Содиқ муриднинг ҳоли хурмо экиб, мева ўрнига тикан  ўсиб қолмасайди, деб хавотирда юрган одамга ўхшайди. Ёлғончи муриднинг ҳоли эса, тиканли бута экиб, хурмо беришини кутаётган одамга ўхшайди”.


2. Абул Фатҳ ал-Мосулий қуддиса сирруҳудан сидқ ҳақида сўраганларида, қўлларини темирчининг ўчоғига суқиб, ундан ловуллаган темир бўлагини олдилар, сўнг кафтларига қўйдиларда: “Сидқ мана будир!” дедилар.


3. Шунингдек, айтилибди: “Содиқ, ўзини ўлимга ҳозирлаган кишидир, у мабодо бирор бир сири очилиб қолгудай бўлса ҳам, ҳижолатда қолмаслигига ишонади”. Чунончи  Аллоҳ бу ҳақда марҳамат этибди:

“Агар (даъволарингизда) ростгўй бўлсангизлар ўлимни орзу қилинглар-чи?!” (Жума сураси, 6-оят).

Агар банда ўз ўлимига тайёргарлигида холис, самимий бўлса, ажалнинг қай вақтда келиши уни хавотирга солмайди, чунки Аллоҳ олдида уни хижолатга қолдирадиган ҳеч бир нарса йўқлигига ишонади.       


4. Зуннуни Мисрий қуддиса сирруҳу айтадилар:

“Сидқ – Аллоҳнинг қиличи, нимада синаб кўрилмасин, ҳаммасини кесади”.
 

5. Шунингдек, бир олим:

“Ким доимий бажарилишга буюрилган зиммасидаги фарзини адо этмас экан, бажарилиши маълум вақтларда белгиланган, фарз ибодатларини ҳам Аллоҳ қабул қилмайди”, деб айтганида, Ўша олимдан:

“Доимий фарз” ўзи нима, деб сўрабдилар. У олим: “Тўғрилик”, деб жавоб берибди.


 6. Бошқа бир солиҳ шундай деган экан:

“Ёлғончининг аломати, уни ундан талаб қилмасаларда ҳадеб бўлар-бўлмасга қасам ичаверишидир”.


7. Шунингдек, айтилибди:

“Хушомадчи одам сидқни, ростликни ҳидини ҳам тотмайди. У хоҳ ўзига хушомад қилсин, хоҳ ўзгага, буни асло фарқи йуқ”.

Аллоҳнинг Қуръони каримдаги: “Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга тақво қилинглар ва содиқлар ила бирга бўлинглар!” деган сўзини (Тавба сураси, 119-оят) қуйидагича шарҳлаган эканлар: “Эй Аллоҳга имон келтирган аҳли китоблар, бу дунёда содиқ бўлган мусулмонлар билан бирга бўлингиз, ёхуд имонингизни ҳақ ва  тўғри бўлган, Ислом дини билан ислоҳ қилишга эришсангиз, эртага жаннатда ҳам ҳақиқий, ростгўй, сиддиқлар билан бирга бўласиз”.

Илоҳиёт олимлари шундай деган эканлар:

“Сидқ – тўғрилик бу тариқатдаги ҳол мақомининг энг олий даражасидир. Бу дегани шуки, инсоннинг ички оламидаги кайфияти ва ташқи кўринишдаги кайфияти хоҳ одамлар ичида бўлсин, хоҳ танҳолик ҳолида бўлсин, умуман бир-биридан фарқ қилмаслиги лозим. Бу жуда ҳам нодир ва камдан кам учрайдиган ҳолдир”.

Сидқ – тўғрилик худди одамнинг сўзида бўлгани каби унинг руҳий ва маънавий ҳолида ҳам бўлади. Сидқнинг мана шу кўриниши унинг энг мукаммал шаклидир.


“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.