Yuz bergan kuchli to‘fondan bir boy kishining barcha mol-dunyosi suvga g‘arq bo‘libdi. Butun boyligi birpasda yo‘q bo‘lganiga chidamagan boy ko‘chalarda faryodu-fig‘on chekib yig‘lab ketayotsa, qarshisidan bir odam chiqib qolibdi:
- Kap-katta odamga yig‘lash nimasi? - deya savol beribdi ajablanib.
- Men yig‘lamay kim yig‘lasin? - debdi u. - Bir zumda hamma mol-mulkimdan ayrilib, faqir-qashshoq bo‘lib qoldim-ku!..
- Ko‘p g‘am chekma, - deya ovutishga tushibdi yo‘lovchi kishi. - Umr yo‘ldoshing bormi?
- Bor, - debdi boy biroz hayron bo‘lib.
- Uning aqlu-hushi, farosati bormi? Boy bir zum o‘ylanib qolibdi va:
- Ha, bu jihatdan baxtiyorman! Farosatli, soliha, har doim kayfiyatimga qarab yashaydigan jufti halolim bor, - debdi boy.
- U holda nega yig‘laysan, ey g‘ofil banda?! Bu dunyoda mato uchun ham ko‘z-yosh to‘kadimi, odam? Saboq uchun bir gap aytay senga, men shunday bir xotinga uylanganmanki, erning qadr-qimmatiga yetmaydi. Sen falokatning nimaligini bilmas ekansan. Agar sen ham aqli kalta, tili uzun, jag‘i tinmas bir xotinga uylangan bo‘lganingda, o‘shanda bilarding haqiqiy falokat nimaligini! Do‘konlaring suvga g‘arq bo‘lgan bo‘lsa, sen sog‘ ekansan-ku, hammasini topasan. Faqat yoningda ko‘nglingdagidek ayoling senga madadkor bo‘lsa, ma’naviy quvvat berib tursa tezda o‘zingni o‘nglab olasan, - debdi, yo‘lovchi.
Xalqimizda "Yaxshi xotin yarim davlat" degan gap bejiz aytilmagan. Darhaqiqat, soliha, oqila ayol faqat jufti halolining emas, butun jamiyatning gultoji hisoblanadi. Chunki, tarbiyasi go‘zal ayol avvalo, ota-onalarini e’zozlaydi, turmush o‘rtog‘ini ardoqlaydi, asosiysi, farzandlariga chiroyli tarbiya berib, jamiyatga komil insonlarni voyaga yetkazib beradi.
TII talabasi
Tojiddinov Abdussomad
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Imom Buxoriy o‘zining sahih hadislar to‘plamida mana bu voqeani hikoya qiladi: Bani Isroildan bo‘lgan kishi bir odamdan ming dinor qarz berishini so‘radi.
Haligi odam: Guvohing bormi? deb so‘radi.
U: Guvohim Alloh, dedi.
Haligi odam: To‘g‘ri aytding, Alloh guvohlikka kifoya qilur, dedi.
Vakiling bormi? dedi.
U: Vakilim Alloh, deb javob berdi.
Haligi odam: Alloh vakillikga kifoya qilur, dedi va unga ming dinorni berdi. Bir muddatni belgilab, va’dalashishgach, qarzni olgan odam qaytib ketdi.
Bu ikki qarz beruvchi va qarz oluvchining o‘rtasida bir daryo bor edi. Va’dalashilgan vaqt yetib kelgach, qarz olgan odam qarzlarini egasiga qaytarish uchun haqdorning oldiga bormoqchi bo‘lib, daryoning u tomoniga o‘tish uchun qirg‘oqda qayiq kelishini kutib turdi, lekin kech tushib, ancha vaqt o‘tishiga qaramasdan daryoda hech qanday qayiq ko‘rinmadi.
Shunda u Alloh taologa munojot qilib: Allohim, qo‘limdagi pullarning egasi guvoh so‘raganida ham, vakil so‘raganida ham Seni ko‘rsatgan edim, Allohim, bu maktubimni unga yetkazgin, dedi va bir yog‘ochni olib, uni o‘yib, ichiga pullarni joylashtirdi, yoniga yozgan maktubini ham qo‘yib qo‘ydi, so‘ngra yog‘ochni daryoga otib yubordi. Bu yog‘och Allohning izni va lutfi-inoyati bilan suvda suzib ketdi. Xuddi ana shu paytda o‘sha pullarning egasi ham va’daga binoan daryo yoqasida qarzdorni kutib turgan edi. U yerda hech kim yo‘qligini ko‘rgach ortiga qaytmoqchi bo‘lib, o‘zicha: Hech bo‘lmasa uyimga o‘tin olaman, deb turgan paytda oldiga bir yog‘och suzib keldi, u yog‘ochni uyiga olib ketdi. Uyga kelib, yog‘ochni yorgach, ichidan uning pullari va bir parcha maktub chiqdi.
Chunki guvoh bo‘lgan Alloh qarzdorga yordam bergan, vakil bo‘lgan Alloh o‘z vakolatini ado qilgan edi. U Zot naqadar Buyukdir. “Alloh, Undan o‘zga ibodatga sazovor zot yo‘q. Bas, mo‘minlar Allohning O‘zigagina tavakkal qilsinlar” (Tag‘obun surasi, 13-oyat).