Ҳадис шарҳи
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қазаъдан қайтардилар. Мен Нофеъга: “Қазаъ нима?” дедим. У: “Ёш бола боши (сочининг)нинг бир қисмини олиб, бир қисмини қолдириш”, деди» (Имом Муслим ривояти).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам умматни қазаъдан, яъни сочнинг баъзисини олиб, баъзисини қолдиришдан қайтардилар. Абу Довуд “Сунан”ида: “Сочнинг ҳаммаси олинади, ундан бирор нарса тарк қилинмайди. Баъзиси қисқартирилиб, баъзилари қолдирилмайди. Сочни қазаъ кўринишида олиш табиий хилқатни ўзгартириш ҳисобланади. Бу қайтариган амалдир”, деган.
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан қилинган бошқа ривоятда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига бир бола келтирилади. Унинг бошидаги баъзи сочлари олинган, баъзилари эса олинмаган эди. Шунда Расулуллоҳ: “Соч олсангизлар, барчасини олинглар ёки тарк қилсангизлар, барчасини тарк қилинглар”, дедилар.
Агар зарурат бўлмаса, қизларнинг кичигини ҳам, каттасини ҳам сочи қириб олинмайди. Бошда жароҳат бўлиб, даволаш учун соч олса, зарари йўқ. Чунки Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳижомага эҳтиёж сездилар ва эҳромдаликларида сочини олдирдилар.
«Ибн Умар розияллоҳу анҳумо: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қазаъдан қайтарганларини эшитдим”, деди. “Қазаъ нима?”, дедим. Убайдуллоҳ бизга ишора қилиб: “Агар боланинг сочини қириб олсангизлар баъзи жойларини олиб, баъзи жойларини қолдирманглар ёки бошнинг икки ёни ва олд томонини қолдирманглар”, деди.
Ҳазрат Али розияллоҳу анҳу: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аёлларнинг сочини қириб олишдан қайтарганлар”, деди. Барча ҳадисларда қазаъ ва унинг кайфияти, Аллоҳ таоло эркакларни ундан қайтаргани, сочларни қириб олиши кераклиги ҳақида гапирдик. Бу масала атрофлича изоҳланди. Аммо бу қайтариқ аёлларга тегишли эмас. Чунки аёлларга сочни қириб олиш вожиб эмас. Сабаби, соч аёлларга ҳусн ва зийнат қилиб берилган.
Соч – аёллар зийнатланишида энг муҳим нарса. Аёллар эрлари учун сочларини асрайдилар ва турмаклаб зийнатланишади.
Тўрт мазҳаб уламолари қазаъ турли жойларда бўлса, макруҳ эканига ижмо қилганлар. Агар даволаниш ва шу каби нарсалар бўлса, жоиз. Қазаънинг ҳаромлигига келсак, агар бирор киши у ишни ўзга диндагиларга ёки фосиқларга тақлидан қилса, ҳаром бўлади. Бу ҳақда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким бир қавмга тақлид қилса, у улардандир”, деганлар.
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким бир қавмга тақлид қилса, у улардандир. Яъни,ташқи кўринишда, кийинишда, баъзи амалларда кўринади”, дедилар».
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Имон келтирган зотлар учун диллари Аллоҳнинг зикрига ва нозил бўлган ҳақ (Қуръон)га мойил бўлиш (вақти) келмадими?! (Яна улар учун) илгари китоб ато этилган, сўнгра (пайғамбарларидан кейинги) муддат узайгач, диллари қотиб кетган кимсалар (яъни, яҳудий ва насронийлар) каби бўлиб қолмаслик (вақти келмадими)?! Уларнинг кўпи фосиқ (итоатсиз)дирлар!” (Ҳадид сураси, 16-оят).
Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ тафсирида бундай дейилади: «...(Яна улар учун) илгари китоб ато этилган, сўнгра (пайғамбарларидан кейинги) муддат узайгач, диллари қотиб кетган кимсалар (яъни, яҳудий ва насронийлар) каби бўлиб қолмаслик (вақти келмадими)?!..” Бу оят аслий ва фаръий масалаларда аҳли китобларга ўхшашдан қайтарилганига ишорадир».
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Умматим то ўзларидан аввалги замонлардагиларга қаричма-қарич, зироъма-зиро эргашмагунларича Қиёмат қоим бўлмайди. Ҳатто улар зоббнинг уясига кирган бўлишса, сизлар ҳам худди шундай унга кирасизлар”. “Ё Расулуллоҳ, форслар ва румларга ўхшабми?” дедик. У зот: “Улар бўлмай ким бўлсин?!” дедилар» (Имом Бухорий ривояти).
Манбалар асосида
Дилфуза РАҲИМОВА
тайёрлади.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қуръони карим билан муолажа қилиш – бу замонавий тиббиётдан воз кечиш дегани эмас. Балки, Набий алайҳиссаломнинг “Аллоҳнинг бандалари даволанинглар” дея таъкидлаганларидек, набавий суннатга амал қилишликдир. Ушбу набавий буйруқ бизларни касалликларга даво бўладиган ҳар бир йўлдан тўғри фойдаланишга ундайди.
Ишонч билан айтиш лозимки, Қуръон тиловати мўминлар учун энг яхши муолажадир. Дарҳақиқат, ундан миллионлаб инсонлар истифода қилганлар, яна истифода қиладилар. Муолажада фақат тиббиётгагина суянган киши Қуръонга бепарво бўлиб, кўплаб яхшиликлардан бебаҳра қолади. Агар сиз у билан муолажа қилсангиз ҳеч қачон зарар кўрмайсиз!
Қуръони карим билан муолажа қилиш - бу беминнат, зиён-заҳматсиз бўлиб, сиздан ҳеч қандай махсус вақт, махсус макон ёки ҳолат талаб қилмайди.
Қуръони карим билан муолажа қилиш – фақат касалликлардан даволаниш эмас. Балки, унинг тиловати ибодат бўлиб, унда раҳмат, саодат, тарбия, Аллоҳ таолога яқин бўлиш ва сизнинг дунёю-охиратда нажот бор. У жисмингиз, руҳингизни қайта қувватлантирувчи ва мукаммал ҳаётий дастурдир...
Айтиш лозим бўлган муҳим сўз: Азизларим! Мен турли вақтлар, ҳолатлар, касалликлар, мусибатлар ва қийинчиликларда Қуръони карим билан муолажа қилишни тажриба қилиб кўрдим ва билдимки, у ҳар қандай касалликлардан даволанишда энг яхши воситадир. Шунинг учун ҳам, Қуръони карим ҳаётимнинг ҳар бир лаҳзасида ҳамроҳимдир.
Мен касалликка чалинсам янада кўпроқ Қуръон ўқийман, тинглайман. Шунда Аллоҳ таоло қандай касаллик бўлса ҳам, менга тезда шифо сабабларини муҳайё қилади. Кенгчилик, бахт-саодатни тортиқ этади. Ҳеч қандай хафалик, ғам-ташвиш, малолликни ҳис қилмайман.
Ечими жуда қийин бўлган муаммога рўпара бўлсам, Қуръони карим менда улкан сабр, машаққатни енгиб ўтишда қувват, ишларни ҳал этишда ҳикмат ва хотиржамликни зиёда қилади. Доимо тўғри қарор қабул қилишимга ёрдам беради.
Агар бир ёмонликка йўлиқсам, ўзимда заифликни ҳис қилсам, ёки келажакдан қўрқувга тушсам, Қуръон ғайратимни оширади, қўрқувни кетказади. У ҳар қандай ҳолатда менга куч-қувват бағишлайди.
Сиз ҳам мен билан бирга бу гўзал муолажани тажриба қилиб кўрасизми?!
Инсоният бир неча минг йиллар давомида, ҳар бир замон ва маконда ўзи учун шифо излаб, турли усулларни қўллаб кўрган. Баъзилар турли бут, санамларни ясаб уларга ибодат қилган ёки қуёшга, оловга сиғинган ва ҳоказо... Лекин Набий алайҳиссалом Пайғамбар қилиб юборилганларидан сўнг шифо излашда ҳам барча учун энг тўғри йўлни белгилаб бердилар. Аллоҳ таоло у зотга умматларининг руҳлари ва жисмлари учун шифо ўлароқ Қуръони каримни нозил қилди.
Ўн тўрт асрдирки, мўминлар Аллоҳ таолонинг ушбу
﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ﴾
"Эй, одамлар! Сизларга Раббингиздан ваъз (насиҳат), кўксингиздаги нарсага шифо ва мўминларга ҳидоят ва раҳмат келди" (Юнус сураси, 57-оят) оятига ишонган ҳолда Қуръни Карим билан ўзларини муолажа қилиб келмоқдалар.
Ҳар жабҳада илғор мусулмонлар тиббиёт ривожида ҳам асосий пойдеворни қўйганлар. Ўрта асрлардан кейин илм-фан, хусусан, тиббиётда ривожланиш Ғарбга кўчди. Тиббиётда кимёвий моддаларга суяниб даволаш кенг ёйилди. Борлиқни Яратгувчи Зотни инкор этувчи, моддапараст ғарблик олимлар бу борада кўплаб ютуқларга эришдилар. Тиббиёт бизга қайта улар орқали кириб келди. Натижада мусулмон табибларнинг аксарияти табобат билан биргаликда Қуръони карим ва динимиз кўрсатмаларига мувофиқ дуолар билан даволашдан бутунлай йироқлашиб кетди. Биз қуйида Қуръони карим билан ҳаттоки, тузалмас касаллик бўлган саратонга ҳам баъзи оятларни ўқиб қандай муолажа қилиш мумкинлигини исботловчи илмий далилларни келтириб ўтамиз.
Биз бу изланишимиз орқали хавфли касалликларга ҳам Қуръони карим билан муолажа қилиш самараларини илмий асослаб барчани хусусан, шифокорларни қаноатлантиришни мақсад қилганмиз. Бунда Қуръони карим қай тарзда жисмнинг барча аъзоларини хусусан, иммунитет тизимини ошириши, бош мия ва юрак ҳужайралари фаолиятини яхшилашини кўриб чиқамиз.
"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли