Sayt test holatida ishlamoqda!
04 May, 2026   |   16 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:47
Quyosh
05:17
Peshin
12:25
Asr
17:18
Shom
19:27
Xufton
20:51
Bismillah
04 May, 2026, 16 Zulqa`da, 1447

Soliha ayol!

21.02.2020   7971   3 min.
Soliha ayol!

Soliha ayol dinning yarmidir. Soliha ayol dunyo matolarining eng yaxshisidir. Abdulloh ibn Amr (r.a) dan rivoyat qilinadi, Payg‘ambarimiz (s.a.v) aytganlar: “Dunyo o‘zi bir matodir. Dunyo matolarining eng yaxshisi soliha ayoldir”. Muslim rivoyati.

Hokim o‘zining “Mustadrok” nomli kitobida, Anas (r.a)dan saxih deb rivoyat qilgan hadisda, Payg‘ambarimiz (s.a.v) “Kimga Alloh taolo soliha ayol nasib etgan bo‘lsa, Alloh uning dinining yarmiga yordam beribdi. Qolgan yarmida Allohdan taqvo qilsin”, deb keltirgandir.
Soliha ayolning ziynati xususida Abu Nu’aym quyidagini aytadi: Sa’id ibn Musayyibning ayoli, “Biz o‘z erlarimizga, sizlar o‘z amirlaringizga so‘zlagandek, “Alloh sizni salohiyatli qilsin, Alloh sizni salomat qilsin”deb aytar edik”-deb aytadi.

Abu Hurayra (r.a) Muhammad (s.a.v) dan “Agar men biror kimsani biror kimsaga sajda qilishga buyurmoqchi bo‘lganimda edi, albatta, ayol kishini o‘z eriga sajda qilishiga buyurgan bo‘lar edim”. Termiziy rivoyati. Ibn Moja Abu Umomadan rivoyat qilgan hadisda payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v) aytdilar: “Mo‘min odamning Allohdan taqvo qilishni hosil qilgandan keyin erishgan narsasining eng yaxshisi soliha ayoldir”. U ayolga biror ish buyursa, itoat qiladi, agar ayoliga qarasa ko‘zi quvnaydi, agar biror ishni qilishga qasam ichgan bo‘lsa, ayoli unga qasamning ustidan chiqishda yordam beradi. Agar eri uyida yo‘q bo‘lsa, o‘zini ham erining molini ham xolislik bilan muhofaza qiladi.

Bayhaqiy “Sho‘bul Iymon” kitobida Asmo ibn Xorija Al-Fizoriyning o‘z qizini turmushga berayotgan paytida aytgan so‘zini keltiradi: “Ey qizim, sen eringga cho‘ri kabi bo‘lgin, shunda ering senga qul kabi bo‘ladi. Eringga o‘ta yaqin kelmaginki, seni malol olib qolishi mumkin. Undan o‘ta uzoqlashib ketmagingi, sening uzoqlashib ketishing unga og‘ir botishi mumkin. Sen men sening onangga aytganimdek bo‘lgin. Men sening onangga shunday degan edim: “Madomiki, sen meni doimiy ravishda afv etib borar ekansan, mening senga bo‘lgan muhabbatimni uzoq saqlab qolasan. Men g‘azabga mingan paytimda menga biror so‘z aytmagin. Chunki men ko‘rdimki, bir vaqtning o‘zida inson qalbida ham muxabbat ham ozor jamlanmas ekan, balki muhabbat ketib qolar ekan”. Agar ayol o‘z erini rozi qilgan holatda vafot etadigan bo‘lsa, u ayolnining jannatga kirishi umid qilinadi. Bu haqda Ummu Salama (r.a) Muhammad (s.a.v)dan rivoyat qilgan hadisda, “ Qaysi bir ayol vafot etsa va eri undan rozi bo‘lib qolsa, u ayol albatta jannatga kiradi” deganlar. Imom Termiziy rivoyati.

Rasululloh (s.a.v) aytdilar: “Menga do‘zax ko‘rsatildi, qarasam undagi odamlarning ko‘pi inkor qiluvchi xotinlar ekan”. Sahobalar: “Allohni inkor qilganmi?”-deb so‘radilar.
“Erning yaxshiligini inkor qilganlar, erning qadriga yetmaganlar. Agar ularning bittasiga bir umr yaxshilik qilsang-u, keyin sendan bir kichik yomonlik ko‘rsa. “Sendan nima ko‘rdim, hech yahshilik ko‘rmadim”-deb aytadilar”-deb javob berdilar. Imom Buxoriy rivoyati.
Muhammad (s.a.v) aytdilar: “Sizlarga jannat ahlidan bo‘lgan ayollaringiz haqida xabar beraymi? Xushmuomala, tez rozi bo‘luvchi, zulm ko‘rgan paytda “Mana bu qo‘lim sizning qo‘lingizda, to siz rozi bo‘lmaguncha ko‘zimga uyqu qo‘nmaydi” deydiganlaridir”. Tabaroniy rivoyati.


Ahmadali Xudayberdiyev

Oltinko‘l tumani “Ko‘tarmachek” jome’ masjidi imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar

100 dan ortiq hadisda kelgan sunnatni bilasizmi?

30.04.2026   9948   3 min.
100 dan ortiq hadisda kelgan sunnatni bilasizmi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnat amallaridan biri haqida 100 dan ortiq hadislarda kelgan. Bu qaysi sunnat ekanini bilasizmi?

Hadis va fiqh ilmining bilimdoni Alloma Ibn Mulaqqin rahimahulloh misvok ishlatish haqida 100 dan ortiq hadis kelganini aytgan.

Xususan, "Sahih Buxoriy"da kelgan hadisda .«Payg‘ambar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Misvok og‘izni poklovchi va Robbni rozi qiluvchidir", deganlar.

Misvokni hatto ro‘zador kishi ham ishlatsa bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafotlaridan oldin so‘nggi bor qilgan amallari ham, vafot etganlarida muborak qo‘llaridan tushib ketgan narsa ham misvok edi.

Boshqa hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar ummatimga mashaqqat bo‘lmasin, demaganimda ularni har tahoratda misvok qilishga amr etar edim", deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis esa Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Misvok bilan o‘qilgan ikki rakat namoz misvoksiz o‘qilgan yetmish rakat namozdan afzaldir", dedilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tahorat vaqtida misvok ishlatganlar, biroq namozdan oldin misvok ishlatganlari haqida rivoyatlar yo‘q. Qolaversa, misvok ishlatilganda milklar qonab ketishi ehtimoli katta. Qon oqishi esa tahoratni sindiradi. Shuning uchun, misvokni namozdan oldin emas, aynan tahorat qilish asnosida ishlatish lozim.


Shuni alohida ta’kidlash lozimki, misvok ishlatish faqat tahorat va namoz bilan bog‘liq emas. Balki yana ko‘p holatlarda misvok ishlatish mumkin.

Jobir roziyallohu anhu rivoyat qiladi: “Xuddi kotib qulog‘iga qalam qistirib oladiganidek, Nabiy sollallohu alayhi vasallam ham quloqlariga misvok qistirib olar edilar” (Imom Bayhaqiy rivoyati).

Bu narsa Rasululloh sollallohu alayhi vasallam misvokka qanchalik ahamiyat berganlarini ko‘rsatadi. U zot ummatga misvokni targ‘ib qilgach, eng avvalo uni o‘zlari amalda ko‘rsatganlar.

Miqdom ibn Shurayh ibn Honi’ Horisiy otasidan rivoyat qiladi: “Men Oisha roziyallohu anhodan: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam uyga kirsalar, ishni nimadan boshlar edilar?” deb so‘raganimda, u: “Misvok (ishlatish) bilan”, deb javob berdi (Imom Muslim, Imom Abu Dovud rivoyati).

Bu rivoyatlardan misvok faqat tahorat va namoz vaqtiga bog‘liq emasligini bilib olamiz.

  1. Misvok milkni mustahkamlaydi va kariyesning oldini oladi.
  2. Misvok tish og‘rig‘ining kuchayib ketishining oldini oladi va kariyesning rivojlanishiga yo‘l qo‘ymaydi.
  3. Misvok yallig‘lanish va bakteriyaga qarshilik qiladi
  4. Misvok og‘riqni qoliruvchi xususiyatga ega.
  5. Misvok og‘izdagi noxush hidni bartaraf qiladi va ta’m bilish qobiliyatni yaxshilaydi
  6. Misvok xotirani yaxshilaydi.
  7. Misvok bosh og‘irig‘ini davolaydi
  8. Misvokdan doimiy ravishda foydalanib yurgan kishining yuzi nurli bo‘ladi.
  9. Tishni oqartiradi.
  10. Ko‘rish qobiliyatini yaxshilaydi.
  11. Ovqatning yaxshi hazm bo‘lishiga yordam beradi.
  12. Ovozning tiniq chiqishiga hissa qo‘shadi.

Biz bugun og‘izni poklovchi, Robbni rozi qiluvchi bu sunnatga qanchalik amal qilyapmiz?

Tahorat olayotganimizda, uyga kirganimizda misvok ishlatyapmizmi?

Afsuski, yo‘q....Avval bilmagan bo‘lsak endi bilib oldik, amal qilishga kirishaylik va boshqalarga ham bu haqda yetkazaylik.

Davron NURMUHAMMAD