Joriy yilning 15-16-oktyabr kunlari Qohira shahrida bo‘lib o‘tgan “Fiqhiy ixtiloflarni madaniy boshqarish” mavzusidagi konferensiyada so‘zga chiqqan Misr diyori muftiysi Doktor Shavqiy Allom jumladan shunday dedi: “Bu yilgi anjuman fiqhiy ixtiloflar nuqtayi nazaridan nafaqat fikriy va axloqiy muammolarni hal qiladi, balki ushbu ixtiloflardan to‘g‘ri va oqilona foydalanish orqali zamonaviy sivilizatsiya sharoitida fatvo berish va fiqhiy hamkorlikni yo‘lga qo‘yishda eng faol mexanizmga aylanadi. Shuni ta’kidlab o‘tmoqchimanki, har yili ushbu konferensiyani butun islom ummati katta qiziqish va e’tibor bilan kuzatib boradi. Zotan, ushbu konferensiyada ko‘tarilgan masalalarning muhimligi va katta e’tiborga molikligi hamda unda ko‘tarilgan masalalarning yechimi va xulosalari tez orada islom ummatining yuksalishiga xizmat qiladigan dasturul amalga aylanishi bilan bir qatorda, terroristik va ekstremistik guruhlarning rejalarini barbod qiladigan kuchga aylanadi”.
Doktor Shavqiy Allom o‘z so‘zida yana quyidagilarni qo‘shimcha qildi: “Bu yilgi anjuman eng muhim diniy mavzulardan biri bo‘lmish “fiqhiy ixtiloflarni madaniy boshqarish” masalasini tadqiqot va maslahat uchun ish stoli ustiga qo‘ydi. Ushbu masala hozirgi tez o‘zgarib borayotgan zamonda ummatning ehtiyoji eng ko‘p tushayotgan zamonaviy masalalardan ekanligi ham barchaga ma’lum. Zero, fiqhiy ixtiloflar musulmon ulamolari nazdida sog‘lomlashtiruvchi vosita sifatida baholanib, u islom fiqhining hayotiyligi va har qanday zamon va makonga mos kelishini o‘zida aks ettiradi. Darhaqiqat, boshqa ummatlarda kamdan kam uchraydigan fiqhdagi shunday sog‘lom raqobat islom qonunchiligi va fiqhining boyib borishida faol o‘rin tutgan. 
Shavqiy Allom o‘z so‘zida davom etib: “Ixtiloflarni boshqarish masalasi uzoq kechgan tarixiy davrlardan keyin ham hamon insoniyat ongini mashg‘ul qilib kelmoqda. Insoniyat o‘tgan vaqt davomida ba’zida ixtiloflarning samarasidan manfaat topgan bo‘lsa, ba’zida esa, diniy mutaassiblik yoki guruhvozlik yohud mazhabparastlik oqibatida ko‘p qiyinchilik va mashaqqatlarni boshidan kechirgan. Shuning uchun fiqhiy ixtiloflar masalasini madaniy muomala orqali hal etishning musulmonlarning birligini ta’minlashda, ularni boshqa turli dinlar, madaniyatlar va sivilizatsiyalar bilan tinch-totuv yashashlarida ta’siri kattadir. Batahqiq, musulmon ummati ixtiloflarning ko‘pligi va manba’sining xilma-xilligiga ko‘ra mutashaddid kuchlarning aralashuvidan juda katta zarar ko‘rdi. Takfir masalasiga o‘ta shiddatli tus berildiki, uni faqat musulmonni dindan chiqarish maqsadida ishlatishga o‘tib qolindi. Takfir masalasi shu darajada keng avj olib ketdiki, alaloqibat Alloh taolo harom qilgan nohaq qon to‘kilishigacha borib yetdi. Unday kuchlarning qadami qayerga yetmasin, o‘sha yerda fitna tarqaldi. Natijada, butun olamga haqiqiy ma’nodagi xavfu xatarni yuzaga keltirdi. Fiqhiy ixtilofni boshqarishdagi qoloq va qotib qolgan bunday harakatlar bizlarning yurtimiz va xalqlarimizga yaxshilikni istamaydigan ba’zi bir davlatlar va kuchlarning rejasiga juda mos keldi. Oqibatda, ana shunday qoloqlikdan dinimizga, xalqimizga va tinchligimizga rahna soladigan xatarlar paydo bo‘ldi. Hozirgi kunda ulamolar va fuqaholarning zimmasida ana shunday buzg‘unchi fikrlarga qarshi turish mas’uliyati bordir”-dedi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

Fatvo bo‘limi mudiri

H.Ishmatbekov