#xabar #uchrashuv #vatandosh
O‘zbekiston delegatsiyasining Shvetsiya safari doirasida 25 mart kuni Shvetsiya, Norvegiya va Daniyada o‘qish va ish bilan bo‘lib turgan 200 nafardan ziyod vatandoshlarimiz bilan bir piyola choy ustida uchrashuv tashkil qilindi.
Tadbir avvalida Shvetsiyadagi vatandoshlar jamoasi tomonidan amalga oshirilayotgan ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, xususan, milliylikni saqlash, hamjihatlikni mustahkamlash, sport musobaqalari va ta’lim-tarbiya ishlari to‘g‘risida taqdimot qilindi.
Uchrashuvda xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlar holidan xabar olish, ularning huquq va manfaatlari, e’tiqodlarini himoyalash borasida Davlatimiz Rahbari tashabbusi bilan juda katta ishlar qilinayotgani e’tirof etildi. Jumladan, Ramazon oyida ulamolar, imom-xatiblar va qorilarni dunyo davlatlariga yuborish an’anaga aylangani, bu yil ham bir guruh ulamolar Rossiya, Janubiy Koreya, AQSH va Yevropa mamlakatlarida bo‘lib qaytgani, u yerlarda vatandoshlarimiz uchun iftorlik dasturxonlari yozilib, ma’rifiy suhbatlar tashkil etilgani yuqori baholandi.
Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari vatandoshlar jamoasi va ular tomonidan amalga oshirilgan ishlar natijasida o‘zbek jamiyati muhiti yaxshi shakllangani, Vatan nafasi yaqqol sezilib turgani va vatanparvarlik fazilati sayqallanayotganini ta’kidladilar.
Yangi O‘zbekistondagi diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlar, Ramazon oyidagi tadbirlar, xatmi Qur’onlar, Qadr kechasidagi duolar, Ramazon hayiti arafasida Islom sivilizatsiyasi markazi va Imom Buxoriy masjid-majmuasi ochilishi katta bayram tuhfasi bo‘lgani alohida qayd etildi.
Muftiy hazratlari Vatan va unga bo‘lgan muhabbat tushunchasi borasida Qur’oni karim oyatlari, hadisi shariflar va mo‘tabar manbalar asosida so‘zlab berdilar.
Mamlakatimizda insonni qadrlashga bo‘lgan e’tibor yil sayin ortayotgani, aholining ehtiyojmand qatlamini qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratilayotgani, xayriya ishlariga juda katta mablag‘ ajratilgani raqamlar va misollar asosida keltirib o‘tildi.
Shuningdek, bugungi murakkab va qaltis davrda har qachongidan ham ogoh va hushyor bo‘lib yashash zarur bo‘layotgani, har qanday diniy masalada savol yoki murojaatlar bo‘lsa, O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzuridagi Fatvo markaziga bog‘lanish bo‘yicha ma’lumotlar berildi.
Vatandoshlarimiz, xususan, fan doktori Muhiddin Shirinov Sobiq ittifoq davri bilan bugungi kunni qiyoslansa, juda katta o‘zgarishlar bo‘lgani, xususan, Shvetsiya parlamentida chiqish qilish ham O‘zbekistonning dunyo miqyosidagi nufuzi ortib borayotganiga bir misol bo‘lishini ta’kidladi.
O‘zbekiston delegatsiyasi tomonidan vatandoshlarning ilm-fan, madaniyat, ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish, sport sohasidagi yutuqlari yuqori baholandi.
O‘zbekiston delegatsiyasi vatandoshlar tomonidan tashkil etilgan korxonalar faoliyati bilan ham tanishdi.
Uchrashuvda vatandoshlarimiz olis masofalardan kelib ona Vatan nafasini his ettirishga harakat qilgani uchun delegatsiya a’zolariga o‘z minnatdorliklarini izhor etishdi. Yakunda Qur’oni karim oyatlari tilovat qilinib, duolar qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Shayx Sobuniy rahimahulloh (vaf. 1442 hijriy) bunday yozadi:
“Nurli Islom shariatining fazilatlaridan biri shundaki, u ayollarga nisbatan zulmga chek qo‘ydi. Johiliyat davrida ayollar qul sifatida xorlangan, mulk kabi sotilgan, qiymatga ega bo‘lmagan hamda ularga hech qanday hurmat ko‘rsatilmagan! Ular bir merosxo‘rdan boshqasiga mulk kabi o‘tgan. Agar erkak vafot etsa, uning qarindoshlari uning mol-mulki va boyligini meros qilib olganidek, xotinini ham meros qilib olishgan.
Islom bu zulmga barham berdi. Ayollarning qadr-qimmati tiklandi, ularning insoniyligi tan olindi va ularga huquqlar berildi, adolat tiklandi. Bir so‘z bilan aytganda, ularga barcha moddiy va ma’naviy haqlarni taqdim etdi”.
Ibn Abbos roziyallohu anhu dedilar: “Johiliyat davridagi odamlar haqida gapiradigan bo‘lsak, bir kishi vafot etganida, uning qarindoshlari, ya’ni merosxo‘rlari uning xotini ustida ko‘proq haqqa ega edilar. Agar ulardan birortasi xohlasa, unga uylanardi, xohlasa, uni turmushga berardi, xohlasa, unga turmushga bermasdir. Ularning ayol ustida o‘z oilasidan ko‘ra ko‘proq haqlari bor edi. Shuning uchun oyat nozil bo‘ldi:
“Ey, iymon keltirganlar! Sizlarga ayollarni zulm-la merosga olish halol emas. Ochiq fohisha ish qilmasalar, bergan narsalaringizning ba’zisini olish uchun ularni zo‘rlik-la ushlab turmang va ular ila yaxshilikda yashang. Agar ularni yoqtirmasangiz, shoyadki, Alloh siz yoqtirmagan narsada ko‘pgina yaxshiliklarni qilsa” (Niso surasi, 19-oyat).
Imom Tabariy rahimahullohdan (vaf. 310 hijriy/923 milodiy) rivoyat qilinadi: “Erkak qarindoshining xotinini meros qilib oladi va vafot etguncha yoki mahrini unga qaytarib berguncha turmushga chiqishiga to‘sqinlik qiladi”.
Shunday qilib, ayol bir erkakdan boshqasiga meros bo‘lib o‘tadi. Agar u go‘zal bo‘lsa, u unga uylanadi, xunuk bo‘lsa, uni vafotigacha meros qilib oladi. Islom ayollardan zulm va tajovuz yukini olib tashlash, ularning qulligi va qulligining oldini olish va ularni erkaklar ega bo‘ladigan qadr-qimmat va insoniylik darajasiga ko‘tardi. Bu haqda Qur’oni karimda bunday deyiladi: “Va yaxshilik ila ularning burchlari muqobilida haqlari ham bordir” (Baqara surasi, 228-oyat).
Foydalanilgan manbalar:
1. “Az-Zavaj al-islamiy al-mubakkar”.
2. “Fath al-Boriy”. J. 8. – B. 245, 247.
Davron NURMUHAMMAD