Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Aprel, 2026   |   25 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:28
Asr
17:05
Shom
19:06
Xufton
20:22
Bismillah
14 Aprel, 2026, 25 Shavvol, 1447

Ajoyib javob! (1-qism)

29.08.2020   3695   3 min.
Ajoyib javob! (1-qism)

 

O'zga din vakillaridan biri musulmon olimiga savol berdi: “Quro'onni o'qib chiqdim va natijada menda bir necha savollar paydo bo'ldi. Ishonib aytamanki ushbu savollarimga javob bera olmaysiz”.

“Marhamat, avval savolingizni bering, xulosa qilishga aslo shoshilmang!” dedi musulmon olimi.

Savolim quyidagicha: “Baqara surasining 260-oyatida: “Ey Robbim, menga o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat”, degan. Demak, Ibrohim ham o'liklar qayta tirilishiga ishonmagan. Bu esa Qur'onning mo''jizaviy kitobligiga shubha keltiradi”.

“Avvalo oyatni to'liq aytmadingiz. Oyatning to'lig'i quyidagicha: Esla, Ibrohim: «Ey Robbim, menga o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat», deganda, U zot: «Ishonmadingmi?» dedi. U: Ore, lekin qalbim xotirjam bo'lishi uchun», dedi. U zot: «Qushdan to'rtta olgin-da, o'zingga tortib, kesib maydala, so'ngra ulardan har bir toqqa bo'laklarini qo'ygin, keyin ularni o'zingga chaqir, huzuringga tezlab kelurlar va bilginki, albatta, Alloh aziz va hakim zotdir», dedi.

Ibrohim alayhissalom Alloh taolo o'liklarni tiriltira olishiga hech qanday shubha qilmaganlar. U zot alayhissalomning bunga ishonchlari komil edi. Shuning uchun ham Alloh taolo «Ishonmadingmi?» deb so'raganida: «Ore (ishondim), lekin qalbim xotirjam bo'lishi uchun», dedilar. Dilda ishongan narsani, ko'z bilan ko'rib, Alloh taoloning qudratidan ko'ngil xotirjam bo'lishi uchun so'raganlar.

Shuningdek, savolga yaxshilab e'tibor bering! “Ey Robbim, menga o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat”, demak “o'liklarni tiriltirasanmi?” emas balki “o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat”, deyaptilar.

Sizga bir misol, hozirda dehqon ham, cho'lda yashovchi badaviy ham uyida elektrdan foydalanadi, to'g'rimi? Lekin elektrni qanday kelishini bilmaydilar. Biroq ular hayotda undan foydalanayotganlari rost. Axir keyinchalik uni qayerdan kelishini o'rganish va bilishlari elektrdan foydalanishi yoki foydalanmasligini o'zgartirmaydiku.

Hulosa shuki, Ibrohim alayhissalom Alloh taologa bo'lgan iymonlarida hargiz shubhaning uchquni ham bo'lmagan. Bu erda siz oyatning haqiqatini tushunmagansiz xolos (savol-javobning davomi bor).

 

Yahyo ABDURAHMONOV Ubaydulloh o'g'li,

“Shayx Zayniddin” jome masjidi imom-xatibi.

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Agar menga tosh otmasdan turolmasangiz....

13.04.2026   3611   3 min.
Agar menga tosh otmasdan turolmasangiz....

Bismillahir Rohmanir Rohiym

1. Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhuda namoz arkonlarini o‘rniga qo‘yib, chiroyli o‘qigan qullarini ozod etish odati bor edi. Xojalarining bunday fe’lini bilgan qullari xo‘jako‘rsinga chiroyli namoz o‘qirdilar. Hazrati Abdulloh roziyallohu anhu esalar  ularni  ozod  etardilar. Bu  haqda  kimdir u zot roziyallohu anhuga buni eslatganida: “Modomiki, kimdir Allohning diniga aloqador narsada meni aldamoqchi ekan, marhamat, men aldanishga tayyorman!” – deb javob beribdilar.

2. Axnaf ibn Qays[1] quddisa sirruhudan:

– Xushxulqlikni kimdan o‘rgandingiz? – deya so‘rashganda u zot quddisa sirruhu:

– Qays ibn Osim an-Naqriy quddisa sirruhudan, – deb javob berdilar.

Shunda undan:

– Qaysning qay bir xulqidan ibratlandingiz, – deya so‘rashganida hazrati Axnaf aytdilar:

– Bir gal Qaysning joriyasi unga kabob qovuradigan cho‘g‘li idishda kabob keltirayotib qo‘lidan tushirib yubordi. Ittifoqo, bu uning chaqalog‘ining ustiga tushib, go‘dak  nobud  bo‘ldi. Bundan boyagi  cho‘ri ayol dahshatga tushib, aqldan ozayozdi. Bu holni ko‘rgan Qays unga shunday dedilar:

– Qo‘rqma, senga hech qanday ziyon yetmaydi, men seni Alloh yo‘lida, Alloh uchun ozod etdim!

3. Bolalar Uvays Qaraniy quddisa sirruhuni ko‘rishganida tosh otishardi. Shunda u zot quddisa sirruhu aytardilar:

– Agar menga tosh otmasdan turolmasangiz, mayli, oting, faqat maydarog‘idan, toki oyoqlarimni qattiq jarohatlamasin. Yo‘qsa, turib ibodat qilishga yaramay qolaman.

4. Bir gal qandaydir kishi Axnaf ibn Qays quddisa sirruhuga dashnom bergani holda ketidan ergashib kelardi. U zot o‘z mahallalariga yaqin yetib kelganlarida to‘xtab shunday dedilar:

– Ey yigit, menga tag‘in aytadigan gaping bo‘lsa, hammasini shu yerda aytaqol, yo‘qsa, bu mahallaning ba’zi telbasifat kishilari so‘kinishingni eshitib senga zarar yetkazib qo‘yishlari  mumkinligidan  xavotirdaman.

5. Naql qilishadiki, bir kuni amirul mo‘miniyn Ali ibn Abu Tolib karramallohu vajhahu xizmatkorni chaqirgan edilar, javob bermadi. Qayta-qayta chaqirgan edilar, yana javob bermadi... Nochor, o‘zlari turib borib so‘radilar:

– Chaqirganimni eshitmadingmi?..

Xizmatkor eshitganiga iqror bo‘ldi. Shunda Mo‘minlar amiri karramallohu vajhahu:

– Chaqirganimni eshitgan bo‘lsang, nimaga axir javob bermaysan, – deb so‘radilar. Shunda xizmatkor:

– Jazolamasligingizni bilib, shunchaki eringanimdan bormagandim...– deya javob berdi.

Shunda hazrati Ali karramallohu vajhahu unga:

– Seni Alloh uchun ozod etdim! – dedilar.

“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.


[1] Axnaf ibn Qays (Alloh u zotdan rozi bo‘lsin) benihoya kamtar va ko‘plab yaxshi xulq sohibi bo‘lganlar. Arablar u kishini maqtalgan xulq va odoblari tufayli misol qilib keltiradilar - Muharrir.

Maqolalar