Sayt test holatida ishlamoqda!
21 Iyul, 2026   |   7 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:29
Quyosh
05:03
Peshin
12:34
Asr
17:38
Shom
19:55
Xufton
21:26
Bismillah
21 Iyul, 2026, 7 Safar, 1448

Payg'ambar alayhissalomga itoat – Allohga itoatdir

23.10.2020   2747   4 min.
Payg'ambar alayhissalomga itoat – Allohga itoatdir

Alloh subhanahu va taolo Qur'oni karimning Niso surasi, 80-oyatida mana shunday marhamat qiladi:


اَعُوذُ بِالله مِنَ اشَّيْطانِ الرَّجِيم * بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ *


مَّنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللّهَ وَمَن تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً

Ma'nosi: 

“Kimki Payg'ambarga itoat etsa, muhaqqaq, Allohga itoat etgan bo'lur. Kimki (itoatdan) yuz o'girsa (ranjimang), Biz sizni ularning ustiga qo'riqchi qilib yubormadik”.

ShARH: Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga itoat etgan kishi Allohga itoat etganlik maqomiga erishadi va jannatga kiradi.

Payg'ambar alayhissalom Allohning bandasi, elchisidir. U zotning axloqi Qur'ondir. Allohga ishonganlar uchun dunyo va oxirat ishlarining barchasida eng go'zal o'rnak u zotdirlar. 

Aytgan so'zlari va qilgan ishlari Allohning tasarrufi va izni ostidadir. Qur'onni o'z hayotlariga mukammal tarzda joriy eta olgan zotdirlar. U zotning buyurganlari butkul Qur'onning ruhiga muvofiq bo'lib, faqat o'z zamonlari bilan bog'liq emas, balki barcha zamonlarga tegishlidir. Chunki u zotga Qur'onni ochiq sharhlash va tatbiq etish layoqati berilgan va hikmat o'rgatilgan. Chunonchi, Nahl surasi, 44-oyatida aytiladi (ma'nosi): “(Biz u oldingi payg'ambarlarni) ochiq hujjatlar va Kitoblar bilan (yuborganmiz). Sizga ham (ushbu) Zikrni (Qur'onni) nozil qildik, toki insonlar uchun nozil qilingan narsani ularga (tushuntirib) bayon qilib bering. Toki (yaxshi) tafakkur qilsinlar”.

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Bilinglarki, Alloh menga Qur'on bilan birga uning bir mislini (uning tatbiqoti va sharhi o'laroq) vahy qilgandir», deb marhamat qilganlar.

Oyatda ta'kidlanganidek, Allohga itoat va muhabbat Uning Rasuliga – u zotning sunnatiga ergashmoq bilan amalga oshadi. Kimki bularga ko'ngil rohati bilan taslim bo'lmasa, iymon keltirgan hisoblanmaydi (“Fayzul-Furqon”).  

Niso surasi, 59-oyat ma'nosi: “Ey iymon keltirganlar! Allohga itoat etinglar va Payg'ambarga itoat etinglar va o'zlaringizdan bo'lgan ishboshilarga ham…”

Niso surasi, 64-oyat ma'nosi: “Biz har bir payg'ambarni faqatgina – Allohning izni (amri) bilan – ularga itoat etilmog'i uchun yubordik”.

Niso surasi, 69-oyat ma'nosi: “Kimda-kim Allohga va Payg'ambarga (sidqi dildan) itoat etsa, ana o'shalar Alloh ne'mat bergan payg'ambarlar, siddiqlar, shahidlar va solih zotlar bilan birga bo'lgaydirlar. Ular qanday go'zal hamrohdirlar!” 

Oli Imron surasi, 172-oyat ma'nosi: “U (mo''min)lar o'zlariga jarohat etganidan keyin ham (mushriklarni quvib, orqaga surib tashlash uchun) Alloh va Rasuli(ning chaqirig'i)ga itoat etganlardir. Oralaridan go'zal amal qilganlar va muttaqiy bo'lganlar (Allohning amrlariga mos yashab, gunohlardan saqlanganlar) uchun ulug' mukofot bordir”.

Isro surasi, 16-oyat ma'nosi: “Biz qachon biror mamlakatni halok qilishni xohlasak, uning (maishatparast va) to'qchilikdan yayragan (o'zini boy ko'rib, Allohga ehtiyoj sezmagan) kattalariga (etkazuvchilar orqali ibodat va itoat etishni) buyururmiz. Ular u erda (diniy qoidalarni buzib) fosiqlik (va itoatsizlik) qilishgach, shunda u (yurt)ning ustiga azob so'zi haq (va muqarrar) bo'lur. So'ng Biz uni er bilan yakson qilurmiz”.

 Hazrati Jobir ibn Abdulloh rivoyat qiladilar: Farishtalar: «...Kimki Muhammad sollallohu alayhi va sallamga itoat etsa, Alloh taologa itoat etgan bo'ladi, kimki Muhammad sollallohu alayhi va sallamga osiylik qilsa, Alloh taologa osiylik qilgan bo'ladi...», – deyishdi» («Sahihi Buxoriy», 7281-hadis).

Tarjimon va sharhlovchi

Mirzo Kenjabek

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ota – oila ustuni

21.07.2026   301   2 min.
Ota – oila ustuni

Ota – oilaning suyanchi, farzandning qalqoni, jamiyatning ustuni. Farzand tarbiyasi – bu faqat onaning emas, balki otaning ham vazifasidir. Chunki oila ikki qanot, sog‘lom bo‘lsagina, to‘g‘ri parvoz eta oladi. Alloh taolo kalomida bunday deydi: “Ey mo‘minlar, o‘zlaringizni va oilangizni do‘zax o‘tidan saqlang!” (Tahrim surasi, 6-oyat).  Bu oyatdan ma’lumki, Alloh taolo har bir musulmon erkakni o‘z oilasi, xususan, farzandlari uchun javobgar qilib qo‘ygan. Ularning ma’naviy-axloqiy darajada yuksak bo‘lishi bir tomondan otaning ham vazifasidir.

Ota – oilaning imomidir, u namozdagi imomdek, oilasini to‘g‘ri yo‘lga boshlashi kerak. Chunki bir jihatdan, oyatda zikr etilganidek, ular ayollarga ham rahbardirlar, o‘z hukmronligi mustahkam bo‘lgan oilada, albatta, farzandlar ham aqlli, farosatli bo‘lib yetishadi. Yosh bolaning qalbi oppoq sahifaga o‘xshaydi. Ota bu sahifaga qanday so‘zlar yozsa, farzandning kelajagi shunga ko‘ra shakllanadi. Demak, bolaga iymon, halollik, sabr, mehr-oqibat, fidoyilik kabi fazilatlarni berish otaning birinchi navbatdagi burchidir.

Afsuski, ayrim otalar farzandining jismoniy ta’minotini qilib, axloqiy va ma’naviy tarbiyasini unutmoqda. Mehrsiz go‘zal oqibat shakllanmaydi. Farzandga yangi telefon, kiyim olish emas, uni namozga o‘rgatish, halol-haromni anglatish, Alloh sevgisini yuragiga solish muhimroq. Chunki bola ota nima qilsa, o‘sha yo‘ldan yuradi. Bolalar otalarini o‘zlariga “qahramon” sifatida tanlashadi. Ota tongda bomdodga tursa, farzand ham tongda uyg‘onishni o‘rganadi. Ota halol mehnat qilsa, farzand halollikni qadrlaydi. Farzandlar otalarning vijdoni, ularning pok e’tiqod natijasidir.

Ota – o‘z hayoti bilan dars beradigan inson. Islom olamining yetuk namoyandasi Fotima Samarqandiyaning otasi – buyuk muhaddis va faqih Muhammad ibn Ahmad Samarqandiyning o‘zaro munosabatlarida ko‘ramiz. Fotima Samarqandiya yoshligidan ilm o‘rgandi. Otasi uni nafaqat dunyo ilmlariga, balki Qur’on, fiqh va hadisga oshno qildi. Fotima ilmda otasining eng yaqin shogirdi, hayotda esa eng sodiq yordamchisi edi. Ustoz sifatida otasi uni buyuk alloma sifatida tarbiyaladi. Otasi unga o‘z qo‘li bilan fiqhiy masalalar yozilgan daftarini ishonib topshirgan. Bu nafaqat ilmiy ishonch, balki otalik e’tibori va muhabbatining yorqin belgisi edi.

Farzandingiz sizga Allohning omonati. Uni faqat dunyoviy emas, axloqiy va diniy tarbiya bilan ham boyiting. Har bir o‘rgatgan duoingiz, har bir qilgan mehribonligingiz, har bir amalingiz – siz uchun sadaqai joriyadir. Bu dunyodan o‘tganingizdan so‘ng ham sizga ajr bo‘lib qaytaveradi. Unutmang, yaxshi farzand bu – otaning eng buyuk merosidir.

Mahfuza BOZOROVA,
“Jo‘ybori Kalon” ayol-qizlar o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi o‘qituvchisi
“Mo‘minalar” jurnalining 2025 yil 9-sonidan

Maqolalar