Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Iyun, 2026   |   23 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:05
Quyosh
04:50
Peshin
12:27
Asr
17:37
Shom
20:00
Xufton
21:36
Bismillah
10 Iyun, 2026, 23 Zulhijja, 1447

Baqi' qabristoniga dafn etilgan ilk sahobiy kim?

05.12.2023   1058   3 min.
Baqi' qabristoniga dafn etilgan ilk sahobiy kim?

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uning vafot etganini eshitganlarida ko'z yosh to'kkanlar. Baqi' qabristoniga dafn etilgan ilk muhojir sahobiy – Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu sanaladi.

Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Makkada dunyoga keldi. Otasi Maz'un ibn Habib ibn Vahb, onasi Suxayla bintu Anbas. Kunyasi Abu Soib edi.

Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu oilada yaxshi tarbiya ko'rib ulg'aydi. Qabilasi orasida odobi bilan ajralib turardi. Nihoyatda ziyrak, aql-zakovatli va go'zal xulqli inson edi. Hatto johiliyat davrida ham ichkilikka yaqinlashmagan. U: “Aqlimni ozdiradigan, odamlarga masxara bo'lishimga sabab bo'ladigan va o'zimga munosib bo'lmagan ayolga uylanishimga majbur qiladigan bu narsani aslo ichmayman”, deb aytardi.

O'ttiz yoshida Islomni qabul qildi. Bu haqda bunday deydi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va u zotning oilalariga muhabbatim juda kuchli edi. Kunlarning birida Nabiy alayhissalomga vahiy nozil bo'layotganiga guvoh bo'ldim. Bu hodisa mening qalbimda iymon nuri porlashiga sabab bo'ldi”.

Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu kechalarini ibodat bilan o'tkazar, kunduzlari esa ro'za tutar, uyda hatto bir kunlik taom saqlamasdi. Dunyoga muhabbat qo'ymadi, obid va zohid, xayrli ishlarda peshqadam, haq yo'lda mustahkam va Islom yo'lida fidokor bo'ldi.

Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu mushriklarning tazyiq va tahdidi girdobida qolganida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hijrat qilishga ruxsatlari bo'lganidan so'ng ayoli, o'g'lini olib Madinaga hijrat qildi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan birga bir qancha g'azotlarda ishtirok etdi.

Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Badr g'azotidan keyin kasal bo'lib qoldi. Og'ir betoblikdan so'ng Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Ummul A'loning xonadonida vafot etdi. Bu haqda Ummul A'lo bunday deydi: “Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhuning vafotini eshitib Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uyimizga keldilar. U zot alayhissalom ko'z yosh to'kib: “Alloh va Rasulini sevardi. Ey Abu Soib. Alloh seni rahmatiga olsin! Dunyodan o'tding. Na Sen dunyoga muhabbat qilding, na u senga muhabbat qildi. U bizning qanday yaxshi birodarimiz edi”, dedilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhuni Baqi' qabristoniga dafn etishni buyurib, janozani o'zlari o'qib berdilar.

Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Baqi' qabristoniga qo'yilgan dastlabki muhojir sifatida tarixda qoldi.

Ma'lumot uchun: As'ad ibn Zurora roziyallohu anhu Baqi' qabristoniga qo'yilgan ilk ansoriy sahoba hisoblanadi.

 Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar
Boshqa maqolalar

“Katarakta”ning shifosi

09.06.2026   8392   3 min.
“Katarakta”ning shifosi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: «“Oh, Yusuf!” deb ko‘zlariga oq tushdi» (Yusuf surasi, 84-oyat).

Bu oyat uzoq vaqtdan beri mufassir va tibbiyot tadqiqotchilarini o‘ziga jalb qilib keladi. Ba’zi talqinlarga ko‘ra, bu “oq tushish” hozirda butun dunyoda ko‘rlikning asosiy sababi sifatida tan olingan “katarakta”ga ishora qiladi.

Ko‘zga oq tushishi – ko‘z gavharining xira tortishi bo‘lib, tabobat ilmida “katarakta” deyiladi. Bunda ko‘z gavharida xiralik paydo bo‘lib, ko‘rishni qisman yoki to‘liq to‘sib qo‘yadi. Ba’zida bu xiralik ko‘zni shu darajada zaiflashtiradiki, hatto inson butkul ko‘rmay qoladi.

Misrlik biokimyogar doktor Abdul Bosit Muhammad Sayyid aytadi: “Kunlarning birida bomdod namozida Yusuf surasini o‘qidim. Undagi ajoyib qissa e’tiborimni tortdi. Yusufga akalarining qilgan fitnasi, otasi uni yo‘qotib qo‘yib, qattiq qayg‘udan ko‘zi ko‘rmay qolgani, so‘ngra Yusuf alayhissalomning ko‘ylagini yuziga bosganida ko‘zi yana ochilgani haqida fikr yuritdim. O‘zimga o‘zim: “Yusufning ko‘ylagida nima bo‘lishi mumkinki, bunday shifoga sabab bo‘lsa va ko‘z o‘z holatiga qaytsa?” dedim. Ishonchim komilki, bu yerda faqat ruhiy davo emas, balki moddiy shifo ham bo‘lgan. Qur’onning haq ekanini tasdiqlash uchun bu masalani o‘rganib, oxiriga yetkazishim kerak. Men bu masala ustida tadqiqot o‘tkazdim va Alloh meni bunga muvaffaq qildi”.

 

Doktor Abdul Bosit Muhammad Sayyid terning Yaqub alayhissalomning ko‘rish qobiliyatini tiklashda rol o‘ynashi mumkinligi borasida ilmiy tadqiqotlar olib bordi.

Doktor Abdul Bosit inson tanasidan ajraladigan terning asosiy tarkibiy qismi bo‘lgan karbamidga e’tibor qaratdi va u katarakta hosil bo‘lishini qaytarishga yordam berishi mumkin degan gipotezani ilgari surdi.

Katarakta linzalarini ter eritmalariga botirib, linzalarning xiralashishini asta-sekin yo‘q qilishini kuzatdi. U ter tarkibiy qismlaridan olingan ko‘z tomchisi formulasini ishlab chiqdi va uni 250 nafar bemorda sinab ko‘rdi.

Natijada, 90 foizdan ortiq bemorning ko‘zidagi oqlik ketib, ko‘rishi avvalgi holiga qaytdi. Qolgan 10 foiz kishilarning ko‘z gavharida shaffoflik kuzatilgan, ammo ko‘zida boshqa kasallik bo‘lgani uchun ularning ko‘rishi yaxshilanmagan. Doktor Abdul Bosit Muhammad bu ilmiy kashfiyotlari uchun Yevropa va Amerika Qo‘shma Shtatlarida patentlarni oldi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي بَصَرِي نُورًا

Allohummaj’al fiy basoriy nuron

“Yo Allohim, ko‘zimda nur qil” deb duo qilardilar (Imom Muslim rivoyati).

 

Alloh taolo beminnat bergan ko‘z ne’matining shukrini ado etishimizni nasib aylasin. Ko‘zlaringiz hamisha quvonchdan porlab tursin!

Davron NURMUHAMMAD