Eronning etakchi «Isfahan Ziba» gazetasida «O'zbekistonning Hiva mo'jizalariga bir nazar: Isfahondan Dorulislom Horazmgacha» sarlavhali maqola chop etildi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Nashrning butun bir sahifasini egallagan mazkur material eronshunoslik bo'yicha katta ekspert, «Isfahan Ziba» gazetasi muharriri Nafisa Hujjatiyning mamlakatimizdagi tarixiy maskanlar – Samarqand, Buxoro, Hiva, Afshona, Shahrisabz, Urganch va Toshkent shaharlariga qilgan ikki haftalik sayohati tafsilotlari qalamga olingan.
«Biz Hivani tarixiy «Horazm» nomi bilan bilamiz. Hiva O'zbekiston g'arbidagi kichik, ammo maftunkor shahar bo'lib, uni ko'rib hayratda qolasan kishi. Boisi, uning Yazd va Isfahondagi madaniy meros ob'ektlari bilan o'xshash jihatlari ko'p, – deb yozadi muallif. – O'zbekistonga qilgan safarim haqidagi hikoyani bir nechta alohida maqolalarda bayon qilmoqchiman. Bu mamlakatga ikki haftalik safarim davomida ko'rgan olti shaharning har birida juda ko'p qiziqarli voqealar borki, ularning hammasini bitta maqolada yozib bo'lmaydi».
Muallif, shuningdek, keng qamrovda yozilgan hikoya tarzidagi maqolasida, asosan, Hivaga tashrif tafsilotlari, jumladan, aholining mehmondo'stligi, qadimiy minoralar jilosi-yu, Hivada suratga olingan mashhur jahon kinofil'mlarida aks etgan tarixiy obidalar, shuningdek, fors yozuvidagi toji bilan Hiva ramziga aylangan minora tarixini bayon etgan.
Shuningdek, maqolada buyuk ajdodlarimizdan yodgorlik bo'lib qolgan mashhur minoralar tarixi haqidagi ma'lumotlar mushtariylar e'tiboriga havola qilingan. Hususan, Hiva shahri markazida joylashgan «Ichan qal'a» me'moriy yodgorligi 1990 yilda YuNESKOning Butunjahon madaniy merosi yodgorliklari ro'yxatiga kiritilgani alohida qayd etilgan.
Nafisa Hujjatiy yurtimizda xorijiy sayyohlarni jalb qilish maqsadida turli ko'rgazmalar tashkil etilayotganini yuqori baholab, O'zbekistonni sayyohlik salohiyati boy davlat sifatida e'tirof etgan.
Muallif Hiva shahrining tungi hayotidan va sayyohlar uchun tashkil etilayotgan rang-barng madaniy dasturlar muhitidan hayratga tushganini ham ta'kidlagan.
«Bir necha oy oldin Hiva shahrida o'zbek xalqining buyuk ajdodlaridan biri - Pahlavon Mahmud xotirasi uchun o'tkazilgan «Pahlavon Mahmud – Bahodirlar o'yinlari» xalqaro turnirida birinchi o'rinni egallagan eronlik Rizo Qitosiy sharafiga Eron bayrog'i ko'tarildi. Yana bir muhim jihat: Dorulislom Hiva tangalaridir. Hivadagi ko'hna ark antropologiya muzeyida «Zarb Dorul Islom Horazm» yozuvi tushirilgan tangalar hech bir sayyohni bee'tibori qoldirmaydi», - deb yozadi «Isfahan Ziba» gazetasida bosilgan maqola intihosida.
O'zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Qur’oni karim bilan muolaja qilish – bu zamonaviy tibbiyotdan voz kechish degani emas. Balki, Nabiy alayhissalomning “Allohning bandalari davolaninglar” deya ta’kidlaganlaridek, nabaviy sunnatga amal qilishlikdir. Ushbu nabaviy buyruq bizlarni kasalliklarga davo bo‘ladigan har bir yo‘ldan to‘g‘ri foydalanishga undaydi.
Ishonch bilan aytish lozimki, Qur’on tilovati mo‘minlar uchun eng yaxshi muolajadir. Darhaqiqat, undan millionlab insonlar istifoda qilganlar, yana istifoda qiladilar. Muolajada faqat tibbiyotgagina suyangan kishi Qur’onga beparvo bo‘lib, ko‘plab yaxshiliklardan bebahra qoladi. Agar siz u bilan muolaja qilsangiz hech qachon zarar ko‘rmaysiz!
Qur’oni karim bilan muolaja qilish - bu beminnat, ziyon-zahmatsiz bo‘lib, sizdan hech qanday maxsus vaqt, maxsus makon yoki holat talab qilmaydi.
Qur’oni karim bilan muolaja qilish – faqat kasalliklardan davolanish emas. Balki, uning tilovati ibodat bo‘lib, unda rahmat, saodat, tarbiya, Alloh taologa yaqin bo‘lish va sizning dunyoyu-oxiratda najot bor. U jismingiz, ruhingizni qayta quvvatlantiruvchi va mukammal hayotiy dasturdir...
Aytish lozim bo‘lgan muhim so‘z: Azizlarim! Men turli vaqtlar, holatlar, kasalliklar, musibatlar va qiyinchiliklarda Qur’oni karim bilan muolaja qilishni tajriba qilib ko‘rdim va bildimki, u har qanday kasalliklardan davolanishda eng yaxshi vositadir. Shuning uchun ham, Qur’oni karim hayotimning har bir lahzasida hamrohimdir.
Men kasallikka chalinsam yanada ko‘proq Qur’on o‘qiyman, tinglayman. Shunda Alloh taolo qanday kasallik bo‘lsa ham, menga tezda shifo sabablarini muhayyo qiladi. Kengchilik, baxt-saodatni tortiq etadi. Hech qanday xafalik, g‘am-tashvish, malollikni his qilmayman.
Yechimi juda qiyin bo‘lgan muammoga ro‘para bo‘lsam, Qur’oni karim menda ulkan sabr, mashaqqatni yengib o‘tishda quvvat, ishlarni hal etishda hikmat va xotirjamlikni ziyoda qiladi. Doimo to‘g‘ri qaror qabul qilishimga yordam beradi.
Agar bir yomonlikka yo‘liqsam, o‘zimda zaiflikni his qilsam, yoki kelajakdan qo‘rquvga tushsam, Qur’on g‘ayratimni oshiradi, qo‘rquvni ketkazadi. U har qanday holatda menga kuch-quvvat bag‘ishlaydi.
Siz ham men bilan birga bu go‘zal muolajani tajriba qilib ko‘rasizmi?!
Insoniyat bir necha ming yillar davomida, har bir zamon va makonda o‘zi uchun shifo izlab, turli usullarni qo‘llab ko‘rgan. Ba’zilar turli but, sanamlarni yasab ularga ibodat qilgan yoki quyoshga, olovga sig‘ingan va hokazo... Lekin Nabiy alayhissalom Payg‘ambar qilib yuborilganlaridan so‘ng shifo izlashda ham barcha uchun eng to‘g‘ri yo‘lni belgilab berdilar. Alloh taolo u zotga ummatlarining ruhlari va jismlari uchun shifo o‘laroq Qur’oni karimni nozil qildi.
O‘n to‘rt asrdirki, mo‘minlar Alloh taoloning ushbu
﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ﴾
"Ey, odamlar! Sizlarga Rabbingizdan va’z (nasihat), ko‘ksingizdagi narsaga shifo va mo‘minlarga hidoyat va rahmat keldi" (Yunus surasi, 57-oyat) oyatiga ishongan holda Qur’ni Karim bilan o‘zlarini muolaja qilib kelmoqdalar.
Har jabhada ilg‘or musulmonlar tibbiyot rivojida ham asosiy poydevorni qo‘yganlar. O‘rta asrlardan keyin ilm-fan, xususan, tibbiyotda rivojlanish G‘arbga ko‘chdi. Tibbiyotda kimyoviy moddalarga suyanib davolash keng yoyildi. Borliqni Yaratguvchi Zotni inkor etuvchi, moddaparast g‘arblik olimlar bu borada ko‘plab yutuqlarga erishdilar. Tibbiyot bizga qayta ular orqali kirib keldi. Natijada musulmon tabiblarning aksariyati tabobat bilan birgalikda Qur’oni karim va dinimiz ko‘rsatmalariga muvofiq duolar bilan davolashdan butunlay yiroqlashib ketdi. Biz quyida Qur’oni karim bilan hattoki, tuzalmas kasallik bo‘lgan saratonga ham ba’zi oyatlarni o‘qib qanday muolaja qilish mumkinligini isbotlovchi ilmiy dalillarni keltirib o‘tamiz.
Biz bu izlanishimiz orqali xavfli kasalliklarga ham Qur’oni karim bilan muolaja qilish samaralarini ilmiy asoslab barchani xususan, shifokorlarni qanoatlantirishni maqsad qilganmiz. Bunda Qur’oni karim qay tarzda jismning barcha a’zolarini xususan, immunitet tizimini oshirishi, bosh miya va yurak hujayralari faoliyatini yaxshilashini ko‘rib chiqamiz.
"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li