Saudiya Arabistonida xizmat safarida bo‘lib turgan O‘zbekiston delegatsiyasi tarkibida Prezident maslahatchisi o‘rinbosari Muzaffar Komilov, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, shuningdek, Haj va umra bo‘yicha attashe Shuhrat Amoniy kabi soha mas’ullari “Haj–2026” mavsumida hamyurtlarimiz istiqomat qilishi ko‘zda tutilgan mehmonxonalarni atroflicha o‘rganmoqdalar.
Sharoit va qulayliklar tahlil qilinmoqda
Mehmonxonalarni ko‘zdan kechirish jarayonida binolarning umumiy imkoniyatlari va ziyoratchilar uchun yaratilgan qulayliklar sinchiklab o‘rganildi. Jumladan:
– Foyelarning kengligi va harakatlanish qulayligi;
– Liftlar soni va kengligi;
– Xonalardagi sharoit, o‘rinlar soni va jihozlar holati;
– Oshxona sig‘imi, tibbiyot va ishchi guruhlari uchun ajratilgan xonalar — barchasiga alohida e’tibor qaratildi.
Har bir xona — ziyoratchi qulayligi uchun
O‘rganish chog‘ida har bir xonada yuklar joylashtirish va harakatlanish uchun yetarli joy mavjudligi, yuvinish xonalari, kiyim javonlari, yozuv stoli, televizor, sovutgich va muzlatgich, qibla ko‘rsatkichi, joynamoz va Qur’oni karim bilan ta’minlangani, shuningdek, sanitariya va gigiyena talablariga to‘liq rioya etilganiga e’tibor berildi.
Joylashuv qulayligi ham baholandi
Mehmonxonalarning Harami sharif, Mino, Arafot kabi haj arkonlari ado etiladigan muqaddas hududlarga yaqinligi hamda transport qatnovining qulayligi delegatsiya diqqat markazida bo‘ldi.
O‘rganish jarayonida mutasaddilar tomonidan Saudiya Arabistoni Haj va umra vazirligining hamkorlik talablarini inobatga olgan holda, ushbu tartib-qoidalarga alohida e’tibor qaratish ta’kidlab o‘tildi.
“Haj – 2026” mavsumida o‘zbekistonlik ziyoratchilarning huzurlanib, xotirjam ibodat etishlari uchun amalga oshirilayotgan tayyorgarlik ishlari — Yangi O‘zbekistonda “Inson qadri — oliy qadriyat” tamoyili hayotga izchil tatbiq etilayotganining yorqin ifodasidir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
Da’vo: Qabristonda Qur’on tilovat qilish bid’at.
Raddiya: Imom Qurtubiy rahimahulloh aytadi: “Ba’zi ulamolar qabr oldida Qur’oni karimni qiroat qilishga ikki novda hadisini dalil keltiradi va qabrlarga novda ekish hamda Qur’on tilovatining foydasi borligini ta’kidlashadi. Ekilgan novda azobni yengillatganidan keyin qandoq qilib mo‘min kishining Qur’on tilovat qilishi foyda bermasin? Shuning uchun, ulamolar qabr ziyoratini mustahab, tilovat esa ziyoratchidan mayyitga tuhfadir, deyishgan”.
Imom Navaviy rahimahulloh “Sahihi Muslim”ning sharhida: “Ulamolar qabr oldida Qur’on tilovat qilishni mana shu hadisga asosan mustahabdir, deyishgan. Qabristonga ekilgan daraxt novdasining tasbeh aytishi bilan azob yengillashgach, Qur’on tilovati bilan azobning yengillashishi yanada a’loroqdir”, degan.
Imom Sha’biy aytgan: “Ansoriylar mayyit huzurida “Baqara” surasini o‘qishar edi”. Imom Xallol: “Ansoriylar biror kishi vafot etsa, uning qabriga navbat bilan qatnab, u yerda Qur’on o‘qishar edi”, degan.
Ibrohim Naxa’iy aytadi: “Qabrlar oldida Qur’on qiroat qilishning aslo zarari yo‘q”.
Za’faroniy bunday deydi: “Shofe’iydan qabrlar oldida qiroat qilish xususida so‘raganimda, u zot zarari yo‘q dedi”.
“Fatavoi Hindiya”da: “Mayyit dafn etilgach, qabr oldida bir jonliq so‘yib, go‘shtini taqsimlab bo‘lguncha miqdorda tilovat qilib, mayyit haqqiga duo qilish mustahabdir” deyilgan.
Imom Navaviyning “al-Azkor” kitobida keltiriladi: “Mayyitni dafn qilib bo‘lingach, bir jonliq so‘yib, taqsimlangunicha qabr boshida o‘tirish mustahab amaldir. O‘tirganlar Qur’on tilovati, mayyitga duo, va’z, xayr ahlining hikoyalari va solihlarning suhbatlari bilan mashg‘ul bo‘lishadi. Imom Shofe’iy va u zotning izdoshlari Qur’ondan ba’zi suralari o‘qiladi. Bordi-yu, Qur’onning barchasi xatm qilinsa, yanada yaxshiroq bo‘ladi”, deyishgan”.
O‘tkirbek Sobirov
O‘zbekiston musulmonlari idorasi bo‘lim boshlig‘i,
Toshkent islom instituti o‘qituvchisi