06 Сентябр, 2026, 24 Рабиъул аввал, 1448
06 Сентябр, 2026, 24 Рабиъул аввал, 1448
"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Бугун, ҳаётда ҳам, ижтимоий тармоқларда ҳам, тушунарсиз мантиққа гувоҳи бўласиз. Қўлида энг сўнгги моделдаги смартфон ҳамда спутник орқали видео улашаётган “эксперт”, бизга замонавий илмлар керак эмас, фақат нарги дунёмизга оид илмини ўрганинг, қолган ҳаммаси вақтни беҳуда сарфлаш, душманларнинг ўйини, деб бонг уради.
Энг ачинарлиси, бундай чиқишлар остида минглаб “лайк”лар ва “тўғри айтдингиз, болаларни бошқа илмларга берайлик” қабилидаги соддадил замондошларимизнинг изоҳлари пайдо бўлади.
Хўш, аслида-чи? Замонавий илмларни инкор этиш, тиббиёт, IT, астрономия ёки физикани “бегона илм” деб билиш қадриятларга тўғри келадими ёки бу мутаассибликми ёки ахборот хуружининг маҳсулими?
Эътибор берган бўлсак, зеҳниятимизга замонавий илмларни инкор қилувчи мифлар ўрнашиб қолган.
1-миф: “Дунёвий илмлар диндан узоқлаштиради”. Бу даъво – илмсизликнинг олий кўринишидир. Тарихга назар солайлик, бугун дунё тан олган Ибн Сино, Ал-Хоразмий, Мирзо Улуғбек, Ал-Беруний каби боболаримиз диний илмларни ҳам, замонавий фанларни ҳам бирдек мукаммал эгаллашган. Улар математика ва астрономияни ўрганиб, диндан узоқлашиб кетмаганлар. Аксинча, коинот қонуниятларини математик ҳисоб-китоблар орқали англаш уларнинг Яратувчининг қудратига бўлган ишончини янада мустаҳкамлаган.
Бугун тиббиётни инкор этиб, “табиб”лик даъво қилаётган, фарзандларини таълимдан узиб, фақат бир томонлама ўқитмоқчи бўлаётганлар аслида жамиятни заифлаштиришга хизмат қилмоқда. Кучсиз, қарам ва носоғлом жамият эса ҳар қандай ташқи кучнинг осон ўлжасига айланади.
2-миф: “Замонавий технологиялар, IT ва ижтимоий тармоқлар –бузғунчилик қуроли”. Технология бу, шунчаки восита. Пичоқ билан нон ҳам кесиш мумкин, инсон ҳаётига суиқасд қилиш ҳам. Муаммо пичоқда эмас, уни ушлаган қўлда.
Бугун сунъий интеллект (AI), дастурлаш ва космик технологиялар асрида яшаяпмиз. Агар биз ўз ёшларимизни ушбу соҳалардан узоқлаштирсак, уларни “зарарли” деб эълон қилсак, яқин келажакда ўзгаларга қарам бўлиб қоламиз. Ижтимоий тармоқларда ўтириб, “технологиядан узоқ бўлинг” дейишнинг ўзи иккиюзламачиликдир. Асл маърифат замонавий воситаларни эгаллаб, уларни жамият ва инсоният фойдасига ишлата олишдир.
Ахборот хуружларини ташкил этувчи ташқи кучлар ва мутаассиб оқимларнинг бош мақсади битта: жамиятни фикрлашдан тўхтатиш. Саводсиз, таҳлил қила олмайдиган, кимё ва физика қонунларини тушунмайдиган, тиббиётга ишонмайдиган одамни бошқариш жуда осон.
Замонавий илмлардан маҳрум одамда танқидий фикрлаш шаклланмайди. У ҳар қандай сохта даъватга, диний тус берилган ёлғон ахборотга осонгина ишонади.
Илм-фан ва технологиядан орқада қолган миллат ҳамиша қашшоқликка ва бошқаларга муҳтожликка маҳкум. Бу эса мутаассиблик тузоғига тушиш учун энг қулай шароитдир.
Соғлом тафаккур илмни “диний” ва “дунёвий”га ажратмайди. Инсониятга, жамиятга нафи тегадиган ҳар қандан фойдали билим – шарафлидир.
Касалларни даволаётган шифокорнинг меҳнати, мураккаб дастурларни яратиб, одамларнинг оғирини енгил қилаётган IT мутахассисининг иши, юртни замонавий техникалар билан обод қилаётган муҳандиснинг изланиши – буларнинг барчаси савобли ва даромадли йўналишлардир.
Қуръони каримда дунё ва охиратдаги барча яхшиликларни ўзида жамлаган гўзал дуолардан бири бор.
Бақара сураси 201-оятида: “Парвардигоро, бизга бу дунёда ҳам, охиратда ҳам яхшилик бергин ва бизни дўзах азобидан асрагин”.
Бу дуо нафақат охиратни, балки бу дунёдаги соғлиқ, ҳалол ризқ, бахтли оила, фойдали илм ва тинчлик-хотиржамлик каби барча яхшиликларни сўрашни ўз ичига олади.
Тармоқларда сизни замонавий илмлардан, тил ўрганишдан ва тараққиётдан тўсмоқчи бўлган виртуал “донишманд”ларнинг гапларига танқидий муносабатда бўлинг. Зеро, миллатни енгиш учун уни қурол билан вайрон қилиш шарт эмас, уни илмдан, китобдан ва тафаккурдан айиришнинг ўзи кифоя.
Шермуҳаммад Болтаев,
Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо
масжиди имом-хатиби
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 