Yuz bergan kuchli to‘fondan bir boy kishining barcha mol-dunyosi suvga g‘arq bo‘libdi. Butun boyligi birpasda yo‘q bo‘lganiga chidamagan boy ko‘chalarda faryodu-fig‘on chekib yig‘lab ketayotsa, qarshisidan bir odam chiqib qolibdi:
- Kap-katta odamga yig‘lash nimasi? - deya savol beribdi ajablanib.
- Men yig‘lamay kim yig‘lasin? - debdi u. - Bir zumda hamma mol-mulkimdan ayrilib, faqir-qashshoq bo‘lib qoldim-ku!..
- Ko‘p g‘am chekma, - deya ovutishga tushibdi yo‘lovchi kishi. - Umr yo‘ldoshing bormi?
- Bor, - debdi boy biroz hayron bo‘lib.
- Uning aqlu-hushi, farosati bormi? Boy bir zum o‘ylanib qolibdi va:
- Ha, bu jihatdan baxtiyorman! Farosatli, soliha, har doim kayfiyatimga qarab yashaydigan jufti halolim bor, - debdi boy.
- U holda nega yig‘laysan, ey g‘ofil banda?! Bu dunyoda mato uchun ham ko‘z-yosh to‘kadimi, odam? Saboq uchun bir gap aytay senga, men shunday bir xotinga uylanganmanki, erning qadr-qimmatiga yetmaydi. Sen falokatning nimaligini bilmas ekansan. Agar sen ham aqli kalta, tili uzun, jag‘i tinmas bir xotinga uylangan bo‘lganingda, o‘shanda bilarding haqiqiy falokat nimaligini! Do‘konlaring suvga g‘arq bo‘lgan bo‘lsa, sen sog‘ ekansan-ku, hammasini topasan. Faqat yoningda ko‘nglingdagidek ayoling senga madadkor bo‘lsa, ma’naviy quvvat berib tursa tezda o‘zingni o‘nglab olasan, - debdi, yo‘lovchi.
Xalqimizda "Yaxshi xotin yarim davlat" degan gap bejiz aytilmagan. Darhaqiqat, soliha, oqila ayol faqat jufti halolining emas, butun jamiyatning gultoji hisoblanadi. Chunki, tarbiyasi go‘zal ayol avvalo, ota-onalarini e’zozlaydi, turmush o‘rtog‘ini ardoqlaydi, asosiysi, farzandlariga chiroyli tarbiya berib, jamiyatga komil insonlarni voyaga yetkazib beradi.
TII talabasi
Tojiddinov Abdussomad
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Yurtimizda ko‘plab o‘quv markazlari tashkil qilinib, faoliyat yurgizib kelmoqda. Ana shunday markazlarning ayrim tinglovchilari darsga nisbatan beparvolikliklari tufayli mashg‘ulotlarga kech qolayotgan yoki darslarni yaxshi o‘zlashtirmayotgan bo‘lsa, undaylarga nisbatan moliyaviy jarima qo‘llab, yig‘ilgan mablag‘larni yaxshi o‘zlashtirayotgan tinglovchilarga mukofot sifatida berish mumkinmi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Talabalarni o‘quv muassasasi tartib va qoidalariga amal qilishga o‘rgatib borish sog‘lom ta’lim muhitini saqlab qolish uchun zarurdir. Ammo o‘rnatilgan tartiblarga amal qilmayotganlarga moliyaviy jarima solish joiz bo‘lmaydi. Chunki musulmon kishining mol-mulkini shar’iy asossiz boshqa odam olishi mumkin emas. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Musulmon kishining moli boshqaga halol bo‘lmaydi, faqatgina o‘zi rozi bo‘lib, ko‘nglidan chiqarib bersa, halol bo‘ladi” (Imom Ahmad rivoyati).
Intizomni saqlash uchun boshqa joiz bo‘lgan usullardan foydalanish maqsadga muvofiqdir. Masalan, davomati joyida va imtihonlarda yaxshi natija ko‘rsatib kelayotgan talabalar uchun maxsus mukofotlar e’lon qilish, ta’lim to‘lovlariga chegirmalar berish va boshqa rag‘batlantiruvchi choralarni ko‘rish ana shular jumlasidandir. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.