Minoga kelgach tosh otish boshlanadi. Hayitning 1 – kuni yetti dona tosh otiladi. Toshni Muzdalifadan yo xohlagan boshqa joydan terib olsa bo‘ladi. Tosh hajmi no‘xatdek bo‘ladi. Tosh oldin otilgan bo‘lmasligi kerak. Tosh otish Ibrohim (a.s) dan qolgan bo‘lib, u zot o‘g‘lini qurbonlikka so‘yishga olib ketayotganlarida shayton ig‘vo qilmoqchi bo‘lganda, Ibrohim a.s. uni tosh otib quvgan.
Hayitning 1 – kuni Jamratul aqobada tosh otiladi. U jamratul kubro, jamratul uxro deb ham ataladi. Tosh aqobadan besh gaz uzoqlikdan turib, barmoqlarning uchi bilan otiladi. Har bir tosh “Allohu akbar” deb otiladi. Tosh agar maxsus joyga tushmasa, qayta otish vojib bo‘ladi. Birinchi toshni otgan zahoti “talbiya”ni to‘xtatadi. Tosh otish vaqti subhi sodiqdan, keyingi kunning subhigachadir. Tosh otgan zahoti u yerdan ketish kerak bo‘ladi. Keyingi kun subhigacha otilmasa, jonliq so‘yish vojib bo‘ladi. Kechasi otish makruh. Ammo ayollar, qarilar, kasallar kechasi otgani afzal. Tosh otayotgan joy 2 qavatli bo‘lib, qaysidan otsa ham bo‘laveradi.
Uzrli kishilarni toshini boshqa otsa ham bo‘ladi, faqat avval o‘zinikini otishi shart. Tosh otilgach, ifrod hajni niyat qilgan kishi soch oldiradi. Lekin u agar qurbonlik qilmoqchi bo‘lsa, avval qurbonlik qilib keyin sochini oldiradi. Qiron, Tamattu’dagilar shunday qilishi shart. Endi ehromda man qilingan ishlarning ayollardan boshqasi halol bo‘ladi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Zamonaviy johiliyat – 20-asr johiliyati – qadimgi johiliyatdan qolgan ba’zi bir narsalarni tiriltirishga kiroshmoqda. Insonlarni rizq borasida qo‘rqitish va ularni bolalarini (abort) oldirish - bundan maqsad bolalari ular bilan birga taom yeyishlaridan qo‘rqishlari - buning yaqqol misolidir.
Tabuk g‘azotida og‘ir ahvoldagi qo‘shinni ta’minlash paytida sahobalar mollarini infoq qilishda musobaqa qildilar. Hazrat Umar roziyallohu anhu molining yarmini keltirdilar, Hazrat Abu Bakr roziyallohu anhu esa, molining hammasini keltirdilar shunda, Rasuli akram sollallohu alayhi vasallam Hazrat Abu Bakr roziyallohu anhuga: “Ahling va farzandlaringa nimani qoldirding?" dedilar. Abu Bakr roziyallohu anhu: "Ularga Alloh va uning Rasulini qoldirdim!" dedilar.
Yusuf Qarazoviy rahimahullohning
"Tavakkul" kitobidan Yahyo domla ABDURAHMONOV tarjimasi