Sayt test holatida ishlamoqda!
04 May, 2026   |   16 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:47
Quyosh
05:17
Peshin
12:25
Asr
17:18
Shom
19:27
Xufton
20:51
Bismillah
04 May, 2026, 16 Zulqa`da, 1447

SIZGA XUSHXABAR

26.09.2016   5491   2 min.
SIZGA XUSHXABAR

Alloh taoloning kalomi Qur’oni karim mo‘min-musulmonlar uchun hidoyat va bashoratdir. Bashorat so‘zi odatda xushxabar, yaxshilikni yetkazish, ma’lum qilish ma’nosida ishlatiladi. Mo‘minlarga xushxabar yetkazishdek sharafli ishni Alloh taolo bashariyatdan tanlab olgan O‘zining payg‘ambarlariga tayin qilgan. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: «Biz payg‘ambarlarni faqat xushxabar beruvchi va ogohlantiruvchilar sifatidagina yuborurmiz» (Kahf, 56). Shuningdek, boshqa oyatda «Men faqat imon keltiradigan qavm uchun ogohlantiruvchi va xushxabar beruvchidirman»(A’rof, 188) deyiladi.

Biroq ba’zan bu so‘zni yomon, noxushxabarlarni, xususan, turli balo-ofatlar, munajjmimlarning baxtsizlik, omadsizlik to‘g‘risidagi xabarlarini yetkazishda ham istifoda etmoqdalar. Aslida esa yuqorida ta’kidlanganidek, bashorat faqatgina yaxshilik haqidagi xushxabardir. Qur’onda mo‘minlar uchun Robbilari tomonidan bir qancha bashorat, ya’ni xushxabarlar nozil bo‘lgan. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: «Mo‘minlarga (oxirat mukofotlari haqida) xushxabar bering (ey, Muhammad)!» (Baqara, 223).

Oyatda kelgan mo‘minlarga beriladigan xushxabar, mukofotlar nimalar ekanligini Alloh taolo quyidagi oyatda marhamat qiladi:

«Imon keltirib, solih amallarni qilganlarga xushxabar beringki, ular uchun (jannatda) ostilaridan anhorlar (suvi) oqib turuvchi bog‘lar bordir» (Baqara, 25).

Demak, oyatga ko‘ra, mo‘min bo‘lish uchun til bilan imon keltirib, qalb bilan iqror bo‘lib va imonining tasdig‘i sifatida solih amallar qilish lozim. Shunda ular uchun ulkan mukofot – jannat bordir. Abu Mu’in Nasafiy agar imon faqatgina til bilan aytishdan iborat bo‘lsa, unda munofiq bilan mo‘minning o‘rtasida hech qanday farq qolmaydi, deydi.

Boshqa bir surada Alloh taolo yuqoridagi oyatda kelgan «bog‘lar»ni jannat bog‘lari ekanini ta’kidlaydi: «Parvardigorlari ularga O‘z tarafidan rahmat, rizolik va ular uchun ne’matlari doimiy (bo‘lmish) jannat (bog‘)lari to‘g‘risida xushxabar berur» (Tavba, 21).

Alloh barchalarimizni bu dunyo va oxirat mukofotlaridan to‘liq bahramand etsin! «Albatta, imon keltirgan, yaxshi ishlarni qilgan, namozni barkamol o‘qib, zakotni berganlar uchun Parvardigorlarining huzurida (maxsus) mukofotlari bordir. Ularga xavf ham bo‘lmas va ular tashvish ham chekmaslar».

Davron NURMUHAMMAD

tayyorladi

Maqolalar
Boshqa maqolalar

100 dan ortiq hadisda kelgan sunnatni bilasizmi?

30.04.2026   9948   3 min.
100 dan ortiq hadisda kelgan sunnatni bilasizmi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnat amallaridan biri haqida 100 dan ortiq hadislarda kelgan. Bu qaysi sunnat ekanini bilasizmi?

Hadis va fiqh ilmining bilimdoni Alloma Ibn Mulaqqin rahimahulloh misvok ishlatish haqida 100 dan ortiq hadis kelganini aytgan.

Xususan, "Sahih Buxoriy"da kelgan hadisda .«Payg‘ambar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Misvok og‘izni poklovchi va Robbni rozi qiluvchidir", deganlar.

Misvokni hatto ro‘zador kishi ham ishlatsa bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafotlaridan oldin so‘nggi bor qilgan amallari ham, vafot etganlarida muborak qo‘llaridan tushib ketgan narsa ham misvok edi.

Boshqa hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar ummatimga mashaqqat bo‘lmasin, demaganimda ularni har tahoratda misvok qilishga amr etar edim", deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis esa Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Misvok bilan o‘qilgan ikki rakat namoz misvoksiz o‘qilgan yetmish rakat namozdan afzaldir", dedilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tahorat vaqtida misvok ishlatganlar, biroq namozdan oldin misvok ishlatganlari haqida rivoyatlar yo‘q. Qolaversa, misvok ishlatilganda milklar qonab ketishi ehtimoli katta. Qon oqishi esa tahoratni sindiradi. Shuning uchun, misvokni namozdan oldin emas, aynan tahorat qilish asnosida ishlatish lozim.


Shuni alohida ta’kidlash lozimki, misvok ishlatish faqat tahorat va namoz bilan bog‘liq emas. Balki yana ko‘p holatlarda misvok ishlatish mumkin.

Jobir roziyallohu anhu rivoyat qiladi: “Xuddi kotib qulog‘iga qalam qistirib oladiganidek, Nabiy sollallohu alayhi vasallam ham quloqlariga misvok qistirib olar edilar” (Imom Bayhaqiy rivoyati).

Bu narsa Rasululloh sollallohu alayhi vasallam misvokka qanchalik ahamiyat berganlarini ko‘rsatadi. U zot ummatga misvokni targ‘ib qilgach, eng avvalo uni o‘zlari amalda ko‘rsatganlar.

Miqdom ibn Shurayh ibn Honi’ Horisiy otasidan rivoyat qiladi: “Men Oisha roziyallohu anhodan: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam uyga kirsalar, ishni nimadan boshlar edilar?” deb so‘raganimda, u: “Misvok (ishlatish) bilan”, deb javob berdi (Imom Muslim, Imom Abu Dovud rivoyati).

Bu rivoyatlardan misvok faqat tahorat va namoz vaqtiga bog‘liq emasligini bilib olamiz.

  1. Misvok milkni mustahkamlaydi va kariyesning oldini oladi.
  2. Misvok tish og‘rig‘ining kuchayib ketishining oldini oladi va kariyesning rivojlanishiga yo‘l qo‘ymaydi.
  3. Misvok yallig‘lanish va bakteriyaga qarshilik qiladi
  4. Misvok og‘riqni qoliruvchi xususiyatga ega.
  5. Misvok og‘izdagi noxush hidni bartaraf qiladi va ta’m bilish qobiliyatni yaxshilaydi
  6. Misvok xotirani yaxshilaydi.
  7. Misvok bosh og‘irig‘ini davolaydi
  8. Misvokdan doimiy ravishda foydalanib yurgan kishining yuzi nurli bo‘ladi.
  9. Tishni oqartiradi.
  10. Ko‘rish qobiliyatini yaxshilaydi.
  11. Ovqatning yaxshi hazm bo‘lishiga yordam beradi.
  12. Ovozning tiniq chiqishiga hissa qo‘shadi.

Biz bugun og‘izni poklovchi, Robbni rozi qiluvchi bu sunnatga qanchalik amal qilyapmiz?

Tahorat olayotganimizda, uyga kirganimizda misvok ishlatyapmizmi?

Afsuski, yo‘q....Avval bilmagan bo‘lsak endi bilib oldik, amal qilishga kirishaylik va boshqalarga ham bu haqda yetkazaylik.

Davron NURMUHAMMAD