Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Aprel, 2026   |   25 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:28
Asr
17:05
Shom
19:06
Xufton
20:22
Bismillah
14 Aprel, 2026, 25 Shavvol, 1447

“Folga borma folsiz yurma”mi

17.07.2019   4974   5 min.
“Folga borma folsiz yurma”mi

Bugun juda ham dolzarb masalalardan biri xususida suhbatlashamiz. Ayni paytda butun dunyoning eng katta muammolaridan biri bo‘lgan musulmonlarning boshiga musibatlar keltirib, iymonlaridan ayrilishiga sabab bo‘layotgan sehr, folbinlik va munajjimlik zamonamizning boshiga bitgan balo bo‘ldi, desak xato qilmaymiz.

Islom ulamolari sehrgar shak-shubhasiz, kofir bo‘ladi, degan hukmni o‘qishgan. Bunga hujjat sifatida quyidagi oyat keltiriladi: «Balki odamlarga sehr o‘rgatadigan shaytonlar kofir edilar» (Baqara surasi, 102).
La’natlangan shaytonning odamlarga sehr o‘rgatishdan ko‘zlagan birdan-bir maqsadi – ularni mushrikka aylantirishdir. Alloh o‘ziga shirk keltirgan insonni hech qachon kechirmaydi. 

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Kimki bashoratgo‘y yoki folbinning oldiga borib, aytayotgan gapini rost deb bilsa, u shubhasiz, Muhammadga tushgan narsaga kufr keltiribdi» (Abu Dovud, Nasoiy, Ibn Moja).

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Kimki bashoratgo‘yning oldiga borib, undan biron narsani so‘rasa, qirq kungacha uning bironta ham namozi qabul qilinmaydi» (Muslim rivoyati).
Oisha roziyallohu anho aytdilar: «Odamlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan folbinlar haqida so‘rashdi. U zot roziyallohu anho: «Ular haq emaslar», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, ular gohida shunday gaplarni aytadilarki, u haq bo‘lib chiqadi», deyishdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Bu haq kalimani jin o‘g‘irlab o‘g‘rincha bilib oladi-da uni do‘sti folbinning qulog‘iga quyadi. Folbinlar esa unga yuzta yolg‘onni aralashtirib yuboradilar», dedilar» (Muttafaqun alayh).

Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhu aytganlar: «Folbin – sehrgar, sehrgar esa kofirdir». 

Bu hol shu qadar keng rivoj olganki, ommaviy axborot nashrlari ham munajjimlar bashoratiga alohida e’tibor qaratib, odamlarning yulduziga qarab fol ochish bilan ovora. Allohning kalomi, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning hadisi shariflari bir chetda qolib, odamlar shaytonga rostmana shogird tutingan folbinlarning so‘zlariga quloq soladilar. Yuqorida gunohi kabira rukni ostida kelgan xabarlarda bir hadis e’tiborimizni o‘ziga tortadi. Rosululloh sollallohu alayhi vasallam o‘z hadislarida folbinning oldiga borib, uning gapini tasdiqlagan kishi dindan chiqishini aytganlar. Nima uchun endi, faqat borgan odam emas, balki borib gapini tasdiqlagan kishi? Hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Aslida borganning o‘zidayoq qirq kunlik namozlarining savobidan mahrum bo‘lib, o‘sha ibodatlari qabul bo‘lmas ekan. Musulmon kishi uchun bir vaqt namozining qabul bo‘lmay qolishidan ulkanroq musibat yo‘q! Demak folbinga yugurayotgan insonlarning iymonida juda katta zaiflik va nuqson mavjud. Chunki, borish ham, uning so‘zini tasdiqlash ham o‘ta og‘ir jinoyat va musibatdir.

Shu o‘rinda “Xalqimizda “folga borma folsiz yurma” degan gap bor” deydigan mahmadonalar diqqqatiga: bu maqolni ham folbinlar tegirmoniga suv quyayotgan ilmsiz, nodon kimsalar o‘ylab topgan. O‘zingizning gunohingiz va buzg‘unchiligingiz uchun xalqni aybdor qilmang. 

So‘zimiz so‘ngida betob bo‘lsa ham folbinga, biror narsasi yo‘qolsa ham folbinga, ishi yurishmasa ham folbinga, qiziga sovchi kelmay qolsa yohud o‘g‘liga qiz topilmasa ham folbinga yuguradigan va umuman hayotini folbinlarsiz tasavvur qila olmaydigan yurtdoshlarimizga xitobimiz shuki, Allohga qayting, Muhammad sollallohu alayhi vasallam qaytargan va oxiri abadiy do‘zax bo‘ladigan yo‘lni tark eting! Payg‘ambarimiz Alloh ta’olo har bir odamning taqdirini ularni yaratishidan ellik ming yil oldin yozib qo‘yganini aytib ketganlar. Bu taqdirni hech kim o‘zgartira olmaydi. Folbinlarga qatnayotgan opalarimiz, singillarimizning shu bugundanoq bu yo‘ldan qaytishlarini so‘raymiz. O‘zingiz o‘ylab ko‘ring, nima uchun folbinlar hamisha xor va g‘aribxonalarda yashashadi. Nima sababdan ular kelajakni aytib berish uchun o‘zlarida jur’at topishadi-yu, oyoqlari ostida turgan konlarni topib, boyib ketmaydilar. Mayli, bu ham og‘irdir, nega birgina lotoreya qog‘ozini olib, nol butun mingdan bir millimetr narida turgan yozuvni o‘qib, Kaptiva yoki Malibu egasi bo‘lib olishmaydi, nega?! Chunki ular kelajakni hech qachon bila olishmaydi. Alloh ta’olo Qur’oni karimda bu ilm faqat O‘zida ekanligini aytgan. Alloh taolo bilan faqat Allohgagina tegishli bo‘lgan ilmni talashayotgan bandalar albatta xor bo‘lajak. Shu mal’un, iflos va jirkanch mahluqlarning oldiga borib, iymon-u e’tiqodni poymol qilmaylik, azizlar. Kimki shu ishni qilgan bo‘lsa, shu bugunoq tavba qilsin, Alloh kechiruvchi Zot. Ulgura olmay qolsa, qiyomatda Muhammad sollallohu alayhi vasallamga tushgan dinda bo‘lmaydi. Kofirning joyi esa abadiy jahannamdir. Bundan Allohning O‘zi asrasin.

 

Saidabror Umarov

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Xattotlik maktabi tashkil etildi

13.04.2026   6664   2 min.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Xattotlik maktabi tashkil etildi

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Xattotlik maktabini tashkil etildi. Mazkur muhim ilmiy-ma’rifiy loyiha buyuk sarkarda Amir Temur tavalludining 690 yilligiga bag‘ishlangan «Temuriylar davri xattotlik merosi — an’analar davomiyligi» mavzusidagi seminarda e’lon qilindi. 
 

Seminar islom san’ati, tarix va filologiya sohalaridagi yetakchi mutaxassislarni birlashtirib, xattotlik san’atining ma’naviy va madaniy ahamiyatini keng muhokama qilish uchun muhim maydon bo‘ldi. 

-  Hattotlik maktabi Islom sivilizatsiyasi markazida ochish tashabbusi 2025 yil 29 yanvarida muhtaram Prezidentimiz tomonidan taklif etilgandi. Bir yil o‘tgach, ushbu tashabbusni barcha halqaro tashqilotlar qo‘llab-quvvatlab, Temuriylar tamadduniga bag‘ishlangan konferensiya doirasida bu loyihaga start berildi. Xattotlik maktabining tashkil etilishi mamlakatimizda madaniy merosni asrash va targ‘ib etishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlarning mantiqiy davomidir, - dedi F. Abduxoliqov tadbir ishtirokchilariga qaratilgan nutqida.


Qayd etilganidek, Temuriylar davrida xattotlik san’ati yuksak taraqqiyot cho‘qqisiga ko‘tarilib, madaniy yuksalish ramziga aylangan. Olimlar taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, Amir Temur markazlashgan davlat barpo etgach, turli o‘lkalardan eng mohir xattotlarni poytaxtga jamladi. Suls, nasta’liq va kufiy xat turlari o‘zining cho‘qqisiga chiqdi. Qur’oni Karimning "Boysunqur" nusxasi kabi ulug‘vor asarlar bitildi.

Xalqaro ekspertlar ushbu tashabbusni yuqori baholadilar. Jumladan, IRCICA bosh direktori Mahmud Erol Qilich islom xattotligining jahon madaniyatidagi o‘rni, uning yuksak estetik va ma’naviy qiymati haqida fikr bildirdi. Turkiya Qo‘lyozma asarlar boshqarmasi raisi Jo‘shqin Yilmaz Suleymaniya kutubxonasida saqlanayotgan noyob qo‘lyozmalar haqida ma’lumot berib, ularning katta qismi Markaziy Osiyo tarixi bilan bog‘liq ekanini ta’kidladi. Buyuk Britaniyadagi Al-Furqan Islamic Heritage Foundation direktori Sali Shaxsuvari esa Temuriylar davrini haqiqiy ma’rifiy va madaniy uyg‘onish davri sifatida baholadi.

Ta’kidlanishicha, Xattotlik maktabi nafaqat ta’lim muassasasi, balki ilmiy-tadqiqot va madaniy markaz sifatida faoliyat yuritadi. Uning doirasida mutaxassislar tayyorlash, qo‘lyozmalarni saqlash va restavratsiya qilish, shuningdek, xalqaro hamkorlikni rivojlantirish rejalashtirilgan. 

t.me/islommarkazi 

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Xattotlik maktabi tashkil etildi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Xattotlik maktabi tashkil etildi
O'zbekiston yangiliklari